Những ngọn núi cao nhất Trái đất phát triển như thế nào?

Đó là một quá trình có thể mất hàng tỷ năm, nhưng những ngọn núi thực sự phát triển và chính xác những yếu tố nào kiểm soát sự tăng trưởng đó là chủ đề tranh luận đang diễn ra giữa các nhà khoa học.


Theo một nghiên cứu mới, các nhà khoa học phát hiện ra các lực kiến ​​tạo bên dưới các ngọn núi đóng vai trò chủ đạo chứ không phải do sự phong hóa và xói mòn nào trên đỉnh núi kiểm soát mức độ lớn của chúng. Do đó, đối với các ngọn núi gần các khu vực thường diễn ra sự va chạm mảng kiến ​​tạo, chiều cao núi tối đa chủ yếu được xác định bởi trạng thái cân bằng của các lực nằm sâu trong lớp vỏ Trái đất. Khi các mảng kiến ​​tạo di chuyển và dịch chuyển về phía nhau, một trong những mảng bị buộc xuống dưới lớp phủ của Trái đất. Khi gấp lại, các dãy núi sau đó xuất hiện trên bề mặt. Câu hỏi lớn được đặt ra là liệu đây có phải là động lực chính đằng sau độ cao của núi hay liệu hao mòn liên quan đến khí hậu có vai trò quan trọng hơn. Có một yếu tố thứ ba đang diễn ra, được gọi là isostasy - quá trình giữ cho các ngọn núi “nổi” trên đỉnh của lớp phủ nóng và mềm, nhưng dường như điều này ít quan trọng hơn và một phần do hai yếu tố kia điều khiển. Các nhà khoa học đã phân tích sức mạnh của các ranh giới các mảng cụ thể và mô hình hóa các lực khác nhau sẽ tác động lên các mảng kiến ​​tạo, một phần bằng cách sử dụng các phép đo dòng nhiệt gần bề mặt như một đại diện cho năng lượng ma sát tiềm ẩn. So sánh các mô hình này với độ cao của dãy núi thực tế ở dãy Himalaya, Andes, Sumatra và Nhật Bản, nhóm nghiên cứu kết luận rằng thực tế những ngọn núi vẫn đang phát triển tích cực. Chiều cao và trọng lượng vẫn cân bằng với lực lượng ngầm khổng lồ bên dưới. Nếu ma sát và ứng suất (nội lực phát sinh trong vật thể biến dạng do tác dụng của các nguyên nhân bên ngoài như tải trọng, sự thay đổi nhiệt độ) bên dưới thay đổi, thì chiều cao của núi cũng sẽ thay đổi. "Những phát hiện của chúng tôi cho thấy rằng xói mòn không có khả năng vượt qua các quá trình kiến ​​tạo và đẳng nhiệt giữ cho các ranh giới hội tụ gần với trạng thái cân bằng lực, bởi vì tấm trên rất yếu”, các nhà nghiên cứu cho biết. Các nhà nghiên cứu mô tả nó giống như đặt hai bàn tay của chúng ta dưới một chiếc khăn trải bàn, sau đó di chuyển chúng lại với nhau. Những nếp vải nổi lên ở giữa là những ngọn núi và ma sát của miếng vải từ từ di chuyển trở lại trên bàn tay chính là hoạt động kiến ​​tạo. Vẫn còn phải xem liệu điều đó có đúng với những ngọn núi không nằm gần các khu vực hút chìm hay không, nơi một mảng kiến ​​tạo đang trượt xuống dưới một mảng khác vẫn có thể chiều cao của núi bị giới hạn bởi điều kiện khí hậu, chẳng hạn như vị trí của dòng tuyết. Hơn nữa, để hiểu được kết quả mới, các nhà địa chất sẽ cần phải đánh giá lại ý tưởng của họ về sức mạnh của vỏ Trái đất ở khu vực miền núi. Nghiên cứu sâu hơn sẽ dẫn đến nhiều câu trả lời hơn, và một ý tưởng tốt hơn về cách kiểm soát chiều cao của dãy núi trên khắp thế giới. Cho đến nay, nghiên cứu mới mang đến cho các nhà địa chất một cách suy nghĩ mới về các lực bên dưới lớp vỏ ảnh hưởng đến các dãy núi hùng vĩ mà chúng ta thấy nằm ngổn ngang trên khắp bề mặt hành tinh của chúng ta. "Chúng tôi kết luận rằng sự thay đổi thời gian theo chiều cao của núi phản ánh những thay đổi dài hạn trong cân bằng lực, không phải là dấu hiệu của ảnh hưởng bởi khí hậu", các nhà nghiên cứu cho biết. Trang Phạm Theo MSN Tag : núi







Nhung ngon nui cao nhat Trai dat phat trien nhu the nao?


