Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư "hậu tận thế" giá hơn 100 tỷ/căn?

Tương lai của xã hội loài người có thể không tiếp diễn trên một hành tinh khác mà là bên dưới bề mặt hành tinh của chính chúng ta.


Ẩn mình giữa những cánh đồng ngô ở Kansas nước Mỹ, trong một khu vực mà địa hình tự nhiên chẳng có gì đáng chú ý là một cái gò xanh tươi có thể nhìn thấy từ một con đường bụi đất. Cái gò được bao quanh bởi một hàng rào thép quân sự, dưới bóng mát của một chiếc tuabin gió lớn. Ở cổng hàng rào, một nhân viên bảo vệ mặc đồ camo đi qua đi lại với khẩu súng trường trên tay.


Nếu chịu khó để ý kỹ một chút, bạn có thể thấy cái gò trông giống như một hộp đựng thuốc bằng bê tông đặt trên một đỉnh đồi nhỏ. Xung quanh quả đồi, không góc nào là không gắn camera. Những vòng tròn an ninh này bảo vệ cho một cái boong-ke, nhìn từ xa không quá phô trương nhưng lại gần mới thấy không dễ gì có thể tấn công được.


Đối với nhiều người, cái boong-ke này là một thứ không thể tin nổi.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 1.

Những gì nằm bên dưới cánh đồng ngô này chắc hẳn sẽ khiến bạn có cảm giác nó là một khu vực bí mật của chính phủ Mỹ - mà thực tế cũng đã từng là vậy. Nhưng đây không phải một cái boong-ke được xây dựng để che tai mắt người dân hay bảo vệ các chính trị gia, những người đã ra lệnh xây dựng nó.


Đó là một trong 72 silo – hay ụ ngầm chứa tên lửa Atlas F, loại tên lửa đạn đạo xuyên lục địa được Mỹ chế tạo vào đầu thập niên 1960. Mỗi quả tên lửa này đều được trang bị bộ đầu đạn hạt nhân, và nó mạnh hơn gấp 100 lần so với quả bom nguyên tử từng được thả xuống Nagasaki.


Không phải công dân Mỹ nào cũng biết đến sự tồn tại của Atlas F, nhưng trong quá khứ, những tổ hợp tên lửa này đã đóng một vai trò hết sức quan trọng trong chương trình nghị sự địa chính trị của Mỹ với thế giới, những chương trình từng được đẩy lên cấp độ có khả năng gây ra sự tuyệt chủng trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.


Tuy nhiên, đến giữa thập niên 60, sau khi có những công nghệ tên lửa mới hiệu quả hơn ra đời, những tổ hợp tên lửa hạt nhân Atlas F nhanh chóng được giải thể và thay thế. Các boong-ke ở Kansas không còn thuộc sở hữu của chính phủ Mỹ nữa. Năm 2008, họ đã bán một chiếc cho Larry Hall, một người từng là nhà thầu cho chính phủ.


Larry Hall giờ đã chuyển sang nghề bất động sản, và ông ấy mua chiếc silo này để chuẩn bị cho một kịch bản tận thế mà ông ấy nghĩ rằng nó sẽ đến.


Ý tưởng của Hall, ông muốn biến nó thành một tòa tháp 15 tầng đảo ngược, chui sâu xuống lòng đất – một cơ sở được đặt tên là Survival Condo. Nó được thiết kế cho một cộng đồng lên tới 75 người, có thể cùng nhau sống qua 5 năm trong một không gian hoàn toàn khép kín, tự túc.


Hall nghĩ rằng đó là khoảng thời gian đủ để mọi sự kiện tận thế lắng xuống, và những người bên trong có thể ra ngoài trong một thế giới hậu tận thế. Họ sẽ tản ra để xây dựng lại mọi thứ từ đống đổ nát mà bất kể thứ gì đó khủng khiếp đã để lại, từ một vụ nổ thiên thạch, bão Mặt Trời cho đến Chiến tranh thế giới thứ ba, và dĩ nhiên có cả kịch bản cho một đại dịch.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 2.

"Ý tưởng chủ đạo của tôi là chúng ta có thể xây lên một cấu trúc xanh dành cho ngày tận thế, ai đó có thể sử dụng nó như một ngôi nhà thứ hai, giống như những boong-ke chống lại bức xạ hạt nhân từng được xây dựng", Hall nói.


Ông coi Survival Condo là một thử nghiệm kiến trúc an toàn, khép kín và bền vững – giống với Sinh quyển 2 (Biosphere 2), dự án mà Đại học bang Arizona đã dày công tham vọng từ những năm đầu thập niên 1990.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 3.

Biosphere 2, còn được gọi dưới tên "Hầm nhà kính", là một trong những thí nghiệm nổi tiếng nhất trong lịch sử. Bốn người đàn ông và bốn người phụ nữ đã tình nguyện nhốt mình trong một hệ thống sinh quyển được xây dựng nhân tạo trên sa mạc trong vòng 2 năm.


Đúng như tên gọi của nó, họ phải ở trong một nhà kính khép kín, nội bất xuất, ngoại bất nhập. Không ai được phép đưa đồ tiếp tế vào bên trong sinh quyển, và cũng không ai có thể bỏ thứ gì đó ra bên ngoài, kể cả không khí.


Thảm thực vật trong sinh quyển sẽ làm hai nhiệm vụ, lọc không khí và cung cấp thực phẩm cho tám người tham gia. Cùng với một số lượng đồ dự trữ nhất định, họ được mong đợi sẽ duy trì được cuộc sống tự cung tự cấp trong vòng ít nhất 2 năm, mô phỏng khoảng thời gian đủ cho một chuyến bay tới Sao Hỏa.


Mặc dù Biosphere 2 đã kết thúc với những thất bại mà các nhà khoa học trong thế kỷ 20 không lường trước được (hệ thống sinh quyển đã sụp đổ khi không thể tái chế CO2 thành O2, các tình nguyện viên gian lận, đem đồ từ bên ngoài vào còn các nhà khoa học đứng sau dự án bất đồng chính kiến) Hall tự tin nói rằng ông ấy có thể rút kinh nghiệm từ những sai lầm của Biosphere 2 để xây dựng một cộng đồng Survival Condo tốt hơn.


Đây là một hệ thống hoàn toàn khép kín. Người ta đã từng cố gắng xây dựng các hệ thống như thế này bên trên trang trại của họ, nhưng chúng không khép kín hoàn toàn và vẫn bị mưa gió, sâu bọ xâm nhập. Chúng tôi đã khắc phục được tất cả những yếu tố đó”, Hall nói.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 4.

Ông ấy đã mất 6 năm và 20 triệu USD để cải tạo chiếc silo Atlas F này thành một tòa chung cư đảo ngược, sâu 15 tầng với tổng diện tích mặt sàn lên tới hơn 5.000 mét vuông. Chính phủ Mỹ đã mất tới 15 triệu USD vào thập niên 1960 để trang bị cho silo này những bức tường bê tông dày tới 2,7 mét.


Cùng với 600 tấn cốt thép và những cách cửa chống nổ, một cấu trúc silo này có thể chịu đựng được cả những cuộc tấn công hạt nhân. Nó được mệnh danh là một trong những kiến trúc vững chãi nhất từng được con người xây dựng.


Vào năm 2008, để có thể xây dựng được một silo như thế này từ đầu, Hall ước tính rằng ông phải tốn ít nhất 60 triệu USD. Do đó, cái giá thanh lý mà chính phủ Mỹ đã bán cho ông vẫn biến nó thành một món hời. Trung bình, mỗi chiếc silo này được bán với giá từ 1,5-3 triệu USD, và tất cả đều đã được mua lại.


Theo Hall, Survival Condo hiện là mô hình thực tiễn tốt nhất cho các hệ thống khép kín, có thể mô phỏng một cuộc du hành liên hành tinh vào không gian. Nó không những được trang bị những công cụ để loại bỏ sự phụ thuộc vào thế giới bên ngoài, mà còn có giữ lại được những tiện nghi chỉ xuất hiện trong giai đoạn muộn của chủ nghĩa tư bản (Bật mí rằng Survival Condo có cả quán bar, bể bơi, trường bắn, rạp chiếu phim với màn hình lớn chất lượng lên tới 4K...).


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 5.

Tôi đi theo Hall vượt qua một trong những cánh cửa chống nổ nặng tới 7,2 tấn, những cách cửa có thể được khóa lại bất cứ lúc nào để bắt đầu một cuộc sống hậu tận thế. Sau đó, ông ấy dẫn tôi đến đơn nguyên chứa máy lọc không khí, một cỗ máy có thể loại bỏ mọi sự ô nhiễm từ trên mặt đất, bao gồm phóng xạ hạt nhân, tác nhân hóa học và cả sinh học.


Hall cho biết ông đã trang bị cho Survival Condo 3 bộ lọc quân sự, mỗi bộ lọc có thể cung cấp hơn 180 mét khối khí mỗi phút, và chúng có giá 30.000 USD. “Tôi đã mạnh tay đầu tư tới 20 triệu USD cho nơi này. Nhưng khi bắt đầu mua các thiết bị quân sự từ chính phủ, bạn sẽ thấy tiền vơi đi nhanh đến chứng nào", ông nói.


Đội ngũ của Hall đã khoan sâu xuống lòng đất 91 mét để lắp đặt một hệ thống lọc nước sử dụng công nghệ khử trùng UV và giấy lọc carbon. Hệ thống này có thể lọc 45.400 lít nước mỗi ngày, được bơm trữ vào 3 bể chứa 113.500 lít được giám sát tự động.


Nguồn điện cung cấp cho Survival Condo được lấy từ 5 hệ thống dự phòng khác nhau, bởi vậy, khi một hệ thống bị hỏng, vẫn còn 4 hệ thống còn lại duy trì sự sống cho nó. Điện là tối quan trọng, bởi mất điện có nghĩa là tất cả thiết bị lọc khí và nước đầu ngừng hoạt động, mọi người sống dưới đó đều sẽ chết.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 6.

Chúng tôi đã có một ngân hàng gồm 386 quả pin tàu ngầm với tuổi thọ khoảng 15 hoặc 16 năm. Hiện tại chúng tôi đang vận hành Survival Condo ở mức tiêu thụ 50-60kW, 16-18kW điện này đến từ các tuabin gió”, Hall nói.


Mặc dù vậy, chúng tôi không thể xây một hệ thống năng lượng mặt trời ở đây ... bởi vì các tấm pin rất dễ vỡ và khu vực này còn nằm trong Hẻm Lốc Xoáy”.


Ông ấy thậm chí đã chuẩn bị cho kịch bản những tua bin gió bị phá hủy. “Chúng chắc sẽ không trụ vững được trong 5 năm đầy bão tố và mưa đá, vì vậy, chúng tôi đã trang bị 2 máy phát điện diesel 100kW, mỗi máy có thể vận hành cơ sở trong 2,5 năm”.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 7.

Cùng với thực phẩm dự trữ cho 75 người trong vòng 5 năm - một điều không quá khó để chuẩn bị, tất cả các thiết bị hỗ trợ sự sống về mặt kỹ thuật đã giúp Survival Condo có thể tồn tại. Nhưng Hall cho biết những người sống sót không chỉ cần sống sót, họ cần cả những tiện nghi.


Vì vậy, ngoài các căn hộ riêng tư, Survival Condo còn được thiết kế với cả các khu vực công cộng, như bạn có thể tìm thấy trong bất kỳ khu chung cư cao tầng nào. Hall đã dành một tầng boong-ke để xây một bể bơi 227.000 lít, được thiết kế với một thác nước, có phòng chờ và bàn ăn ngoài trời.


