Sau 16 năm hòa nhập với xã hội văn minh, thân nhiệt của thổ dân Amazon giảm 0,5 độ C

Sau khi người Tsimane tiếp cận với dầu ăn và cách chế biến thực phẩm chiên rán của chúng ta, tỷ lệ béo phì của họ cũng tăng lên.


Điều gì đang xảy ra với người Tsimane – một bộ lạc sống sâu trong rừng Amazon Bolivia, tách biệt với thế giới văn minh, và vẫn đang sở hữu một nền nông nghiệp săn bắn hái lượm? Các nhà khoa học cho biết thân nhiệt của họ đã giảm 0,5 độ trong vòng 16 năm, từ mức 37 độ C xuống còn 36 độ rưỡi.


Ghi nhận này đã được thực hiện trong một nghiên cứu kéo dài từ năm 2002 đến năm 2018. Nhưng các dữ liệu bây giờ mới được công bố trên tạp chí Science Advances, và nó hiện đang thách thức một giả thuyết thường được công nhận về mối liên quan giữa thân nhiệt và hệ miễn dịch của người.


Sau 16 năm hòa nhập với xã hội văn minh, thân nhiệt của thổ dân Amazon giảm 0,5 độ C - Ảnh 1.

Trên thực tế, người Tsimane chỉ đang đi sau tất cả chúng ta, nhưng họ đi nhanh hơn. Nghiên cứu cho thấy thân nhiệt của chúng ta không còn là 37 độ C nữa, bởi cứ sau mỗi một thập kỷ, con số đó lại giảm xuống 0,03 độ theo từng thế hệ.


Những đứa trẻ sinh từ năm 2000 trở đi hiện có thân nhiệt trung bình thấp hơn 0,59 độ so với những người sinh vào đầu thế kỷ 19. Một nghiên cứu mới đăng vào đầu năm 2020 cho thấy thân nhiệt trung bình của người Mỹ đã giảm 0,5 độ C so với năm 1960.


Đó là mức giảm tương đương với người Tsimane, chỉ có điều, người Mỹ mất 140 năm để trải qua một quá trình thay đổi mà người Tsimane có trong 16 năm. Tại sao lại vậy?


Một xã hội săn bắn hái lượm đang phát triển chóng mặt


Một giải thích được đề xuất cho sự sụt giảm thân nhiệt của chúng ta là những thay đổi về vệ sinh và sức khỏe cộng đồng. Khi y tế phát triển đi cùng với các yếu tố đó, chúng ta đã giảm được nguy cơ và tỷ lệ mắc các bệnh truyền nhiễm.


Theo lý thuyết, khi ít có nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm hơn, hệ thống miễn dịch của chúng ta sẽ giảm hoạt động. Nó không cần gây viêm hoặc gây sốt để tiêu diệt vi khuẩn, virus. Và vì thế, nhiệt độ trung bình của cơ thể chúng ta sẽ thấp hơn.


Cảm thấy nghi ngờ giả thuyết này, Michael Gurven, một nhà nhân chủng học tại Đại học California, Santa Barbara, và nhóm của ông đã quyết định chuyển hướng nghiên cứu. Họ muốn kiểm tra thân nhiệt của một quần thể người đặc biệt, sống tách khỏi thế giới hiện đại và không có một nền y tế cũng như điều kiện vệ sinh sạch sẽ.


Gurven đã tìm đến Bolivia, vào sâu trong rừng Amazon và gặp những thổ dân Tsimane ở đây.


"Các nghiên cứu kết luận thân nhiệt của con người đang giảm xuống dưới ngưỡng 37 độ C trước đây chỉ được thực hiện ở các quốc gia có thu nhập cao như Mỹ và Anh. Nhưng tôi đã thấy cơ hội đầu tiên để làm điều đó trong một bối cảnh rất khác – một vùng nông thôn nhiệt đới – để xem liệu thân nhiệt của những thổ dân ở đây có đang giảm theo thời gian hay không?", ông cho biết.


Sau 16 năm hòa nhập với xã hội văn minh, thân nhiệt của thổ dân Amazon giảm 0,5 độ C - Ảnh 2.

Người Tsimane là một trong số ít các cộng đồng trên Trái Đất vẫn chủ yếu sống nhờ săn bắn, hái lượm. Họ chỉ phát triển được một nền nông nghiệp rất thô sơ giống với tổ tiên sống cách chúng ta hàng chục ngàn năm.


Tuy nhiên, trong những năm gần đây, người Tsimane bắt đầu hòa nhập nhiều hơn với một thế giới công nghiệp hóa bên ngoài rừng rậm. Một số người thậm chí gửi con cái của họ đến các trường học gần đó.


Nói cách khác, cuộc hành trình của bộ tộc Tsimane có thể cho chúng ta thấy lại những thước phim tua nhanh quá trình phát triển của xã hội loài người trong hàng ngàn năm.


"Mặc dù điều kiện sống của người Tsimane ngày nay trông không khác mấy như khi chúng tôi bắt đầu làm việc ở đó hai thập kỷ trước, nhưng khả năng tiếp cận thuốc, thị trường và các tiện nghi khác của họ đã được cải thiện", Gurven nói.


"Vì vậy, điều này cho chúng tôi cơ hội để kiểm tra xem nhiệt độ cơ thể của họ có giảm trong điều kiện sống ở vùng nông thôn Bolivia hay không".


Tại sao thân nhiệt con người lại giảm khi các xã hội tiến lên?


Xem xét hồ sơ y tế thu thập từ 5.000 người Tsimane bản địa từ năm 2002 đến 2018, nhóm nghiên cứu của Gurven thấy nhiệt độ cơ thể trung bình của họ đã giảm từ khoảng 37 độ C vào năm 2002 xuống 36,5 độ C vào năm 2018.


Trong khi những thay đổi này có vẻ giống với những gì đã xảy ra ở xã hội hiện đại, Gurven và nhóm của ông cho rằng những lời giải thích đằng sau nó phức tạp hơn những gì các nhà khoa học từng nghĩ. Nó không chỉ là kết quả của tỷ lệ nhiễm trùng giảm xuống.


Thứ nhất, người Tsimane vẫn thường xuyên mắc nhiều loại bệnh tật hơn so với các quần thể khác, ngay cả khi tuổi thọ của họ đã tăng tới hơn 10 năm. Điều đó khiến tốc độ giảm thân nhiệt quá nhanh của họ trở lên vô lý.


Thứ hai, Gurven cho rằng trải nghiệm nhiễm bệnh nhiễm trùng của con người thời nay cũng khác với trong quá khứ. "Trải nghiệm đó có thể là do chúng ta hiện có các loại thuốc chống viêm không kê đơn dễ dàng tiếp cận như ibuprofen, hoặc thể trạng của chúng ta bây giờ đã tốt hơn so với tổ tiên trước đây", ông nói.


Theo các nhà nghiên cứu, mỗi quần thể người tách biệt trên thế giới có thể có các nguyên nhân gây giảm thân nhiệt khác nhau.


Chẳng hạn, tình trạng giảm hoạt động thể chất trong xã hội hiện đại, như làm việc văn phòng trong các thành phố, có thể khiến thân nhiệt của một nhóm dân số giảm đi một chút. Điều này rõ ràng không đúng với người Tsimane, vì mức độ hoạt động thể chất của họ vẫn như xưa.


Nhưng có một thực tế mà Gurven phát hiện ra: Việc người Tsimane tiếp cận với dầu ăn và cách chế biến thực phẩm chiên rán của chúng ta đang khiến tỷ lệ béo phì của họ tăng lên. Trọng lượng cơ thể cao hơn trung bình đã được đề xuất là một yếu tố có thể khiến thân nhiệt lạnh hơn.


Sau 16 năm hòa nhập với xã hội văn minh, thân nhiệt của thổ dân Amazon giảm 0,5 độ C - Ảnh 3.

Mặc dù vậy, nhìn chung thì thân nhiệt vẫn là một yếu tố tin cậy để đánh giá sức khỏe dân số theo thời gian. Với mức thân nhiệt giảm xuống, Gurven cho biết sức khỏe của người Tsimane đang tốt lên. Điều đó phù hợp với mức tăng tuổi thọ của họ.


Bây giờ, ông đang kêu gọi các nhóm nghiên cứu khác trên thế giới thực hiện các khảo sát điều tra tương tự với các quần thể thổ dân sống tách biệt, hoặc ở những vùng nông thôn có điều kiện sống khó khăn. Nếu kết quả này được lặp lại, chúng ta sẽ có được một bức tranh toàn cảnh để giải thích tốt hơn lý do tại sao cơ thể chúng ta lại đang nguội dần đi.


Tham khảo Gizmodo



Lấy link







Sau 16 nam hoa nhap voi xa hoi van minh, than nhiet cua tho dan Amazon giam 0,5 do C


Sau khi nguoi Tsimane tiep can voi dau an va cach che bien thuc pham chien ran cua chung ta, ty le beo phi cua ho cung tang len.


Dieu gi dang xay ra voi nguoi Tsimane – mot bo lac song sau trong rung Amazon Bolivia, tach biet voi the gioi van minh, va van dang so huu mot nen nong nghiep san ban hai luom? Cac nha khoa hoc cho biet than nhiet cua ho da giam 0,5 do trong vong 16 nam, tu muc 37 do C xuong con 36 do ruoi.


Ghi nhan nay da duoc thuc hien trong mot nghien cuu keo dai tu nam 2002 den nam 2018. Nhung cac du lieu bay gio moi duoc cong bo tren tap chi Science Advances, va no hien dang thach thuc mot gia thuyet thuong duoc cong nhan ve moi lien quan giua than nhiet va he mien dich cua nguoi.


Sau 16 nam hoa nhap voi xa hoi van minh, than nhiet cua tho dan Amazon giam 0,5 do C - Anh 1.

Tren thuc te, nguoi Tsimane chi dang di sau tat ca chung ta, nhung ho di nhanh hon. Nghien cuu cho thay than nhiet cua chung ta khong con la 37 do C nua, boi cu sau moi mot thap ky, con so do lai giam xuong 0,03 do theo tung the he.


Nhung dua tre sinh tu nam 2000 tro di hien co than nhiet trung binh thap hon 0,59 do so voi nhung nguoi sinh vao dau the ky 19. Mot nghien cuu moi dang vao dau nam 2020 cho thay than nhiet trung binh cua nguoi My da giam 0,5 do C so voi nam 1960.


Do la muc giam tuong duong voi nguoi Tsimane, chi co dieu, nguoi My mat 140 nam de trai qua mot qua trinh thay doi ma nguoi Tsimane co trong 16 nam. Tai sao lai vay?


Mot xa hoi san ban hai luom dang phat trien chong mat


Mot giai thich duoc de xuat cho su sut giam than nhiet cua chung ta la nhung thay doi ve ve sinh va suc khoe cong dong. Khi y te phat trien di cung voi cac yeu to do, chung ta da giam duoc nguy co va ty le mac cac benh truyen nhiem.


Theo ly thuyet, khi it co nguy co mac benh truyen nhiem hon, he thong mien dich cua chung ta se giam hoat dong. No khong can gay viem hoac gay sot de tieu diet vi khuan, virus. Va vi the, nhiet do trung binh cua co the chung ta se thap hon.


Cam thay nghi ngo gia thuyet nay, Michael Gurven, mot nha nhan chung hoc tai Dai hoc California, Santa Barbara, va nhom cua ong da quyet dinh chuyen huong nghien cuu. Ho muon kiem tra than nhiet cua mot quan the nguoi dac biet, song tach khoi the gioi hien dai va khong co mot nen y te cung nhu dieu kien ve sinh sach se.


Gurven da tim den Bolivia, vao sau trong rung Amazon va gap nhung tho dan Tsimane o day.


"Cac nghien cuu ket luan than nhiet cua con nguoi dang giam xuong duoi nguong 37 do C truoc day chi duoc thuc hien o cac quoc gia co thu nhap cao nhu My va Anh. Nhung toi da thay co hoi dau tien de lam dieu do trong mot boi canh rat khac – mot vung nong thon nhiet doi – de xem lieu than nhiet cua nhung tho dan o day co dang giam theo thoi gian hay khong?", ong cho biet.


Sau 16 nam hoa nhap voi xa hoi van minh, than nhiet cua tho dan Amazon giam 0,5 do C - Anh 2.

Nguoi Tsimane la mot trong so it cac cong dong tren Trai Dat van chu yeu song nho san ban, hai luom. Ho chi phat trien duoc mot nen nong nghiep rat tho so giong voi to tien song cach chung ta hang chuc ngan nam.


Tuy nhien, trong nhung nam gan day, nguoi Tsimane bat dau hoa nhap nhieu hon voi mot the gioi cong nghiep hoa ben ngoai rung ram. Mot so nguoi tham chi gui con cai cua ho den cac truong hoc gan do.


Noi cach khac, cuoc hanh trinh cua bo toc Tsimane co the cho chung ta thay lai nhung thuoc phim tua nhanh qua trinh phat trien cua xa hoi loai nguoi trong hang ngan nam.


"Mac du dieu kien song cua nguoi Tsimane ngay nay trong khong khac may nhu khi chung toi bat dau lam viec o do hai thap ky truoc, nhung kha nang tiep can thuoc, thi truong va cac tien nghi khac cua ho da duoc cai thien", Gurven noi.


"Vi vay, dieu nay cho chung toi co hoi de kiem tra xem nhiet do co the cua ho co giam trong dieu kien song o vung nong thon Bolivia hay khong".


Tai sao than nhiet con nguoi lai giam khi cac xa hoi tien len?


Xem xet ho so y te thu thap tu 5.000 nguoi Tsimane ban dia tu nam 2002 den 2018, nhom nghien cuu cua Gurven thay nhiet do co the trung binh cua ho da giam tu khoang 37 do C vao nam 2002 xuong 36,5 do C vao nam 2018.


Trong khi nhung thay doi nay co ve giong voi nhung gi da xay ra o xa hoi hien dai, Gurven va nhom cua ong cho rang nhung loi giai thich dang sau no phuc tap hon nhung gi cac nha khoa hoc tung nghi. No khong chi la ket qua cua ty le nhiem trung giam xuong.


Thu nhat, nguoi Tsimane van thuong xuyen mac nhieu loai benh tat hon so voi cac quan the khac, ngay ca khi tuoi tho cua ho da tang toi hon 10 nam. Dieu do khien toc do giam than nhiet qua nhanh cua ho tro len vo ly.


Thu hai, Gurven cho rang trai nghiem nhiem benh nhiem trung cua con nguoi thoi nay cung khac voi trong qua khu. "Trai nghiem do co the la do chung ta hien co cac loai thuoc chong viem khong ke don de dang tiep can nhu ibuprofen, hoac the trang cua chung ta bay gio da tot hon so voi to tien truoc day", ong noi.


Theo cac nha nghien cuu, moi quan the nguoi tach biet tren the gioi co the co cac nguyen nhan gay giam than nhiet khac nhau.


Chang han, tinh trang giam hoat dong the chat trong xa hoi hien dai, nhu lam viec van phong trong cac thanh pho, co the khien than nhiet cua mot nhom dan so giam di mot chut. Dieu nay ro rang khong dung voi nguoi Tsimane, vi muc do hoat dong the chat cua ho van nhu xua.


Nhung co mot thuc te ma Gurven phat hien ra: Viec nguoi Tsimane tiep can voi dau an va cach che bien thuc pham chien ran cua chung ta dang khien ty le beo phi cua ho tang len. Trong luong co the cao hon trung binh da duoc de xuat la mot yeu to co the khien than nhiet lanh hon.


Sau 16 nam hoa nhap voi xa hoi van minh, than nhiet cua tho dan Amazon giam 0,5 do C - Anh 3.

Mac du vay, nhin chung thi than nhiet van la mot yeu to tin cay de danh gia suc khoe dan so theo thoi gian. Voi muc than nhiet giam xuong, Gurven cho biet suc khoe cua nguoi Tsimane dang tot len. Dieu do phu hop voi muc tang tuoi tho cua ho.


Bay gio, ong dang keu goi cac nhom nghien cuu khac tren the gioi thuc hien cac khao sat dieu tra tuong tu voi cac quan the tho dan song tach biet, hoac o nhung vung nong thon co dieu kien song kho khan. Neu ket qua nay duoc lap lai, chung ta se co duoc mot buc tranh toan canh de giai thich tot hon ly do tai sao co the chung ta lai dang nguoi dan di.


Tham khao Gizmodo



Lay link

Sau 16 năm hòa nhập với xã hội văn minh, thân nhiệt của thổ dân Amazon giảm 0,5 độ C

Sau khi người Tsimane tiếp cận với dầu ăn và cách chế biến thực phẩm chiên rán của chúng ta, tỷ lệ béo phì của họ cũng tăng lên.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: