Chúng ta biết COVID-19 chủ yếu lây nhiễm qua đường giọt bắn. Đó là các hạt dịch lỏng bắn ra từ phổi của bệnh nhân, nơi virus SARS-CoV-2 có một thụ thể đặc biệt để lây nhiễm và sao chép lên với số lượng lớn.
Một nghiên cứu của các nhà khoa học Tây Ban Nha cho thấy 1 mL dịch gạc họng của bệnh nhân COVID-19 đã có tới 10 tỷ bản sao virus SARS-CoV-2. Khi các giọt dịch lỏng bắn ra khỏi đường hô hấp của người bệnh, chúng có thể bay hơi nhanh và để lại các hạt virus trơ nhẹ hơn, lơ lửng trong không khí lâu hơn.
Đó cũng là lý do tại sao COVID-19 bây giờ có thể lây lan qua cả đường không khí, ở một khoảng cách tới hơn 10 mét.
Vậy để triệt đường lây của COVID-19 qua các giọt bắn và cả đường không khí, các nhà khoa học có một chiến lược: Họ có thể tạo ra một loại thuốc làm giảm tải lượng virus trong phổi của bệnh nhân. Khi phổi có ít virus hơn, các giọt bắn lúc ho và hắt hơi cũng mang theo ít virus ra bên ngoài hơn.
Và nếu tải lượng virus có thể được quản lý xuống một mức đủ thấp, một bệnh nhân COVID-19 sẽ không còn có thể lây bệnh cho F1, ngay cả khi họ đứng bên cạnh mình.
Một loại thuốc làm giảm 99,9% tải lượng virus SARS-CoV-2 trong phổi
Ý tưởng trên đã được hiện thực hóa bởi một nhóm các nhà khoa học quốc tế tại Viện Y tế Menzies, Australia và Viện nghiên cứu City of Hope của Hoa Kỳ. Trong đó, họ đã tạo ra một loại thuốc dựa trên công nghệ RNA để tấn công trực tiếp vào bộ gen của virus SARS-CoV-2. Khi bắt gặp virus, loại thuốc này sẽ làm bất hoạt RNA của nó, khiến virus không thể sao chép.
Thí nghiệm trên chuột cho thấy thuốc kháng virus đã có thể làm giảm 99,9% lượng virus có trong phổi những con chuột nhiễm COVID-19.
"Phương pháp cho hiệu quả nhanh chóng chỉ trong vòng 24 giờ", Giáo sư Kevin Morris, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết. "Nó đã ức chế đáng kể virus sinh ra trong phổi chuột, đến mức chúng tôi không thể phát triển virus lây nhiễm từ những lá phổi ấy được nữa".
Giáo sư Morris giải thích cơ chế làm việc của thuốc "làm im lặng gen"
Ngoài ra, với việc làm giảm tải lượng virus, thuốc cũng có thể bảo tồn các mô phổi cho chuột, làm nhẹ tình trạng bệnh của chúng và giảm nguy cơ tử vong. Chỉ sau khoảng một ngày nhận thuốc, những con chuột nhiễm COVID-19 đã trông khỏe khoắn lên đáng kể so với những con chuột không được dùng thuốc.
"Mặc dù không phải là một phương pháp chữa khỏi, nhưng thuốc của chúng tôi có thể tốt tương đương một phương pháp chữa khỏi", giáo sư Morris nói. "Bạn có thể sử dụng thuốc hai ngày một lần hoặc với tần suất cao hơn cho đến khi virus biến mất và hệ thống miễn dịch hoạt động để kiểm soát virus".
Những hạt thuốc nano như tên lửa tầm nhiệt, tự động tìm và diệt virus
Mô tả kỹ hơn về công nghệ thuốc RNA, giáo sư Nigel McMillan đến từ Đại học Griffith cho biết loại thuốc của họ là một dạng thuốc tiêm chứa các hạt nano đóng gói RNA. Về cơ bản, các hạt nano này giống như một tên lửa tự động "tìm và tiêu diệt mục tiêu".
"Chúng tôi phát triển thuốc của mình dưới dạng các hạt nano tiêm vào cơ thẻ, và chúng sẽ tự động đi tìm virus, phá hủy bộ gen và khiến chúng không phát triển được nữa. Virus sẽ bị tiêu diệt bởi các hạt thuốc nano giống như tên lửa tầm nhiệt", Giáo sư McMillan nói. "Đây là lần đầu tiên chúng tôi có thể gói thuốc này thành một hạt, gửi nó qua đường máu để tấn công virus".
Giáo sư McMillan cho biết chiến lược này "thực sự hữu ích với những bệnh nhân COVID-19 nặng đang đau khổ trong khu chăm sóc đặc biệt ICU, nơi mà việc tiêm vắc-xin đã trở nên quá muộn. Liệu pháp thực sự ngăn chặn sự tái tạo của virus, do đó cơ thể có thể tự chữa lành và việc phục hồi sẽ nhanh hơn nhiều.
"Về cơ bản, chúng ta có thể ngăn chặn những ca tử vong do COVID-19 nếu bệnh nhân được điều trị kịp thời", ông nói.
Không chỉ có hiệu quả với COVID-19, tiềm năng của liệu pháp là vô biên
Bởi công nghệ RNA sử dụng trong nghiên cứu mới này có phổ hoạt động rất rộng, giáo sư Morris và nhóm nghiên cứu cho biết nó không chỉ có tác dụng với virus SARS-CoV-2.
Liệu pháp có thể có lợi với bất kỳ chủng virus corona nào, chẳng hạn như SARS-COV-1, hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS). Và ngay cả khi có một chủng virus corona mới xuất hiện trong tương lai, giáo sư Morris cho biết những hạt nano gói RNA vẫn có tác dụng.
Ông giải thích: "Virus SARS có thể sẽ ở bên chúng ta vĩnh viễn. Sự phát triển của tình trạng kháng virus đang diễn ra và ngay cả với vắc-xin, sự đề kháng vẫn xuất hiện. Liệu pháp này là một cửa ngõ cho phép những người bị nhiễm virus được điều trị. Cách tiếp cận có thể mở rộng, ổn định và có thể được triển khai ở bất cứ đâu".
"Có thể nói tiềm năng của phương pháp này là vô biên".
Giáo sư Kevin Morris (giữa) và các nhà nghiên cứu trong nhóm
Mặc dù kết quả ban đầu của thử nghiệm trên chuột khá hứa hẹn, nhưng các nhà nghiên cứu nhận định họ vẫn còn nhiều việc phải làm.
Giáo sư Morris cho biết: "Chúng tôi vẫn còn phải xác định xem phương pháp của mình có hoạt động trên người hay không". Và thực sự điều đó đang gặp khó khăn bởi nhóm nghiên cứu dường như đang thiếu kinh phí tài trợ.
"Trừ khi chúng tôi hoặc ai đó có thể huy động kinh phí cần thiết và thực hiện các thử nghiệm lâm sàng trên người. Còn ở chuột, chúng tôi đã biết chắc rằng nó có tác dụng chữa COVID-19", giáo sư Morris chia sẻ.
Tham khảo Vice
Lấy link