Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực

Ngày nay linh cẩu được xem là loài động vật đặc hữu của Châu Phi, nhưng trong quá khứ chúng đã từng phân bố rộng khắp và thậm chí chúng còn sinh sống ở cả Bắc Cực.


Linh cẩu là một trong những loài thú ăn thịt mang tính biểu tượng ở Châu Phi ngày nay. Chúng có vẻ ngoài khá xấu xí và luôn mang một ý nghĩa không tốt hay giống như những nhân vật phản diện trong phim, nhưng trên thực tế ở môi trường tự nhiên chúng là loài động vật hoàn toàn có thể cạnh tranh được với sư tử.


Trong thời kỳ tiền sử, gia đình linh cẩu phát triển thịnh vượng hơn nhiều so với ngày nay. Chúng từng phân bố rộng khắp lục địa Á Âu và thậm chí vào Bắc Mỹ thông qua Cầu Bering Land - một cầu đất khoảng rộng khoảng 1600 km ở đoạn lớn nhất của nó, mà ngày nay là Alaska và phía đông Xibia tại các thời điểm khác nhau trong các kỷ băng hà Pleistocene.


Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực - Ảnh 1.

Bắc Mỹ thời tiền sử được xem là thiên đường của những loài thú khổng lồ, đặc biệt là trong Kỷ băng hà với những loài động vật tiêu biểu như voi ma mút, bò rừng Bison sừng dài, lạc đà cao, gấu mặt ngắn và hổ răng kiếm. Mặc dù những động vật này đã tuyệt chủng, nhưng chúng vẫn để lại những hóa thạch ở Hoa Kỳ và Canada, bởi vậy ngày nay chúng ta vẫn biết tới chúng.


Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực - Ảnh 2.

Bắc Mỹ thời tiền sử được xem là thế giới của những loài động vật khổng lồ.


Yukon nằm ở phía tây bắc của Canada, giáp Alaska, Hoa Kỳ, đây là một khu vực hoang vắng và lạnh lẽo. Các nhà cổ sinh vật học đã phát hiện ra một số lượng lớn hóa thạch cổ sinh vật học ở Yukon, bao gồm hai hóa thạch răng cực kỳ đặc biệt được thu thập trên bờ sông Old Crow vào những năm 1970. Vì có thu thập được quá ít mẫu hóa thạch tương tự nên hai mẫu răng đặc biệt này không mấy được chú ý vào thời điểm đó, nhưng chúng vẫn được giữ trong Bảo tàng Hoàng gia Ontario.


Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực - Ảnh 3.

Vị trí của sông sông Old Crow, nơi phát hiện hóa thạch.


Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực - Ảnh 4.

Mẫu hóa thạch răng được tìm thấy bên bờ sông sông Old Crow.


Nhà cổ sinh vật học người Trung Quốc Jack Tseng thuộc Đại học Bang New York tại Buffalo, trong cuộc nói chuyện với một người bạn đã vô tình biết đến sự tồn tại của hai mẫu hóa thạch răng đặc biệt này và sau đó anh đã tới Canada để nhìn trực tiếp hai mẫu hóa thạch đó.


Ngay khi mở hộp mẫu vật hóa thạch, nhà cổ sinh vật học người Trung Quốc đã nghĩ ngay rằng đây nhất định sẽ là một khám phá lớn của nhân loại. Jack Tseng cho biết: "Các răng hàm và tiền thân răng nghiến thể hiện những đặc điểm rất rõ ràng. Trong 5 phút đầu tiên, tôi xác định rằng đây chắc chắn là một loài linh cẩu hoàn toàn mới - Chasmaporthetes".


Ngay sau đó, Jack Tseng đã tập hợp nhóm nghiên cứu của mình để phân tích hai hóa thạch răng này. Vào tháng 6/2019, các tài liệu nghiên cứu quan trọng về loài linh cẩu mới này bắt đầu được công bố trên tạp chí khoa học Open Quaternary và chứng minh rằng gia đình linh cẩu từng sống ở những vùng cực lạnh.


Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực - Ảnh 5.

nhà cổ sinh vật học người Trung Quốc Jack Tseng thuộc Đại học Bang New York tại Buffalo.


Hóa thạch răng được tìm thấy ở khu vực Yukon thuộc về loài linh cẩu báo -Chasmaporthetes, chúng là thành viên trong họ linh cẩu, nhưng trên thực tế, đây không phải là một loài mới vì linh cẩu báo đã từng được đặt tên vào đầu năm 1921.


Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực - Ảnh 6.

Hóa thạch của linh cẩu báo từng được phát hiện trước đó.


Ngoại hình của linh cẩu báo khá giống với loài linh cẩu hiện đại nhưng chúng cũng có rất nhiều đặc điểm khác biệt so với nhau.


Khi so sánh với loài linh cẩu đốm có thân hình mập mạp và chân trước dài hơn đáng kể so với chân sau thì linh cẩu báo có thân hình và chân tay thon thả hơn, tương tự như một con báo, vì vậy nó được đặt tên là linh cẩu báo. Cấu trúc cơ thể cho thấy linh cẩu báo có khả năng chạy rất tốt và nó cũng là thành viên chạy nhanh nhất trong toàn bộ gia đình linh cẩu.


Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực - Ảnh 7.

Ngoài chân tay thon thả, răng hàm của linh cẩu báo cũng rất độc đáo. Chúng ta biết rằng nghiền xương là kỹ năng độc đáo của linh cẩu. Khả năng nhai mạnh và răng hàm vô cùng khỏe cũng mang lại cho linh cẩu biệt danh "Bonebreaker".


Không giống như linh cẩu ngày nay, răng hàm của linh cẩu báo mảnh mai và sắc bén hơn, bởi vậy bộ hàm của chúng không thích hợp để nghiền xương. Thay vào đó, chúng thích hợp hơn để cắt thịt, vì vậy linh cẩu báo có xu hướng săn mồi tích cực hơn là tìm kiếm xác động vật nhưng những loài linh cẩu hiện đại.


Các nhà cổ sinh vật học tin rằng linh cẩu báo giống như những con báo cheetah ngày nay, chúng sống tại các vùng đồng bằng rộng lớn, săn đuổi bằng tốc độ và giết chết những con mồi lớn.


Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực - Ảnh 8.

Thông qua phân tích niên đại carbon có thể biết được rằng linh cẩu báo sống trong thời kỳ Pliocene đến Pleistocene từ 4,9 triệu năm trước đến 780.000 năm trước. Chúng đã được phát hành rộng rãi ở lục địa Á ÂU, Châu Phi và Bắc Mỹ, và là một trong những loài có con đường tiến hóa và thích nghi thành công nhất.


Tuổi hóa thạch của răng linh cẩu báo trong nghiên cứu này là khoảng 1,4 triệu đến 850.000 năm trước, điều này cũng tạo ra một kỷ lục mới về các hoạt động của gia đình linh cẩu ở vĩ độ lạnh và cao.


Linh cẩu báo có nguồn gốc từ lục địa Á-Âu, và đã đi về phía đông dọc theo cầu Bering Land vào Bắc Mỹ, rồi đến phía nam đến khu vực Mexico ngày nay, vì vậy nó đã trở thành linh cẩu duy nhất vào Bắc Mỹ.


Mặc dù các nhà cổ sinh vật học trước đây đã phát hiện ra hóa thạch của linh cẩu báo ở Texas và Mexico, nằm ở phía Nam Bắc Mỹ và biết rằng tổ tiên của chúng đến từ châu Á, nhưng chúng ta vẫn không biết linh cẩu báo có thể chịu lạnh đến mức nào.


Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực - Ảnh 9.

Việc phát hiện ra hóa thạch của linh cẩu báo tại Canada đã chứng minh rằng loài này có thể thích nghi hoàn toàn với môi trường vùng cực lạnh. Chúng có thể đuổi theo và giết chết những kẻ lớn như nai sừng tấm, bò rừng và thậm chí cả voi ma mút.


Nhà nghiên cứu Jack Tseng thậm chí tin rằng linh cẩu báo sống ở vùng cực sẽ có màu lông vào mùa xuân và mùa hè tương tự như những con cáo Bắc Cực ngày nay, và chúng sẽ có bộ lông dài màu trắng khi mùa đông đến.


Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực - Ảnh 10.

"Hóa thạch răng đặc biệt này đại diện cho một trong những ghi chép cuối cùng của loài này. Chúng tôi ước tính loài Chasmaporthetes ở Bắc Mỹ đã chết từ 500.000 – 1 triệu năm trước", tác giả nghiên cứu Tseng cho biết.


"Có một số loài linh cẩu thời kỳ băng hà khác ở châu Âu, châu Phi và châu Á, nhưng các loài khác không bao giờ đủ dũng cảm đi qua Bắc Cực vào Bắc Mỹ.


Ngày nay, Bắc Cực là một hệ sinh thái rất mong manh và chúng ta có tương đối ít động vật có vú lớn. Phát hiện về hóa thạch có niên đại 1 triệu năm tuổi này giúp chúng ta vẽ nên bức tranh về cách các cộng đồng động vật có vú ở Bắc Cực và Bắc Mỹ đã thay đổi đáng kể trong một khoảng thời gian rất ngắn".




Lấy link







Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc


Ngay nay linh cau duoc xem la loai dong vat dac huu cua Chau Phi, nhung trong qua khu chung da tung phan bo rong khap va tham chi chung con sinh song o ca Bac Cuc.


Linh cau la mot trong nhung loai thu an thit mang tinh bieu tuong o Chau Phi ngay nay. Chung co ve ngoai kha xau xi va luon mang mot y nghia khong tot hay giong nhu nhung nhan vat phan dien trong phim, nhung tren thuc te o moi truong tu nhien chung la loai dong vat hoan toan co the canh tranh duoc voi su tu.


Trong thoi ky tien su, gia dinh linh cau phat trien thinh vuong hon nhieu so voi ngay nay. Chung tung phan bo rong khap luc dia A Au va tham chi vao Bac My thong qua Cau Bering Land - mot cau dat khoang rong khoang 1600 km o doan lon nhat cua no, ma ngay nay la Alaska va phia dong Xibia tai cac thoi diem khac nhau trong cac ky bang ha Pleistocene.


Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc - Anh 1.

Bac My thoi tien su duoc xem la thien duong cua nhung loai thu khong lo, dac biet la trong Ky bang ha voi nhung loai dong vat tieu bieu nhu voi ma mut, bo rung Bison sung dai, lac da cao, gau mat ngan va ho rang kiem. Mac du nhung dong vat nay da tuyet chung, nhung chung van de lai nhung hoa thach o Hoa Ky va Canada, boi vay ngay nay chung ta van biet toi chung.


Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc - Anh 2.

Bac My thoi tien su duoc xem la the gioi cua nhung loai dong vat khong lo.


Yukon nam o phia tay bac cua Canada, giap Alaska, Hoa Ky, day la mot khu vuc hoang vang va lanh leo. Cac nha co sinh vat hoc da phat hien ra mot so luong lon hoa thach co sinh vat hoc o Yukon, bao gom hai hoa thach rang cuc ky dac biet duoc thu thap tren bo song Old Crow vao nhung nam 1970. Vi co thu thap duoc qua it mau hoa thach tuong tu nen hai mau rang dac biet nay khong may duoc chu y vao thoi diem do, nhung chung van duoc giu trong Bao tang Hoang gia Ontario.


Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc - Anh 3.

Vi tri cua song song Old Crow, noi phat hien hoa thach.


Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc - Anh 4.

Mau hoa thach rang duoc tim thay ben bo song song Old Crow.


Nha co sinh vat hoc nguoi Trung Quoc Jack Tseng thuoc Dai hoc Bang New York tai Buffalo, trong cuoc noi chuyen voi mot nguoi ban da vo tinh biet den su ton tai cua hai mau hoa thach rang dac biet nay va sau do anh da toi Canada de nhin truc tiep hai mau hoa thach do.


Ngay khi mo hop mau vat hoa thach, nha co sinh vat hoc nguoi Trung Quoc da nghi ngay rang day nhat dinh se la mot kham pha lon cua nhan loai. Jack Tseng cho biet: "Cac rang ham va tien than rang nghien the hien nhung dac diem rat ro rang. Trong 5 phut dau tien, toi xac dinh rang day chac chan la mot loai linh cau hoan toan moi - Chasmaporthetes".


Ngay sau do, Jack Tseng da tap hop nhom nghien cuu cua minh de phan tich hai hoa thach rang nay. Vao thang 6/2019, cac tai lieu nghien cuu quan trong ve loai linh cau moi nay bat dau duoc cong bo tren tap chi khoa hoc Open Quaternary va chung minh rang gia dinh linh cau tung song o nhung vung cuc lanh.


Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc - Anh 5.

nha co sinh vat hoc nguoi Trung Quoc Jack Tseng thuoc Dai hoc Bang New York tai Buffalo.


Hoa thach rang duoc tim thay o khu vuc Yukon thuoc ve loai linh cau bao -Chasmaporthetes, chung la thanh vien trong ho linh cau, nhung tren thuc te, day khong phai la mot loai moi vi linh cau bao da tung duoc dat ten vao dau nam 1921.


Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc - Anh 6.

Hoa thach cua linh cau bao tung duoc phat hien truoc do.


Ngoai hinh cua linh cau bao kha giong voi loai linh cau hien dai nhung chung cung co rat nhieu dac diem khac biet so voi nhau.


Khi so sanh voi loai linh cau dom co than hinh map map va chan truoc dai hon dang ke so voi chan sau thi linh cau bao co than hinh va chan tay thon tha hon, tuong tu nhu mot con bao, vi vay no duoc dat ten la linh cau bao. Cau truc co the cho thay linh cau bao co kha nang chay rat tot va no cung la thanh vien chay nhanh nhat trong toan bo gia dinh linh cau.


Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc - Anh 7.

Ngoai chan tay thon tha, rang ham cua linh cau bao cung rat doc dao. Chung ta biet rang nghien xuong la ky nang doc dao cua linh cau. Kha nang nhai manh va rang ham vo cung khoe cung mang lai cho linh cau biet danh "Bonebreaker".


Khong giong nhu linh cau ngay nay, rang ham cua linh cau bao manh mai va sac ben hon, boi vay bo ham cua chung khong thich hop de nghien xuong. Thay vao do, chung thich hop hon de cat thit, vi vay linh cau bao co xu huong san moi tich cuc hon la tim kiem xac dong vat nhung nhung loai linh cau hien dai.


Cac nha co sinh vat hoc tin rang linh cau bao giong nhu nhung con bao cheetah ngay nay, chung song tai cac vung dong bang rong lon, san duoi bang toc do va giet chet nhung con moi lon.


Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc - Anh 8.

Thong qua phan tich nien dai carbon co the biet duoc rang linh cau bao song trong thoi ky Pliocene den Pleistocene tu 4,9 trieu nam truoc den 780.000 nam truoc. Chung da duoc phat hanh rong rai o luc dia A AU, Chau Phi va Bac My, va la mot trong nhung loai co con duong tien hoa va thich nghi thanh cong nhat.


Tuoi hoa thach cua rang linh cau bao trong nghien cuu nay la khoang 1,4 trieu den 850.000 nam truoc, dieu nay cung tao ra mot ky luc moi ve cac hoat dong cua gia dinh linh cau o vi do lanh va cao.


Linh cau bao co nguon goc tu luc dia A-Au, va da di ve phia dong doc theo cau Bering Land vao Bac My, roi den phia nam den khu vuc Mexico ngay nay, vi vay no da tro thanh linh cau duy nhat vao Bac My.


Mac du cac nha co sinh vat hoc truoc day da phat hien ra hoa thach cua linh cau bao o Texas va Mexico, nam o phia Nam Bac My va biet rang to tien cua chung den tu chau A, nhung chung ta van khong biet linh cau bao co the chiu lanh den muc nao.


Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc - Anh 9.

Viec phat hien ra hoa thach cua linh cau bao tai Canada da chung minh rang loai nay co the thich nghi hoan toan voi moi truong vung cuc lanh. Chung co the duoi theo va giet chet nhung ke lon nhu nai sung tam, bo rung va tham chi ca voi ma mut.


Nha nghien cuu Jack Tseng tham chi tin rang linh cau bao song o vung cuc se co mau long vao mua xuan va mua he tuong tu nhu nhung con cao Bac Cuc ngay nay, va chung se co bo long dai mau trang khi mua dong den.


Kham pha bi an cua loai linh cau thoi tien su, chung da tung sinh song ca o Bac Cuc - Anh 10.

"Hoa thach rang dac biet nay dai dien cho mot trong nhung ghi chep cuoi cung cua loai nay. Chung toi uoc tinh loai Chasmaporthetes o Bac My da chet tu 500.000 – 1 trieu nam truoc", tac gia nghien cuu Tseng cho biet.


"Co mot so loai linh cau thoi ky bang ha khac o chau Au, chau Phi va chau A, nhung cac loai khac khong bao gio du dung cam di qua Bac Cuc vao Bac My.


Ngay nay, Bac Cuc la mot he sinh thai rat mong manh va chung ta co tuong doi it dong vat co vu lon. Phat hien ve hoa thach co nien dai 1 trieu nam tuoi nay giup chung ta ve nen buc tranh ve cach cac cong dong dong vat co vu o Bac Cuc va Bac My da thay doi dang ke trong mot khoang thoi gian rat ngan".




Lay link

Khám phá bí ẩn của loài linh cẩu thời tiền sử, chúng đã từng sinh sống cả ở Bắc Cực

Ngày nay linh cẩu được xem là loài động vật đặc hữu của Châu Phi, nhưng trong quá khứ chúng đã từng phân bố rộng khắp và thậm chí chúng còn sinh sống ở cả Bắc Cực.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: