Bằng chứng về hoạt động địa chất trên sao Kim

Nghiên cứu mới cho thấy hoạt động địa chất có thể vẫn diễn ra trên sao Kim, biến nó thành một đối tượng để tìm hiểu Trái Đất sơ khai.


Một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã sử dụng hình ảnh radar cũ từ sứ mệnh Magellan của NASA để nghiên cứu bề mặt sao Kim và phát hiện bằng chứng cho thấy mà các mảng kiến tạo trượt lên nhau và biến dạng.


Do các vùng đất thấp được quan sát còn tương đối trẻ, hoạt động địa chất này chắc chắn xảy ra cách đây không lâu và thậm chí có thể tiếp tục cho đến ngày nay. Nghiên cứu cho thấy, sao Kim có thể tạo ra hoạt động địa chất từ sâu bên trong nó, không giống như suy đoán trước đây rằng lớp vỏ của hành tinh là một khối rắn giống như Mặt Trăng, Trái Đất.


Chuyển động của các mảng kiến tạo không chỉ là sự chen lấn bởi lớp đất đá mà còn là một phần quan trọng trong chu trình carbon của hành tinh. Chính hệ thống này đã hỗ trợ sự sống hình thành trên Trái Đất.


Hành tinh của chúng ta không phải lúc nào cũng có cấu hình chu trình carbon giống như hiện tại. Trong quá khứ hàng triệu năm trước, Trái Đất nóng hơn nhiều và các nhà khoa học tin rằng nghiên cứu mới này về bề mặt sao Kim có thể trả lời các câu hỏi về hoạt động kiến tạo trên Trái Đất sơ khai hoặc trên các hành tinh xa xôi khác.


Hoạt động địa chất của sao Kim không giống như trên Trái Đất, nơi các mảng gặp nhau và tạo ra các dãy núi ấn tượng như Himalayas hoặc vùng hút chìm lớn dưới đại dương như rãnh Mariana. Tuy nhiên, việc phát hiện bằng chứng về hoạt động kiến tạo gần đây của nó cho thấy bên dưới bề mặt hành tinh có thể có một vùng nóng chảy được gọi là lớp phủ đang chuyển động ở quy mô toàn cầu.


Khi quan sát thấy dấu hiệu của các khối thạch quyển sao Kim bị kéo ra xa, đẩy, xoay và trượt lên nhau, nhóm nghiên cứu đã tạo ra một mô hình máy tính về hoạt động này. Họ phát hiện ra rằng chuyển động chậm của bên trong hành tinh có thể là nguyên nhân.


"Các kiến tạo mảng trên Trái Đất được thúc đẩy bởi sự đối lưu trong lớp phủ. Lớp phủ nóng hoặc lạnh ở những nơi khác nhau. Nó di chuyển và một số chuyển động đó truyền đến bề mặt Trái Đất dưới dạng kiến tạo mảng", Phó giáo sư khoa học hành tinh Paul Byrne tại Đại học Bang North Carolina State (NCSU) của Mỹ, tác giả chính của nghiên cứu, giải thích.


Byrne lưu ý thêm rằng độ dày thạch quyển của một hành tinh phụ thuộc chủ yếu vào mức độ nóng của nó, ở cả bên trong và trên bề mặt. Luồng nhiệt từ bên trong Trái Đất sơ khai lớn hơn gấp ba lần so với hiện tại, vì vậy thạch quyển của nó có thể tương tự như những gì chúng ta thấy trên Sao Kim ngày nay: không đủ dày để hình thành các mảng chìm xuống, nhưng đủ dày để phân mảnh thành các mảng xô đẩy, kéo và trượt lên nhau.


Sứ mệnh Magellan đã ngừng hoạt động từ năm 2004 nhưng hiện tại có tới ba sứ mệnh mới từ NASA và Cơ quan Vũ trụ châu Âu đang được tiến hành để nghiên cứu sao Kim. Những sứ mệnh này có thể cung cấp quan sát sắc nét hơn về bề mặt hành tinh, giúp làm sáng tỏ hoạt động địa chất của nó.


Chi tiết nghiên cứu đã được công bố trên Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ hôm 21/6.


Đoàn Dương (Theo Space)









Bang chung ve hoat dong dia chat tren sao Kim


Nghien cuu moi cho thay hoat dong dia chat co the van dien ra tren sao Kim, bien no thanh mot doi tuong de tim hieu Trai Dat so khai.


Mot nhom cac nha khoa hoc quoc te da su dung hinh anh radar cu tu su menh Magellan cua NASA de nghien cuu be mat sao Kim va phat hien bang chung cho thay ma cac mang kien tao truot len nhau va bien dang.


Do cac vung dat thap duoc quan sat con tuong doi tre, hoat dong dia chat nay chac chan xay ra cach day khong lau va tham chi co the tiep tuc cho den ngay nay. Nghien cuu cho thay, sao Kim co the tao ra hoat dong dia chat tu sau ben trong no, khong giong nhu suy doan truoc day rang lop vo cua hanh tinh la mot khoi ran giong nhu Mat Trang, Trai Dat.


Chuyen dong cua cac mang kien tao khong chi la su chen lan boi lop dat da ma con la mot phan quan trong trong chu trinh carbon cua hanh tinh. Chinh he thong nay da ho tro su song hinh thanh tren Trai Dat.


Hanh tinh cua chung ta khong phai luc nao cung co cau hinh chu trinh carbon giong nhu hien tai. Trong qua khu hang trieu nam truoc, Trai Dat nong hon nhieu va cac nha khoa hoc tin rang nghien cuu moi nay ve be mat sao Kim co the tra loi cac cau hoi ve hoat dong kien tao tren Trai Dat so khai hoac tren cac hanh tinh xa xoi khac.


Hoat dong dia chat cua sao Kim khong giong nhu tren Trai Dat, noi cac mang gap nhau va tao ra cac day nui an tuong nhu Himalayas hoac vung hut chim lon duoi dai duong nhu ranh Mariana. Tuy nhien, viec phat hien bang chung ve hoat dong kien tao gan day cua no cho thay ben duoi be mat hanh tinh co the co mot vung nong chay duoc goi la lop phu dang chuyen dong o quy mo toan cau.


Khi quan sat thay dau hieu cua cac khoi thach quyen sao Kim bi keo ra xa, day, xoay va truot len nhau, nhom nghien cuu da tao ra mot mo hinh may tinh ve hoat dong nay. Ho phat hien ra rang chuyen dong cham cua ben trong hanh tinh co the la nguyen nhan.


"Cac kien tao mang tren Trai Dat duoc thuc day boi su doi luu trong lop phu. Lop phu nong hoac lanh o nhung noi khac nhau. No di chuyen va mot so chuyen dong do truyen den be mat Trai Dat duoi dang kien tao mang", Pho giao su khoa hoc hanh tinh Paul Byrne tai Dai hoc Bang North Carolina State (NCSU) cua My, tac gia chinh cua nghien cuu, giai thich.


Byrne luu y them rang do day thach quyen cua mot hanh tinh phu thuoc chu yeu vao muc do nong cua no, o ca ben trong va tren be mat. Luong nhiet tu ben trong Trai Dat so khai lon hon gap ba lan so voi hien tai, vi vay thach quyen cua no co the tuong tu nhu nhung gi chung ta thay tren Sao Kim ngay nay: khong du day de hinh thanh cac mang chim xuong, nhung du day de phan manh thanh cac mang xo day, keo va truot len nhau.


Su menh Magellan da ngung hoat dong tu nam 2004 nhung hien tai co toi ba su menh moi tu NASA va Co quan Vu tru chau Au dang duoc tien hanh de nghien cuu sao Kim. Nhung su menh nay co the cung cap quan sat sac net hon ve be mat hanh tinh, giup lam sang to hoat dong dia chat cua no.


Chi tiet nghien cuu da duoc cong bo tren Ky yeu cua Vien Han lam Khoa hoc Quoc gia My hom 21/6.


Doan Duong (Theo Space)


Bằng chứng về hoạt động địa chất trên sao Kim

Nghiên cứu mới cho thấy hoạt động địa chất có thể vẫn diễn ra trên sao Kim, biến nó thành một đối tượng để tìm hiểu Trái Đất sơ khai.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: