Bạn không tin con người có thể chiến thắng báo săn Cheetah trên đường chạy? Chẳng qua là bạn chọn không đúng cự ly mà thôi. Usain Bolt - người chạy nhanh nhất thế giới mất 9,58 giây để hoàn thành cự ly 100 mét. Những con báo săn chỉ cần 5,95 giây.
Nhưng nếu chúng ta chuyển sang đường chạy marathon thì sao? Không một con báo săn Cheetah nào có thể thắng những vận động viên chạy bền của loài người chúng ta. Trên đường chạy dài, con người sẽ trở thành loài động vật vô địch.
Chúng ta có thể thắng những con sói, lạc đà và thậm chí cả ngựa. Nhưng tại sao lại vậy?
Con người đã tiến hóa để chạy nhanh hơn cả báo đốm như thế nào?
Con người sinh ra là để chạy
Llanwrtyd Wells là một thị trấn nhỏ của xứ Wales. Và cứ tới tháng 6 hàng năm, họ sẽ tổ chức một cuộc thi chạy đặc biệt. Có tên gọi là Man vs Horse Marathon, giải chạy này đúng nghĩa là một cuộc đua giữa những vận động viên chạy đường dài và những con ngựa (được điều khiển bởi người cưỡi để chúng biết đi đúng đường).
Mặc dù trong lịch sử 40 cuộc đua đã diễn ra, loài ngựa đã chiến thắng áp đảo trên số lượng nhà vô địch. Nhưng ít nhất, con người cũng đã có những lần vô địch và chiến thắng loài động vật 4 chân nhanh nhẹn và cực kỳ dai sức này.
Điều đó cho thấy rằng trên đường chạy, con người hoàn toàn có thể trở thành nhà vô địch trong thế giới động vật. Chúng ta có thể chiến thắng báo săn, sói và thậm chí cả ngựa.
Con người thực sự là một loài sinh vật sinh ra để chạy. Câu chuyện tua ngược lại dòng thời gian khoảng 2-3 triệu năm trước, khi tổ tiên của chúng ta bắt đầu tiến hóa và trở thành một loài săn bắn hái lượm.
Để có thể cạnh tranh nguồn thức ăn với các loài thú hoang dã có tốc độ kinh hoàng như báo săn, con người buộc phải phát triển một chiến lược mới: Khi không thể đuổi kịp một con linh dương đang bứt tốc, thì về cơ bản bạn phải trở nên dai sức để đeo đuổi chúng và chờ cơ hội.
Điểm yếu của các loài động vật là chúng có bộ lông rất dày có thể giữ ấm trong mùa đông, nhưng lại trở thành một lớp ngăn thoát nhiệt trong mùa hè khi chúng vận động mạnh. Vì vậy, các loài động vật thoát nhiệt rất kém. Ví dụ như sói hoặc cả các loài chó ngày nay, chúng chỉ có thể thoát nhiệt chủ yếu qua miệng bằng cách thở hổn hển.
Khi không thể thoát nhiệt, động vật không thể duy trì các hoạt động mạnh trong khoảng thời gian dài. Vì vậy khi chạy nước rút, đến một lúc nào đó, chúng buộc phải giảm tốc độ và dừng lại để thở nếu không sẽ bị quá nhiệt.
Con người thì khác, chúng ta đã tiến hóa và trút bỏ bộ lông dày của mình. Các tuyến mồ hôi phát triển cũng đem đến cho chúng ta khả năng hạ nhiệt nhanh chóng. Với 2-4 triệu tuyến mồ hôi trên khắp cơ thể, về cơ bản, con người có thể vừa chạy vừa làm mát mà không cần phải dừng lại.
Nếu được bù nước, người tiền sử có thể theo đuổi những đàn linh dương cả nửa ngày, đợi khi chúng thấm mệt hoặc bị lùa vào bẫy để kết liễu con vật và thu được chiến lợi phẩm. Trên thực tế, chiến lược săn bắn dài hơi này vẫn được bộ tộc người San ở sa mạc Kalahari sử dụng cho đến ngày nay.
Chân chúng ta giống như một chiếc lò xo
Lợi thế với tuyến mồ hôi đã giúp chúng ta trở thành một loài sinh vật chạy bộ. Nhưng cơ thể chưa tiếp tục dừng tiến hóa. Khi dần quen với những chuyến đi săn đường dài, hệ thống gân cơ của con người cũng được cải tiến để thích nghi với hoạt động này.
Bạn có thể để ý thấy điều này khi thực hiện những bước chạy đầu tiên trên đường: Khi mới xuất phát, cơ thể dường như rất mệt mỏi để có thể tăng tốc. Nhưng khi đạt đến một vận tốc nhất định, bạn bắt đầu thấy mình có một lực "trớn", lúc nào cũng có xu hướng đẩy mình về phía trước.
Đó chính là nhờ lực đàn hồi của dải chậu chày (IT Band).
Dải chậu chày là một mô sợi liên kết mỏng, kéo dài từ hông tới mặt ngoài của đầu gối và xương chày. Nó hoạt động giống như một chiếc lò xo tiếp thêm lực đàn hồi cho mỗi bước chạy của bạn.
Nếu để ý khi chạy, bạn sẽ trải qua hai giai đoạn chính: Một là khi cả hai chân bạn không tiếp đất, cả người bạn như đang bay. Hai là khi một trong hai chân của bạn nhấn xuống đất và tạo ra lực đẩy.
Trong giai đoạn đầu tiên, khi bạn bay trên không trung, động năng sẽ trở thành thế năng, cho đến khi lực hấp dẫn sẽ kéo bạn quay trở lại mặt đất, thế năng lại biến trở lại hoàn toàn thành động năng.
Một phần động năng này được chuyển thành xung lực, khiến chân bạn rung lên và tạo ra tiếng động khi tiếp đất. Nhưng phần lớn của nó đã lại được chuyển thành thế năng đàn hồi trong dải chậu chày.
Chân bạn sẽ nhún xuống, giảm tốc giống như một chiếc lò xo đang nén lại, để rồi khi bạn thực hiện động tác tiến về phía trước, chiếc lò xo sẽ bung ra và tiếp thêm sức mạnh cho bước chạy của bạn.
Trên thực tế, dải chậu chày của chúng ta có khả năng lưu trữ năng lượng đàn hồi gấp 15-20 lần so với bộ phận tương tự trên cơ thể tinh tinh được gọi là lata fascia. Nếu tổ tiên chúng ta đã không tiến hóa để có dải chậu chày như hiện tại, về cơ bản, những cuộc thi marathon sẽ không bao giờ xuất hiện.
Bởi vậy, dù cho bạn có tin hay không, con người chúng ta sinh ra đã có một bản năng chạy bộ. Những người cho rằng mình không thể chạy nổi 2km liên tục hoặc không bao giờ dám đăng ký một cuộc thi half-marathon chỉ là những người chưa bao giờ thử tập luyện.
Nếu bạn lên cho mình một lịch tập chạy mỗi tuần, dù chỉ 2-3 km mỗi ngày, bản năng chạy bộ của bạn sẽ được đánh thức chỉ trong vòng một tháng. Biết đâu bạn lại trở nên yêu bộ môn thể thao này, với những mà nó mang lại cùng vô vàn
Tham khảo Businessinsider
Lấy link