Do la mot qua trinh co the mat hang ty nam, nhung nhung ngon nui thuc su phat trien va chinh xac nhung yeu to nao kiem soat su tang truong do la chu de tranh luan dang dien ra giua cac nha khoa hoc.


Theo mot nghien cuu moi, cac nha khoa hoc phat hien ra cac luc kien ​​tao ben duoi cac ngon nui dong vai tro chu dao chu khong phai do su phong hoa va xoi mon nao tren dinh nui kiem soat muc do lon cua chung. Do do, doi voi cac ngon nui gan cac khu vuc thuong dien ra su va cham mang kien ​​tao, chieu cao nui toi da chu yeu duoc xac dinh boi trang thai can bang cua cac luc nam sau trong lop vo Trai dat. Khi cac mang kien ​​tao di chuyen va dich chuyen ve phia nhau, mot trong nhung mang bi buoc xuong duoi lop phu cua Trai dat. Khi gap lai, cac day nui sau do xuat hien tren be mat. Cau hoi lon duoc dat ra la lieu day co phai la dong luc chinh dang sau do cao cua nui hay lieu hao mon lien quan den khi hau co vai tro quan trong hon. Co mot yeu to thu ba dang dien ra, duoc goi la isostasy - qua trinh giu cho cac ngon nui “noi” tren dinh cua lop phu nong va mem, nhung duong nhu dieu nay it quan trong hon va mot phan do hai yeu to kia dieu khien. Cac nha khoa hoc da phan tich suc manh cua cac ranh gioi cac mang cu the va mo hinh hoa cac luc khac nhau se tac dong len cac mang kien ​​tao, mot phan bang cach su dung cac phep do dong nhiet gan be mat nhu mot dai dien cho nang luong ma sat tiem an. So sanh cac mo hinh nay voi do cao cua day nui thuc te o day Himalaya, Andes, Sumatra va Nhat Ban, nhom nghien cuu ket luan rang thuc te nhung ngon nui van dang phat trien tich cuc. Chieu cao va trong luong van can bang voi luc luong ngam khong lo ben duoi. Neu ma sat va ung suat (noi luc phat sinh trong vat the bien dang do tac dung cua cac nguyen nhan ben ngoai nhu tai trong, su thay doi nhiet do) ben duoi thay doi, thi chieu cao cua nui cung se thay doi. "Nhung phat hien cua chung toi cho thay rang xoi mon khong co kha nang vuot qua cac qua trinh kien ​​tao va dang nhiet giu cho cac ranh gioi hoi tu gan voi trang thai can bang luc, boi vi tam tren rat yeu”, cac nha nghien cuu cho biet. Cac nha nghien cuu mo ta no giong nhu dat hai ban tay cua chung ta duoi mot chiec khan trai ban, sau do di chuyen chung lai voi nhau. Nhung nep vai noi len o giua la nhung ngon nui va ma sat cua mieng vai tu tu di chuyen tro lai tren ban tay chinh la hoat dong kien ​​tao. Van con phai xem lieu dieu do co dung voi nhung ngon nui khong nam gan cac khu vuc hut chim hay khong, noi mot mang kien ​​tao dang truot xuong duoi mot mang khac van co the chieu cao cua nui bi gioi han boi dieu kien khi hau, chang han nhu vi tri cua dong tuyet. Hon nua, de hieu duoc ket qua moi, cac nha dia chat se can phai danh gia lai y tuong cua ho ve suc manh cua vo Trai dat o khu vuc mien nui. Nghien cuu sau hon se dan den nhieu cau tra loi hon, va mot y tuong tot hon ve cach kiem soat chieu cao cua day nui tren khap the gioi. Cho den nay, nghien cuu moi mang den cho cac nha dia chat mot cach suy nghi moi ve cac luc ben duoi lop vo anh huong den cac day nui hung vi ma chung ta thay nam ngon ngang tren khap be mat hanh tinh cua chung ta. "Chung toi ket luan rang su thay doi thoi gian theo chieu cao cua nui phan anh nhung thay doi dai han trong can bang luc, khong phai la dau hieu cua anh huong boi khi hau", cac nha nghien cuu cho biet. Trang Pham Theo MSN Tag : nui

Những ngọn núi cao nhất Trái đất phát triển như thế nào?

Đó là một quá trình có thể mất hàng tỷ năm, nhưng những ngọn núi thực sự phát triển và chính xác những yếu tố nào kiểm soát sự tăng trưởng đó là chủ đề tranh luận đang diễn ra giữa các nhà khoa học.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: