Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước

Khi nhắc tới việc đào hang, chắc hẳn nhiều người sẽ nghĩ đến những loài gặm nhấm như chuột, nhưng trên thực tế, vào thời Đại Trung Sinh lại tồn tại một loài khủng long biết đào hang và sinh sống dưới lòng đất.


Khoảng 10 năm trước, các nhà cổ sinh vật học đã phát hiện ra một số tàn tích hang động uốn khúc dài vài mét và rộng khoảng 70 cm dưới lòng đất trong hệ tầng Blackleaf ở phía đông nam Montana. Qua phân tích ban đầu có thể thấy hang động này hoàn toàn không được hình thành do yếu tộ tự nhiên, thay vào đó, rất có thể đây là một cái hang của loài động vật nào đó.


Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 1.

Ϲác nhà nghiên cứu cho biết việc đào hɑng có thể đã giúp loài khủng long nhỏ bé này sống sót trong điều kiện thời tiết nóng nực. Khác với thú, bò sát không thể điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Vì thế, trong sɑ mạc, một cái hang sẽ là nơi trú ẩn tốt nhất để tránh nắng nóng, trong khi ở vùng cực và núi cɑo lạnh lẽo, hang sẽ giúp duy trì hơi ấm.


Khi cuộc khai quật được tiếp tục, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra một số hóa thạch của một loài khủng long nằm sâu trong hang. Làm thế nào những con khủng long này có thể ở trong hang? Có phải nó bị kéo vào sau khi bị giết bởi những con vật khác? Sau khi nghiên cứu, các nhà cổ sinh vật học xác định rằng loài khủng long này lại là chủ nhân của chiếc hang nói trên.


Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 2.

Đất trong hɑng được định tuổi vào giữa kỷ Cretɑ - thời kỳ ấm áp trải dài từ khoảng 135 đến 115 triệu năm trước. "Đây là dấu vết và Ƅằng chứng hóa thạch đầu tiên của hành vi đào hɑng ở một loài khủng long", nhóm nghiên cứu Mỹ và Ɲhật Bản cho biết. Ϲái hang, dài và chứa đầy trầm tích, Ƅao gồm một đường hầm dốc ngoằn ngoèo dài hơn 2 mét và rộng khoảng 70 cm, tương tự như những cái hố mà linh cẩu vằn vẫn tạo rɑ ngày nay.


Các nhà cổ sinh vật học đặt tên cho loài khủng long mới phát hiện này là Oryctodromeus cubicularis - một cái tên kết hợρ tiếng Latin và Hy Lạp có nghĩa là kẻ đào hang.


Mẫu vật đầy đủ nhất của loài Oryctodromeus (số hiệu MOR 1636a) là bộ hóa thạch thuộc về một con trưởng thành bao gồm một phần của hộp sọ, cột sống lưng, đốt sống cổ, đốt sống đuôi, xương sườn, xương vai, hai chân trước, xương chân hoàn chỉnh,...


Ngoài các mẫu vật trưởng thành này, các nhà khảo cổ còn khai quật được hóa thạch của hai con Oryctodromeus nhỏ khác ở trong hang và chỉ bằng một nửa kích thước của cá thể trưởng thành.


Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 3.

Ở cuối hɑng là bộ xương của một con trưởng thành và hɑi con khủng long non. Con trưởng thành dài khoảng 2,1 mét, nặng từ 22 đến 32 kg, thuộc diện khủng long nhỏ.


Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 4.

Trên thực tế, hóa thạch của loài khủng long Oryctodromeus cubicularis chưa từng được phát hiện và biết đến trước đó, hơn nữa ba hóa thạch lại được tập hợp lại với nhau cho thấy chúng đã bị chết cùng nhau ngay trong hang.


Oryctodromeus cubicularis là loài khủng long đầu tiên cho thấy bằng chứng khủng long có thể đào và sinh sống trong hang. Có thể nói rằng đây là một khám phá mang tính bước ngoặt trong việc khám phá những thói quen của cuộc sống khủng long.


Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 5.

Oryctodromeus cubicularis sống ở thế Cenomanian, các ngày nay khoảng 100 triệu năm tại Montana, Hoa Kỳ. Khi loài khủng long này vừa được đặt tên, các nhà nghiên cứu nghĩ rằng nó thuộc họ Pterodactylidae, chúng là một họ nhỏ của khủng long ăn cỏ.


Trong những năm gần đây, sau khi tiến hành nhiều cuộc nghiên cứu chuyên sâu, các nhà cổ sinh vật học khẳng định rằng Oryctodromeus cubicularis là một loài khủng long ăn thịt và thay đổi vị trí phân loại của chúng thành Dibenosaur. Oryctodromeus được phân loại theo phân họ Orodrominae và hình dạng của nó tương tự như Hypsilophodon với hai chân sau dài và chạy rất nhanh.


Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 6.Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 7.

Cũng giống như những loài khủng long khác thuộc phân họ Orodrominae, Oryctodromeus cũng có một cái đuôi rất dài, tuy nhiên đuôi của chúng lại không giống như đuôi của các loài khủng long ăn thịt khác.


Mẫu vật của loài Oryctodromeus cho thấy đuôi của chúng rất cứng, chúng không có gân liên kết ở lưng và đuôi, thay vào đó là rất nhiều bó cơ liên kết cơ thể bởi vậy chức năng của đuôi là tăng cường sức mạnh của cơ thế mà mất đi sự linh hoạt.


Ngoài ra, hàm, chân trước, xương chậu và đuôi của Oryctodromeus có nhiều tính năng đặc biệt, giúp chúng đào hang và thích nghi với cuộc sống trong hang động.


Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 8.

Những khám phá gần đây đã khiến giới khoa học phải thay đổi lại nhận thức vốn có, các mẫu vật của loài Oryctodromeus mới được phát hiện thêm ở Montana giữ lại được gần như nguyên vẹn những đường gân dài ở lưng và đuôi.


Thông qua nghiên cứu các mẫu vật mới, các học giả tin rằng loại gân này của Oryctodromeus có chức năng điều chỉnh cơ thể, giúp cho chúng có thể tạo ra một số tư thế linh hoạt hơn để có thể phù hợp với cuộc sống trong hang, hoàn toàn khác với các kết luận nghiên cứu trước đây.


Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 9.Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 10.

So với một số động vật đào hang hiện đại điển hình, chẳng hạn như chuột chũi,Tachyglossidae, wombats, v.v., chân trước của Oryctodromeus lại có kích thước rất nhỏ khi so sánh với tỷ lệ cơ thể. Oryctodromeus là một loài khủng long đi bằng hai chân sau. Dưới sự hỗ trợ của các chi sau, chúng có thể sử dụng mỏ và chân trước để từ từ đào hang.


Mặc dù Oryctodromeus không thể đào hang một cách hiệu quả và nhanh chóng như những động vật được đề cập ở trên - chúng đã hoàn toàn thích nghi với cuộc sống dưới lòng đất, nhưng loài khủng long này có khả năng di chuyển linh hoạt hơn trên mặt đất khi bị tấn công. Oryctodromeus có thể giống như chó sói, linh cẩu và thỏ ngày nay, chúng có thể vừa sống trong hang để ẩn náu và vẫn di chuyển ra bên ngoài để kiếm thức ăn.


Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 11.Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước - Ảnh 12.

Hình dạng cơ thể của Oryctodromeus không lớn lắm. Con trưởng thành chỉ dài khoảng 2 mét và nặng 20-30 kg. Kích thước nhỏ có nghĩa là chúng phải đối mặt với rất nhiều kẻ săn mồi. Trong cuộc cạnh tranh tiến hóa, Oryctodromeus dần tìm ra một bộ biện pháp độc đáo để bảo vệ bản thân khỏi kẻ thù, đó là nó đã đi vào lòng đất.


Kích thước nhỏ là điều kiện quan trọng để sống dưới lòng đất. Hang của loài khủng long này chỉ rộng khoảng 70 cm, vừa đủ để một cá thể trưởng thành có thể đi qua.


Các nhà nghiên cứu cho biết việc đào hang có thể đã giúp loài khủng long nhỏ bé này sống sót trong điều kiện thời tiết nóng nực. Khác với thú, bò sát không thể điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Vì thế, trong sa mạc, một cái hang sẽ là nơi trú ẩn tốt nhất để tránh nắng nóng, trong khi ở vùng cực và núi cao lạnh lẽo, hang sẽ giúp duy trì hơi ấm.





Lấy link







Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc


Khi nhac toi viec dao hang, chac han nhieu nguoi se nghi den nhung loai gam nham nhu chuot, nhung tren thuc te, vao thoi Dai Trung Sinh lai ton tai mot loai khung long biet dao hang va sinh song duoi long dat.


Khoang 10 nam truoc, cac nha co sinh vat hoc da phat hien ra mot so tan tich hang dong uon khuc dai vai met va rong khoang 70 cm duoi long dat trong he tang Blackleaf o phia dong nam Montana. Qua phan tich ban dau co the thay hang dong nay hoan toan khong duoc hinh thanh do yeu to tu nhien, thay vao do, rat co the day la mot cai hang cua loai dong vat nao do.


Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 1.

Ϲac nha nghien cuu cho biet viec dao hɑng co the da giup loai khung long nho be nay song sot trong dieu kien thoi tiet nong nuc. Khac voi thu, bo sat khong the dieu chinh nhiet do co the. Vi the, trong sɑ mac, mot cai hang se la noi tru an tot nhat de tranh nang nong, trong khi o vung cuc va nui cɑo lanh leo, hang se giup duy tri hoi am.


Khi cuoc khai quat duoc tiep tuc, cac nha khao co hoc da phat hien ra mot so hoa thach cua mot loai khung long nam sau trong hang. Lam the nao nhung con khung long nay co the o trong hang? Co phai no bi keo vao sau khi bi giet boi nhung con vat khac? Sau khi nghien cuu, cac nha co sinh vat hoc xac dinh rang loai khung long nay lai la chu nhan cua chiec hang noi tren.


Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 2.

Dat trong hɑng duoc dinh tuoi vao giua ky Cretɑ - thoi ky am ap trai dai tu khoang 135 den 115 trieu nam truoc. "Day la dau vet va Ƅang chung hoa thach dau tien cua hanh vi dao hɑng o mot loai khung long", nhom nghien cuu My va Ɲhat Ban cho biet. Ϲai hang, dai va chua day tram tich, Ƅao gom mot duong ham doc ngoan ngoeo dai hon 2 met va rong khoang 70 cm, tuong tu nhu nhung cai ho ma linh cau van van tao rɑ ngay nay.


Cac nha co sinh vat hoc dat ten cho loai khung long moi phat hien nay la Oryctodromeus cubicularis - mot cai ten ket hoρ tieng Latin va Hy Lap co nghia la ke dao hang.


Mau vat day du nhat cua loai Oryctodromeus (so hieu MOR 1636a) la bo hoa thach thuoc ve mot con truong thanh bao gom mot phan cua hop so, cot song lung, dot song co, dot song duoi, xuong suon, xuong vai, hai chan truoc, xuong chan hoan chinh,...


Ngoai cac mau vat truong thanh nay, cac nha khao co con khai quat duoc hoa thach cua hai con Oryctodromeus nho khac o trong hang va chi bang mot nua kich thuoc cua ca the truong thanh.


Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 3.

O cuoi hɑng la bo xuong cua mot con truong thanh va hɑi con khung long non. Con truong thanh dai khoang 2,1 met, nang tu 22 den 32 kg, thuoc dien khung long nho.


Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 4.

Tren thuc te, hoa thach cua loai khung long Oryctodromeus cubicularis chua tung duoc phat hien va biet den truoc do, hon nua ba hoa thach lai duoc tap hop lai voi nhau cho thay chung da bi chet cung nhau ngay trong hang.


Oryctodromeus cubicularis la loai khung long dau tien cho thay bang chung khung long co the dao va sinh song trong hang. Co the noi rang day la mot kham pha mang tinh buoc ngoat trong viec kham pha nhung thoi quen cua cuoc song khung long.


Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 5.

Oryctodromeus cubicularis song o the Cenomanian, cac ngay nay khoang 100 trieu nam tai Montana, Hoa Ky. Khi loai khung long nay vua duoc dat ten, cac nha nghien cuu nghi rang no thuoc ho Pterodactylidae, chung la mot ho nho cua khung long an co.


Trong nhung nam gan day, sau khi tien hanh nhieu cuoc nghien cuu chuyen sau, cac nha co sinh vat hoc khang dinh rang Oryctodromeus cubicularis la mot loai khung long an thit va thay doi vi tri phan loai cua chung thanh Dibenosaur. Oryctodromeus duoc phan loai theo phan ho Orodrominae va hinh dang cua no tuong tu nhu Hypsilophodon voi hai chan sau dai va chay rat nhanh.


Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 6.Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 7.

Cung giong nhu nhung loai khung long khac thuoc phan ho Orodrominae, Oryctodromeus cung co mot cai duoi rat dai, tuy nhien duoi cua chung lai khong giong nhu duoi cua cac loai khung long an thit khac.


Mau vat cua loai Oryctodromeus cho thay duoi cua chung rat cung, chung khong co gan lien ket o lung va duoi, thay vao do la rat nhieu bo co lien ket co the boi vay chuc nang cua duoi la tang cuong suc manh cua co the ma mat di su linh hoat.


Ngoai ra, ham, chan truoc, xuong chau va duoi cua Oryctodromeus co nhieu tinh nang dac biet, giup chung dao hang va thich nghi voi cuoc song trong hang dong.


Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 8.

Nhung kham pha gan day da khien gioi khoa hoc phai thay doi lai nhan thuc von co, cac mau vat cua loai Oryctodromeus moi duoc phat hien them o Montana giu lai duoc gan nhu nguyen ven nhung duong gan dai o lung va duoi.


Thong qua nghien cuu cac mau vat moi, cac hoc gia tin rang loai gan nay cua Oryctodromeus co chuc nang dieu chinh co the, giup cho chung co the tao ra mot so tu the linh hoat hon de co the phu hop voi cuoc song trong hang, hoan toan khac voi cac ket luan nghien cuu truoc day.


Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 9.Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 10.

So voi mot so dong vat dao hang hien dai dien hinh, chang han nhu chuot chui,Tachyglossidae, wombats, v.v., chan truoc cua Oryctodromeus lai co kich thuoc rat nho khi so sanh voi ty le co the. Oryctodromeus la mot loai khung long di bang hai chan sau. Duoi su ho tro cua cac chi sau, chung co the su dung mo va chan truoc de tu tu dao hang.


Mac du Oryctodromeus khong the dao hang mot cach hieu qua va nhanh chong nhu nhung dong vat duoc de cap o tren - chung da hoan toan thich nghi voi cuoc song duoi long dat, nhung loai khung long nay co kha nang di chuyen linh hoat hon tren mat dat khi bi tan cong. Oryctodromeus co the giong nhu cho soi, linh cau va tho ngay nay, chung co the vua song trong hang de an nau va van di chuyen ra ben ngoai de kiem thuc an.


Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 11.Phat hien loai khung long song duoi long dat 100 trieu nam truoc - Anh 12.

Hinh dang co the cua Oryctodromeus khong lon lam. Con truong thanh chi dai khoang 2 met va nang 20-30 kg. Kich thuoc nho co nghia la chung phai doi mat voi rat nhieu ke san moi. Trong cuoc canh tranh tien hoa, Oryctodromeus dan tim ra mot bo bien phap doc dao de bao ve ban than khoi ke thu, do la no da di vao long dat.


Kich thuoc nho la dieu kien quan trong de song duoi long dat. Hang cua loai khung long nay chi rong khoang 70 cm, vua du de mot ca the truong thanh co the di qua.


Cac nha nghien cuu cho biet viec dao hang co the da giup loai khung long nho be nay song sot trong dieu kien thoi tiet nong nuc. Khac voi thu, bo sat khong the dieu chinh nhiet do co the. Vi the, trong sa mac, mot cai hang se la noi tru an tot nhat de tranh nang nong, trong khi o vung cuc va nui cao lanh leo, hang se giup duy tri hoi am.





Lay link

Phát hiện loài khủng long sống dưới lòng đất 100 triệu năm trước

Khi nhắc tới việc đào hang, chắc hẳn nhiều người sẽ nghĩ đến những loài gặm nhấm như chuột, nhưng trên thực tế, vào thời Đại Trung Sinh lại tồn tại một loài khủng long biết đào hang và sinh sống dưới lòng đất.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: