Nếu bạn vẽ một biểu đồ tiêm chủng COVID-19 cho các quốc gia, đường cong của Bhutan sẽ có độ dốc như một vụ phóng tên lửa. Đất nước Phật Giáo nhỏ bé nằm trên dãy Himalaya này đã vượt qua cả Hoa Kỳ, Bahrain và Israel để lọt top những quốc gia triển khai chương trình tiêm chủng COVID-19 nhanh nhất thế giới.
Theo báo cáo của AP, tính đến ngày hôm nay đã có 93% dân số trưởng thành ở Bhutan được tiêm vắc-xin phòng ngừa COVID-19. Với dân số khoảng hơn 700.000 người, 93% dân số trưởng thành của Bhutan tương đương với 64% tổng dân số của họ.
Điều này khiến Bhutan chỉ đứng sau Seychelles trên bảng xếp hạng thế giới, quốc đảo nhỏ bé ở Châu Phi đã tiêm vắc-xin COVID-19 cho 66% dân số của mình. Điều đáng nói là Seychelles chỉ có dân số bằng 1/8 so với Bhutan, rơi vào khoảng 100.000 dân.

Một poster cho chiến dịch phòng chống COVID-19 của Bhutan.
Sự thành công của đất nước nhỏ bé
Lý giải về thành công của chiến dịch tiêm chủng COVID-19 ở Bhutan không khó. Đầu tiên, họ là một quốc gia có dân số rất nhỏ và tập trung. Điều này cho phép Bhutan có thể nhanh chóng đạt tới tỷ lệ % tiêm chủng cao tính trên toàn bộ dân số.
Hệ thống tiêm chủng và kho lạnh ở Bhutan cũng khá hiện đại do đã có kinh nghiệm trong các chiến dịch tiêm chủng thông thường trước đây. Điều này cho phép họ huy động được một lúc hơn 3.300 nhân viên y tế để thiết lập hơn 1.200 điểm tiêm chủng trên khắp quốc gia.
Ngoài ra, Bhutan còn có một đội ngũ tình nguyện viên hết sức đặc biệt được gọi là "desuups". Họ giống như những người làm công quả ở chùa, đến từ mọi lứa tuổi và sẵn sàng làm bất cứ công việc thiện nguyện nào để giúp đỡ mọi người.
Trong chiến dịch tiêm chủng COVID-19, Bộ Y tế Bhutan cho biết họ đã nhận được sự giúp đỡ của ít nhất 4.400 desuups.
Tất cả những điều này đã góp phần chính yếu vào sự thành công của Bhutan: 85% dân số trưởng thành từ 18-103 tuổi của họ đã được tiêm vắc-xin COVID-19 chỉ trong vòng 7 ngày và con số hiện tại đã lên tới hơn 93%.
Ngoài ra, chúng ta cũng phải bàn đến thông điệp mạnh mẽ mà Bhutan đã sử dụng cho chiến dịch truyền thông tiêm chủng COVID-19. Dasho Dechen, Bộ Trưởng Bộ Y tế Bhutan cho biết tiêm chủng COVID-19 không chỉ là bảo vệ bản thân, mà còn là "bảo vệ đất nước và những người mà chúng ta yêu thương", bao gồm cả đức vua của họ.
Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, vua của Bhutan đã tuyên bố ông chỉ tiêm chủng COVID-19 sau khi những thần dân của mình đã an toàn. "Tất cả chúng ta phải tiến lên để dọn đường cho Bệ Hạ nhận vắc-xin càng sớm càng tốt", Dechen nói.

Một nhân viên y tế tiêm phòng cho một nhà sư. Phía sau ông ấy là bức chân dung của Vua Bhutan Jigme Khesar Namgyel Wangchuck.
Chiến dịch tiêm chủng đã bị hoãn lại 2 tháng
Đầu năm 2021, Bhutan đã nhận được 150.000 liều vắc-xin COVID-19 đầu tiên từ AstraZeneca. Lô vắc-xin được chuyển đến từ Ấn Độ dưới dạng tài trợ miễn phí. Chính phủ nước này đã tham khảo ý kiến của một số nhà sư, rằng liệu họ có nên triển khai tiêm chủng ngay hay không?
Tờ The Economist cho biết các nhà sư Bhutan đã xem ngày và nói rằng chiến dịch nên được hoãn lại 2 tháng. AP nói rằng đó là để "trùng với ngày tốt lành trong chiêm tinh học Phật Giáo" của họ.
Nhưng 2 tháng trôi qua cũng là thời gian mà Bhutan nhận được thêm 400.000 liều vắc-xin của AstraZeneca. Chính sự tích lũy này cũng góp phần vào thành công trong chiến dịch tiêm chủng bão táp.
Nếu không có đủ vắc-xin như bây giờ, Bhutan chỉ có thể tiêm tối đa 150.000 liều vắc-xin trong tháng 1 và có nguy cơ bị lỡ mũi tiêm thứ 2 nếu họ không có thêm vắc-xin. 150.000 liều thực sự không đủ cho Bhutan tiêm trong 2 ngày. Nghĩa là chỉ 2 ngày sau vắc-xin sẽ hết.

Chỉ trong 2 ngày đầu tiêm chủng COVID-19, Bhutan đã tiêm được cho hơn 180.000 ngàn người. 1 tuần sau đó, 85% người trưởng thành của họ đã được tiêm chủng.
Các nhà sư Bhutan cũng tư vấn cho chính phủ rằng họ nên chọn một người phụ nữ sinh năm Thân để mở màn chiến dịch tiêm chủng COVID-19 của mình. Và thế là Ninda Dema, một quan chức trong chính phủ sinh năm 1980 (Canh Thân) đã được chọn.
"Hãy để hành động của tôi ở đây hôm nay mang lại hòa bình cho tất cả chúng sinh. Và hãy để bước đi nhỏ này của tôi hôm nay giúp tất cả chúng ta chiến thắng căn bệnh quái ác này", Dema nói trước khi nhận liều vắc-xin COVID-19 đầu tiên trong tiếng tụng kinh của các phật tử dành cho cô.
Kế đó, thủ tướng Bhutan Lotay Tshering, các thành viên gia đình thủ tướng và bộ trưởng trong nội các trở thành những người làm gương tiếp theo cho chiến dịch tiêm chủng.
Tshering thể hiện quyết tâm đưa Bhutan trở thành một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới đạt được miễn dịch cộng đồng với COVID-19:
"Với tỷ lệ lây nhiễm của căn bệnh này, chúng ta cần một mức miễn dịch cộng đồng khoảng 70%. Với sự ủng hộ đông đảo của người dân Bhutan, chúng ta sẽ trở thành một trong những nước đầu tiên đạt được mục tiêu đó", ông nói.

Tất cả những người nước ngoài hoặc công dân nhập cảnh trở lại Bhutan đều phải thực hiện chế độ cách ly y tế 21 ngày
Nằm giữa hai quốc gia khổng lồ là Trung Quốc và Ấn Độ, nhưng Bhutan đã rất thành công trong chiến dịch kiểm soát COVID-19. Kuensel, tờ báo nhà nước của Bhutan cho biết đất nước này đã "gương mẫu ngay từ những ngày đầu tiên của đại dịch".
Kể từ cuối năm 2019, khi COVID-19 xuất hiện ở Trung Quốc cho đến nay, Bhutan chỉ ghi nhận 921 ca nhiễm COVID-19 và 1 trường hợp tử vong. Kuensel cho biết thành công này bắt nguồn từ sự lãnh đạo sáng suốt, công tác tiền trạm được thực hiện tốt và hơn hết là ý thức hợp tác của người dân.
Hiện tại, tất cả những người nước ngoài hoặc công dân nhập cảnh trở lại Bhutan đều phải thực hiện chế độ cách ly y tế 21 ngày. Các quan chức y tế Bhutan cho biết các chiến lược chống COVID-19 sẽ được tiếp tục duy trì như cũ cho đến khi họ hoàn thành việc triển khai mũi vắc-xin thứ hai – dự kiến trong vòng 2-3 tháng tới.
Tham khảo NPR, Bloomberg
Lấy link