Căn phòng này giống như một ban công ở khu nghỉ dưỡng – mặc dù ở dưới này bạn sẽ không thể nhìn thấy Mặt Trời.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 8.

Survival Condo có một rạp chiếu phim, nơi chúng tôi ngồi tựa vào ghế da và xem lại bộ phim Skyfall với chất lượng 4k. Rạp chiếu phim được kết nối với quán bar, ở đây có một hầm rượu với trữ lượng khoảng 2.600 chai. Khi giới thiệu với tôi những khu vực này, Hall nhấn mạnh rằng giải trí, chia sẻ và cộng đồng cũng là những yếu tố quan trọng cần được duy trì trong Survival Condo.


Ông ấy nói các chương trình thí nghiệm tương tự về sự cô lập, một số do quân đội thực hiện trong môi trường tàu ngầm, thường xem nhẹ các yếu tố xã hội. Tuy nhiên, bản thân Hall nhận thấy giải trí cũng có ý nghĩa sinh tồn tương tự như nước, thức ăn và không khí trong thời đại hậu tận thế.


Nhiều người đến đây thường muốn biết tại sao những thiết bị "xa xỉ" như rạp chiếu phim, tường leo núi, bóng bàn, trò chơi điện tử, trường bắn, phòng tắm hơi, thư viện và tất cả mọi thứ ... lại cần thiết trong một tình huống sinh tồn”, ông nói. “Nhưng điều mà họ không biết là những tiện nghi đó không phải thứ hàng xa xỉ, nó là một công cụ để tồn tại”.


Một chuyên gia của NASA đã được thuê để thiết kế các hoạt động xã hội dưới Survival Condo. Mọi người ở đây phải làm việc 4 tiếng mỗi ngày, trẻ em thì phải đi học.


Hall tin rằng nếu những tiện nghi này không được tích hợp sẵn để khiến bộ não mọi người bận rộn, họ sẽ sớm nảy sinh những suy nghĩ bất bình thường, dẫn đến trầm cảm và những hành vi không thể lường trước được.


Rút kinh nghiệm từ dự án Biosphere 2, ông đã thuê một chuyên gia chăm sóc sức khỏe phi hành gia của NASA để vận hành Survival Condo, giữ cho mọi người ở bên trong đó luôn có việc để làm. Họ có thể học tập, lao động, luyện tập, giải trí, nhưng không được phép ngồi yên quá nhiều.


Nhàn cư vi bất thiện, những người quá nhàm chán có xu hướng sẽ phá hoại, Hall nói. Vì vậy, một nguyên tắc trong công đồng Survival Condo là mọi người đều phải làm việc 4 tiếng mỗi ngày và trẻ em thì phải đi học.


Bên dưới boong-ke này cũng có những phòng học với máy vi tính và thư viện, mặc dù các kệ hiện vẫn còn đang trống sách. Sách sẽ được mang xuống và lấp đầy những chỗ trống này khi mọi người chuyển đến.


Và có hai khu vực mà mọi người có thể lựa chọn lao động, đó là một khu trồng thực vật với đèn Mặt Trời và một trang trại nuôi cá - cả hai đều là nguồn cung cấp thực phẩm tươi cho cộng đồng.


Ngoài ra, Survival Condo có một khu dự trữ thực phẩm, bao gồm đồ khô và đồ hộp đều có hạn sử dụng trên 20 năm. Chúng được đặt trong một khu mua sắm với trần thấp màu đen, tường màu be, nhưng sàn gạch và các khu trang trí được bày biện rất bắt mắt.


Survival Condo có các cửa hàng đồ hộp, đồ khô với hạn sử dụng lên tới 25 năm. Họ cũng có khu vực trồng rau xanh, thư viện và phòng học.


Nếu mọi người chỉ đến hầm thực phẩm và lôi thức ăn ra từ thùng các tông, họ sẽ sớm bị trầm cảm bởi chính những bữa ăn của mình. Bởi vậy, Hall muốn mọi người tới cửa hàng tạp hóa như một sự kiện xã hội.


“Bạn cần khuyến khích mọi người xuống đây, ngửi mùi thơm của bánh mì, pha cà phê và trò chuyện với nhau”, ông nói. Khi tôi bước qua một gian phòng rộng khoảng 170 mét vuông, không khó nhận ra đó là một sảnh khách sạn sạch sẽ và sang trọng.


Tôi nhìn ra một trong những chiếc “cửa sổ” và bị sốc khi thấy màn đêm đã buông xuống phía bên ngoài. Thực ra, chiếc cửa sổ đó là một màn hình LED cỡ lớn, lấy nguồn từ một camera phân giải cao. Nhìn qua đó, bạn có thể thấy những lá sồi đang rung rinh trong gió, chiếc xe mà tôi đang đậu ở bên ngoài và đằng xa, những lính gác vẫn đang đi tuần qua lại.


Các màn hình có thể phát sóng mọi cảnh tượng mà mọi người muốn thấy, tất nhiên cả camera trực tiếp quay những gì đang xảy ra ở bên ngoài, nhưng hầu hết mọi người thích biết ngoài đó đang là ban ngày hay bạn đêm hơn là quang cảnh một bãi biển ở San Francisco hoặc bất cứ điều gì khác như vậy", Hall giải thích.


Bên trong khu chung cư hậu tận thế: Giá 4,5 triệu USD/căn


Survival Condo mô phỏng một trải nghiệm không gian giống với một chiếc tàu du lịch viễn dương, hơn là một con tàu vũ trụ hoặc tàu ngầm. Bên trong các không gian kín, một số người sẽ phải chịu đựng Claustrophobia, một hột chứng khiến họ lo âu và nhiều khi hoảng loạn.


Vì vậy, những gì mà Hall muốn làm là khiến cho cuộc sống ở Survival Condo trở nên bình thường nhất có thể. Những người chuyển xuống đây, họ sẽ nhanh chóng quên rằng mình đang sống trong một boong-ke dưới lòng đất. Còn những đứa trẻ ra đời ở Survival Condo, nơi này sẽ trở thành thế giới mới của chúng.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 12.

Trong những ngày đầu của Chiến tranh Lạnh, chính phủ, quân đội và các trường đại học ở Mỹ đã tiến hành nhiều thí nghiệm để xem mọi người có thể chịu đựng được việc mắc kẹt dưới lòng đất trong bao lâu.


Trong một nghiên cứu của chính phủ năm 1959 tại Pleasant Hill, California, 99 tù nhân đã bị giam cầm trong vòng 2 tuần. Khi họ được giải phóng lên khỏi mặt đất, "mọi người đều có sức khỏe và tinh thần tốt", nghiên cứu xác nhận.


Nhưng dường như hiệu ứng này chỉ xảy ra với những người biết chắc rằng họ sẽ được ra ngoài. Đối với những người nghĩ rằng họ sẽ bị mắc kẹt vĩnh viễn trong các vụ tai nạn như sập hầm mỏ, đa số sẽ bị xuống tinh thần sau một thời gian ngắn.


Đó là lý do Hall thiết lập Survival Condo với một cột mốc nhất định, tất cả mọi người sẽ được giải phóng sau 5 năm. Nó là một cái đích mà mọi người đều sẽ cùng hướng tới, đem lại cho họ sự hi vọng trong một thế giới hậu tận thế.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 13.

Để được vào ở trong Survival Condo, bạn sẽ phải trả 4,5 triệu USD cho một căn hộ (có thể ở từ 6-10 người). Một phiên bản thu nhỏ, căn hộ nửa tầng (có thể ở từ 3-6 người) cũng có giá lên tới 1,5 triệu. Hall hiện đã bán hết toàn bộ silo đầu tiên và đang cải tạo để xây dựng một silo thứ hai.


Thực sự, không phải ai cũng có thể trả số tiền khổng lồ đó để sở hữu một kỳ nghỉ 5 năm hậu tận thế. Nhưng chắc chắn, những người đã mua cho mình một suất ở Survival Condo cũng không muốn có ngày họ phải dùng đến nó.


Một người theo chủ nghĩa sinh tồn hậu tận thế ở California cho biết: “Mọi người không ham muốn cảm giác đi xuống căn hầm, họ chỉ mong mỏi khoảnh khắc được đi ra khỏi đó”.


Nhưng cảm giác thoát khỏi những căn hầm như Survival Condo sẽ như thế nào? “Tôi tưởng tượng khoảnh khắc mình sẽ bước qua cách cửa hầm, khi cuối cùng mọi chuyện cũng kết thúc. Cảm giác lo lắng sẽ được rũ bỏ. Tôi tưởng tượng mình đã dành toàn bộ thời gian ở đó với gia đình tôi, an bình và trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân mình”, một người khác cho biết.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 14.

Khi được hỏi về những gì bạn có thể làm trong căn hầm, một người theo chủ nghĩa sinh tồn hậu tận thế ở Nam Dakota, nói: “Vâng, bạn có thể làm bất cứ điều gì, bạn có thể học thiền, bạn có thể học cách bay lên, bạn có thể học cách đi xuyên tường. Khi bạn thoát khỏi tất cả những phiền nhiễu vô nghĩa xung quanh mình, ai mà biết bạn có thể làm được gì cơ chứ?”.


Nhiều người coi Survival Condo là một bông cúc tái sinh, nơi mọi người cuối cùng có thể thoát khỏi mọi vướng bận trần tục để trở thành “con người tốt nhất của chính mình”. Và có thể bạn cũng đã trải nghiệm một phần hiệu ứng này trong thời gian cách ly của đại dịch COVID-19.


Khoảng thời gian cách ly cuối cùng cũng giúp bạn có được một chút riêng tư, quay trở lại nội tâm của mình, làm những gì mà bạn có thể làm, thay vì chạy theo những nghĩa vụ xô bồ của xã hội.


Trái ngược với một số quan điểm cho rằng những người theo chủ nghĩa hậu tận thế giàu có ích kỷ, và những khu trú ẩn mà họ đang xây dựng thật u ám và đen tối, Survival Condo có thể là một phản đề cho thế giới bên ngoài đang phát triển đầy vũ bão và sự tích lũy vô nghĩa của cuộc sống hiện đại.


Trong đại dịch COVID-19, nhiều người nói rằng việc họ chuẩn bị cho cuộc sống hậu tận thế trong những boong-ke không hề ích kỷ. Theo đó, việc họ có thể tự cách ly dài ngày bây giờ có thể làm giảm áp lực lên hệ thống y tế, tiết kiệm vật tư y tế và nhiều nguồn lực xã hội khác. Không hẳn là trốn thoát khỏi xã hội, những người này đang muốn thúc đẩy xã hội bằng sự chuẩn bị trước của mình.


Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư hậu tận thế giá hơn 100 tỷ/căn? - Ảnh 15.

Có thể thấy, các cơ sở sinh tồn hậu tận thế như Survival Condo mọc lên ngày nay không phải là một bất thường xã hội. Chúng chỉ đang phản ánh một xã hội đương đại với nhiều mối đe dọa hơn, tương tự như những lo lắng trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.


Trong thế kỷ 21, mùa đông hạt nhân có thể không còn là mối đe dọa thường trực đối với nhân loại. Nhưng chúng ta đang phải đối mặt với nhiều vấn đề tương tự như biến đổi khí hậu, sự gia tăng của các đại dịch.


Con người, có vẻ như sẽ không bao giờ ngừng sống với những nỗi sợ hãi thường trực trong đầu họ. Đại dịch Covid-19 bây giờ càng làm tăng mối lo lắng của nhiều người. Nó có khả năng thúc đẩy sự bình thường hóa của những khu trú ẩn hậu tận thế như Survival Condo.


Vì vậy, trong khi những chuyến du hành liên hành tinh còn quá xa vời, có lẽ chúng ta sẽ ngày càng có nhiều khu trú ẩn bên dưới lòng đất như thế này. Tương lai của xã hội loài người có thể không tiếp diễn trên một hành tinh khác mà là bên dưới bề mặt hành tinh của chính chúng ta.


Tham khảo Theconversation



Lấy link







Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu "hau tan the" gia hon 100 ty/can?


Tuong lai cua xa hoi loai nguoi co the khong tiep dien tren mot hanh tinh khac ma la ben duoi be mat hanh tinh cua chinh chung ta.


An minh giua nhung canh dong ngo o Kansas nuoc My, trong mot khu vuc ma dia hinh tu nhien chang co gi dang chu y la mot cai go xanh tuoi co the nhin thay tu mot con duong bui dat. Cai go duoc bao quanh boi mot hang rao thep quan su, duoi bong mat cua mot chiec tuabin gio lon. O cong hang rao, mot nhan vien bao ve mac do camo di qua di lai voi khau sung truong tren tay.


Neu chiu kho de y ky mot chut, ban co the thay cai go trong giong nhu mot hop dung thuoc bang be tong dat tren mot dinh doi nho. Xung quanh qua doi, khong goc nao la khong gan camera. Nhung vong tron an ninh nay bao ve cho mot cai boong-ke, nhin tu xa khong qua pho truong nhung lai gan moi thay khong de gi co the tan cong duoc.


Doi voi nhieu nguoi, cai boong-ke nay la mot thu khong the tin noi.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 1.

Nhung gi nam ben duoi canh dong ngo nay chac han se khien ban co cam giac no la mot khu vuc bi mat cua chinh phu My - ma thuc te cung da tung la vay. Nhung day khong phai mot cai boong-ke duoc xay dung de che tai mat nguoi dan hay bao ve cac chinh tri gia, nhung nguoi da ra lenh xay dung no.


Do la mot trong 72 silo – hay u ngam chua ten lua Atlas F, loai ten lua dan dao xuyen luc dia duoc My che tao vao dau thap nien 1960. Moi qua ten lua nay deu duoc trang bi bo dau dan hat nhan, va no manh hon gap 100 lan so voi qua bom nguyen tu tung duoc tha xuong Nagasaki.


Khong phai cong dan My nao cung biet den su ton tai cua Atlas F, nhung trong qua khu, nhung to hop ten lua nay da dong mot vai tro het suc quan trong trong chuong trinh nghi su dia chinh tri cua My voi the gioi, nhung chuong trinh tung duoc day len cap do co kha nang gay ra su tuyet chung trong thoi ky Chien tranh Lanh.


Tuy nhien, den giua thap nien 60, sau khi co nhung cong nghe ten lua moi hieu qua hon ra doi, nhung to hop ten lua hat nhan Atlas F nhanh chong duoc giai the va thay the. Cac boong-ke o Kansas khong con thuoc so huu cua chinh phu My nua. Nam 2008, ho da ban mot chiec cho Larry Hall, mot nguoi tung la nha thau cho chinh phu.


Larry Hall gio da chuyen sang nghe bat dong san, va ong ay mua chiec silo nay de chuan bi cho mot kich ban tan the ma ong ay nghi rang no se den.


Y tuong cua Hall, ong muon bien no thanh mot toa thap 15 tang dao nguoc, chui sau xuong long dat – mot co so duoc dat ten la Survival Condo. No duoc thiet ke cho mot cong dong len toi 75 nguoi, co the cung nhau song qua 5 nam trong mot khong gian hoan toan khep kin, tu tuc.


Hall nghi rang do la khoang thoi gian du de moi su kien tan the lang xuong, va nhung nguoi ben trong co the ra ngoai trong mot the gioi hau tan the. Ho se tan ra de xay dung lai moi thu tu dong do nat ma bat ke thu gi do khung khiep da de lai, tu mot vu no thien thach, bao Mat Troi cho den Chien tranh the gioi thu ba, va di nhien co ca kich ban cho mot dai dich.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 2.

"Y tuong chu dao cua toi la chung ta co the xay len mot cau truc xanh danh cho ngay tan the, ai do co the su dung no nhu mot ngoi nha thu hai, giong nhu nhung boong-ke chong lai buc xa hat nhan tung duoc xay dung", Hall noi.


Ong coi Survival Condo la mot thu nghiem kien truc an toan, khep kin va ben vung – giong voi Sinh quyen 2 (Biosphere 2), du an ma Dai hoc bang Arizona da day cong tham vong tu nhung nam dau thap nien 1990.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 3.

Biosphere 2, con duoc goi duoi ten "Ham nha kinh", la mot trong nhung thi nghiem noi tieng nhat trong lich su. Bon nguoi dan ong va bon nguoi phu nu da tinh nguyen nhot minh trong mot he thong sinh quyen duoc xay dung nhan tao tren sa mac trong vong 2 nam.


Dung nhu ten goi cua no, ho phai o trong mot nha kinh khep kin, noi bat xuat, ngoai bat nhap. Khong ai duoc phep dua do tiep te vao ben trong sinh quyen, va cung khong ai co the bo thu gi do ra ben ngoai, ke ca khong khi.


Tham thuc vat trong sinh quyen se lam hai nhiem vu, loc khong khi va cung cap thuc pham cho tam nguoi tham gia. Cung voi mot so luong do du tru nhat dinh, ho duoc mong doi se duy tri duoc cuoc song tu cung tu cap trong vong it nhat 2 nam, mo phong khoang thoi gian du cho mot chuyen bay toi Sao Hoa.


Mac du Biosphere 2 da ket thuc voi nhung that bai ma cac nha khoa hoc trong the ky 20 khong luong truoc duoc (he thong sinh quyen da sup do khi khong the tai che CO2 thanh O2, cac tinh nguyen vien gian lan, dem do tu ben ngoai vao con cac nha khoa hoc dung sau du an bat dong chinh kien) Hall tu tin noi rang ong ay co the rut kinh nghiem tu nhung sai lam cua Biosphere 2 de xay dung mot cong dong Survival Condo tot hon.


Day la mot he thong hoan toan khep kin. Nguoi ta da tung co gang xay dung cac he thong nhu the nay ben tren trang trai cua ho, nhung chung khong khep kin hoan toan va van bi mua gio, sau bo xam nhap. Chung toi da khac phuc duoc tat ca nhung yeu to do”, Hall noi.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 4.

Ong ay da mat 6 nam va 20 trieu USD de cai tao chiec silo Atlas F nay thanh mot toa chung cu dao nguoc, sau 15 tang voi tong dien tich mat san len toi hon 5.000 met vuong. Chinh phu My da mat toi 15 trieu USD vao thap nien 1960 de trang bi cho silo nay nhung buc tuong be tong day toi 2,7 met.


Cung voi 600 tan cot thep va nhung cach cua chong no, mot cau truc silo nay co the chiu dung duoc ca nhung cuoc tan cong hat nhan. No duoc menh danh la mot trong nhung kien truc vung chai nhat tung duoc con nguoi xay dung.


Vao nam 2008, de co the xay dung duoc mot silo nhu the nay tu dau, Hall uoc tinh rang ong phai ton it nhat 60 trieu USD. Do do, cai gia thanh ly ma chinh phu My da ban cho ong van bien no thanh mot mon hoi. Trung binh, moi chiec silo nay duoc ban voi gia tu 1,5-3 trieu USD, va tat ca deu da duoc mua lai.


Theo Hall, Survival Condo hien la mo hinh thuc tien tot nhat cho cac he thong khep kin, co the mo phong mot cuoc du hanh lien hanh tinh vao khong gian. No khong nhung duoc trang bi nhung cong cu de loai bo su phu thuoc vao the gioi ben ngoai, ma con co giu lai duoc nhung tien nghi chi xuat hien trong giai doan muon cua chu nghia tu ban (Bat mi rang Survival Condo co ca quan bar, be boi, truong ban, rap chieu phim voi man hinh lon chat luong len toi 4K...).


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 5.

Toi di theo Hall vuot qua mot trong nhung canh cua chong no nang toi 7,2 tan, nhung cach cua co the duoc khoa lai bat cu luc nao de bat dau mot cuoc song hau tan the. Sau do, ong ay dan toi den don nguyen chua may loc khong khi, mot co may co the loai bo moi su o nhiem tu tren mat dat, bao gom phong xa hat nhan, tac nhan hoa hoc va ca sinh hoc.


Hall cho biet ong da trang bi cho Survival Condo 3 bo loc quan su, moi bo loc co the cung cap hon 180 met khoi khi moi phut, va chung co gia 30.000 USD. “Toi da manh tay dau tu toi 20 trieu USD cho noi nay. Nhung khi bat dau mua cac thiet bi quan su tu chinh phu, ban se thay tien voi di nhanh den chung nao", ong noi.


Doi ngu cua Hall da khoan sau xuong long dat 91 met de lap dat mot he thong loc nuoc su dung cong nghe khu trung UV va giay loc carbon. He thong nay co the loc 45.400 lit nuoc moi ngay, duoc bom tru vao 3 be chua 113.500 lit duoc giam sat tu dong.


Nguon dien cung cap cho Survival Condo duoc lay tu 5 he thong du phong khac nhau, boi vay, khi mot he thong bi hong, van con 4 he thong con lai duy tri su song cho no. Dien la toi quan trong, boi mat dien co nghia la tat ca thiet bi loc khi va nuoc dau ngung hoat dong, moi nguoi song duoi do deu se chet.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 6.

Chung toi da co mot ngan hang gom 386 qua pin tau ngam voi tuoi tho khoang 15 hoac 16 nam. Hien tai chung toi dang van hanh Survival Condo o muc tieu thu 50-60kW, 16-18kW dien nay den tu cac tuabin gio”, Hall noi.


Mac du vay, chung toi khong the xay mot he thong nang luong mat troi o day ... boi vi cac tam pin rat de vo va khu vuc nay con nam trong Hem Loc Xoay”.


Ong ay tham chi da chuan bi cho kich ban nhung tua bin gio bi pha huy. “Chung chac se khong tru vung duoc trong 5 nam day bao to va mua da, vi vay, chung toi da trang bi 2 may phat dien diesel 100kW, moi may co the van hanh co so trong 2,5 nam”.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 7.

Cung voi thuc pham du tru cho 75 nguoi trong vong 5 nam - mot dieu khong qua kho de chuan bi, tat ca cac thiet bi ho tro su song ve mat ky thuat da giup Survival Condo co the ton tai. Nhung Hall cho biet nhung nguoi song sot khong chi can song sot, ho can ca nhung tien nghi.


Vi vay, ngoai cac can ho rieng tu, Survival Condo con duoc thiet ke voi ca cac khu vuc cong cong, nhu ban co the tim thay trong bat ky khu chung cu cao tang nao. Hall da danh mot tang boong-ke de xay mot be boi 227.000 lit, duoc thiet ke voi mot thac nuoc, co phong cho va ban an ngoai troi.


Can phong nay giong nhu mot ban cong o khu nghi duong – mac du o duoi nay ban se khong the nhin thay Mat Troi.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 8.

Survival Condo co mot rap chieu phim, noi chung toi ngoi tua vao ghe da va xem lai bo phim Skyfall voi chat luong 4k. Rap chieu phim duoc ket noi voi quan bar, o day co mot ham ruou voi tru luong khoang 2.600 chai. Khi gioi thieu voi toi nhung khu vuc nay, Hall nhan manh rang giai tri, chia se va cong dong cung la nhung yeu to quan trong can duoc duy tri trong Survival Condo.


Ong ay noi cac chuong trinh thi nghiem tuong tu ve su co lap, mot so do quan doi thuc hien trong moi truong tau ngam, thuong xem nhe cac yeu to xa hoi. Tuy nhien, ban than Hall nhan thay giai tri cung co y nghia sinh ton tuong tu nhu nuoc, thuc an va khong khi trong thoi dai hau tan the.


Nhieu nguoi den day thuong muon biet tai sao nhung thiet bi "xa xi" nhu rap chieu phim, tuong leo nui, bong ban, tro choi dien tu, truong ban, phong tam hoi, thu vien va tat ca moi thu ... lai can thiet trong mot tinh huong sinh ton”, ong noi. “Nhung dieu ma ho khong biet la nhung tien nghi do khong phai thu hang xa xi, no la mot cong cu de ton tai”.


Mot chuyen gia cua NASA da duoc thue de thiet ke cac hoat dong xa hoi duoi Survival Condo. Moi nguoi o day phai lam viec 4 tieng moi ngay, tre em thi phai di hoc.


Hall tin rang neu nhung tien nghi nay khong duoc tich hop san de khien bo nao moi nguoi ban ron, ho se som nay sinh nhung suy nghi bat binh thuong, dan den tram cam va nhung hanh vi khong the luong truoc duoc.


Rut kinh nghiem tu du an Biosphere 2, ong da thue mot chuyen gia cham soc suc khoe phi hanh gia cua NASA de van hanh Survival Condo, giu cho moi nguoi o ben trong do luon co viec de lam. Ho co the hoc tap, lao dong, luyen tap, giai tri, nhung khong duoc phep ngoi yen qua nhieu.


Nhan cu vi bat thien, nhung nguoi qua nham chan co xu huong se pha hoai, Hall noi. Vi vay, mot nguyen tac trong cong dong Survival Condo la moi nguoi deu phai lam viec 4 tieng moi ngay va tre em thi phai di hoc.


Ben duoi boong-ke nay cung co nhung phong hoc voi may vi tinh va thu vien, mac du cac ke hien van con dang trong sach. Sach se duoc mang xuong va lap day nhung cho trong nay khi moi nguoi chuyen den.


Va co hai khu vuc ma moi nguoi co the lua chon lao dong, do la mot khu trong thuc vat voi den Mat Troi va mot trang trai nuoi ca - ca hai deu la nguon cung cap thuc pham tuoi cho cong dong.


Ngoai ra, Survival Condo co mot khu du tru thuc pham, bao gom do kho va do hop deu co han su dung tren 20 nam. Chung duoc dat trong mot khu mua sam voi tran thap mau den, tuong mau be, nhung san gach va cac khu trang tri duoc bay bien rat bat mat.


Survival Condo co cac cua hang do hop, do kho voi han su dung len toi 25 nam. Ho cung co khu vuc trong rau xanh, thu vien va phong hoc.


Neu moi nguoi chi den ham thuc pham va loi thuc an ra tu thung cac tong, ho se som bi tram cam boi chinh nhung bua an cua minh. Boi vay, Hall muon moi nguoi toi cua hang tap hoa nhu mot su kien xa hoi.


“Ban can khuyen khich moi nguoi xuong day, ngui mui thom cua banh mi, pha ca phe va tro chuyen voi nhau”, ong noi. Khi toi buoc qua mot gian phong rong khoang 170 met vuong, khong kho nhan ra do la mot sanh khach san sach se va sang trong.


Toi nhin ra mot trong nhung chiec “cua so” va bi soc khi thay man dem da buong xuong phia ben ngoai. Thuc ra, chiec cua so do la mot man hinh LED co lon, lay nguon tu mot camera phan giai cao. Nhin qua do, ban co the thay nhung la soi dang rung rinh trong gio, chiec xe ma toi dang dau o ben ngoai va dang xa, nhung linh gac van dang di tuan qua lai.


Cac man hinh co the phat song moi canh tuong ma moi nguoi muon thay, tat nhien ca camera truc tiep quay nhung gi dang xay ra o ben ngoai, nhung hau het moi nguoi thich biet ngoai do dang la ban ngay hay ban dem hon la quang canh mot bai bien o San Francisco hoac bat cu dieu gi khac nhu vay", Hall giai thich.


Ben trong khu chung cu hau tan the: Gia 4,5 trieu USD/can


Survival Condo mo phong mot trai nghiem khong gian giong voi mot chiec tau du lich vien duong, hon la mot con tau vu tru hoac tau ngam. Ben trong cac khong gian kin, mot so nguoi se phai chiu dung Claustrophobia, mot hot chung khien ho lo au va nhieu khi hoang loan.


Vi vay, nhung gi ma Hall muon lam la khien cho cuoc song o Survival Condo tro nen binh thuong nhat co the. Nhung nguoi chuyen xuong day, ho se nhanh chong quen rang minh dang song trong mot boong-ke duoi long dat. Con nhung dua tre ra doi o Survival Condo, noi nay se tro thanh the gioi moi cua chung.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 12.

Trong nhung ngay dau cua Chien tranh Lanh, chinh phu, quan doi va cac truong dai hoc o My da tien hanh nhieu thi nghiem de xem moi nguoi co the chiu dung duoc viec mac ket duoi long dat trong bao lau.


Trong mot nghien cuu cua chinh phu nam 1959 tai Pleasant Hill, California, 99 tu nhan da bi giam cam trong vong 2 tuan. Khi ho duoc giai phong len khoi mat dat, "moi nguoi deu co suc khoe va tinh than tot", nghien cuu xac nhan.


Nhung duong nhu hieu ung nay chi xay ra voi nhung nguoi biet chac rang ho se duoc ra ngoai. Doi voi nhung nguoi nghi rang ho se bi mac ket vinh vien trong cac vu tai nan nhu sap ham mo, da so se bi xuong tinh than sau mot thoi gian ngan.


Do la ly do Hall thiet lap Survival Condo voi mot cot moc nhat dinh, tat ca moi nguoi se duoc giai phong sau 5 nam. No la mot cai dich ma moi nguoi deu se cung huong toi, dem lai cho ho su hi vong trong mot the gioi hau tan the.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 13.

De duoc vao o trong Survival Condo, ban se phai tra 4,5 trieu USD cho mot can ho (co the o tu 6-10 nguoi). Mot phien ban thu nho, can ho nua tang (co the o tu 3-6 nguoi) cung co gia len toi 1,5 trieu. Hall hien da ban het toan bo silo dau tien va dang cai tao de xay dung mot silo thu hai.


Thuc su, khong phai ai cung co the tra so tien khong lo do de so huu mot ky nghi 5 nam hau tan the. Nhung chac chan, nhung nguoi da mua cho minh mot suat o Survival Condo cung khong muon co ngay ho phai dung den no.


Mot nguoi theo chu nghia sinh ton hau tan the o California cho biet: “Moi nguoi khong ham muon cam giac di xuong can ham, ho chi mong moi khoanh khac duoc di ra khoi do”.


Nhung cam giac thoat khoi nhung can ham nhu Survival Condo se nhu the nao? “Toi tuong tuong khoanh khac minh se buoc qua cach cua ham, khi cuoi cung moi chuyen cung ket thuc. Cam giac lo lang se duoc ru bo. Toi tuong tuong minh da danh toan bo thoi gian o do voi gia dinh toi, an binh va tro thanh phien ban tot nhat cua ban than minh”, mot nguoi khac cho biet.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 14.

Khi duoc hoi ve nhung gi ban co the lam trong can ham, mot nguoi theo chu nghia sinh ton hau tan the o Nam Dakota, noi: “Vang, ban co the lam bat cu dieu gi, ban co the hoc thien, ban co the hoc cach bay len, ban co the hoc cach di xuyen tuong. Khi ban thoat khoi tat ca nhung phien nhieu vo nghia xung quanh minh, ai ma biet ban co the lam duoc gi co chu?”.


Nhieu nguoi coi Survival Condo la mot bong cuc tai sinh, noi moi nguoi cuoi cung co the thoat khoi moi vuong ban tran tuc de tro thanh “con nguoi tot nhat cua chinh minh”. Va co the ban cung da trai nghiem mot phan hieu ung nay trong thoi gian cach ly cua dai dich COVID-19.


Khoang thoi gian cach ly cuoi cung cung giup ban co duoc mot chut rieng tu, quay tro lai noi tam cua minh, lam nhung gi ma ban co the lam, thay vi chay theo nhung nghia vu xo bo cua xa hoi.


Trai nguoc voi mot so quan diem cho rang nhung nguoi theo chu nghia hau tan the giau co ich ky, va nhung khu tru an ma ho dang xay dung that u am va den toi, Survival Condo co the la mot phan de cho the gioi ben ngoai dang phat trien day vu bao va su tich luy vo nghia cua cuoc song hien dai.


Trong dai dich COVID-19, nhieu nguoi noi rang viec ho chuan bi cho cuoc song hau tan the trong nhung boong-ke khong he ich ky. Theo do, viec ho co the tu cach ly dai ngay bay gio co the lam giam ap luc len he thong y te, tiet kiem vat tu y te va nhieu nguon luc xa hoi khac. Khong han la tron thoat khoi xa hoi, nhung nguoi nay dang muon thuc day xa hoi bang su chuan bi truoc cua minh.


Doc cuoi tuan: Co gi ben trong mot khu chung cu hau tan the gia hon 100 ty/can? - Anh 15.

Co the thay, cac co so sinh ton hau tan the nhu Survival Condo moc len ngay nay khong phai la mot bat thuong xa hoi. Chung chi dang phan anh mot xa hoi duong dai voi nhieu moi de doa hon, tuong tu nhu nhung lo lang trong thoi ky Chien tranh Lanh.


Trong the ky 21, mua dong hat nhan co the khong con la moi de doa thuong truc doi voi nhan loai. Nhung chung ta dang phai doi mat voi nhieu van de tuong tu nhu bien doi khi hau, su gia tang cua cac dai dich.


Con nguoi, co ve nhu se khong bao gio ngung song voi nhung noi so hai thuong truc trong dau ho. Dai dich Covid-19 bay gio cang lam tang moi lo lang cua nhieu nguoi. No co kha nang thuc day su binh thuong hoa cua nhung khu tru an hau tan the nhu Survival Condo.


Vi vay, trong khi nhung chuyen du hanh lien hanh tinh con qua xa voi, co le chung ta se ngay cang co nhieu khu tru an ben duoi long dat nhu the nay. Tuong lai cua xa hoi loai nguoi co the khong tiep dien tren mot hanh tinh khac ma la ben duoi be mat hanh tinh cua chinh chung ta.


Tham khao Theconversation



Lay link

Đọc cuối tuần: Có gì bên trong một khu chung cư "hậu tận thế" giá hơn 100 tỷ/căn?

Tương lai của xã hội loài người có thể không tiếp diễn trên một hành tinh khác mà là bên dưới bề mặt hành tinh của chính chúng ta.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: