Trong vài năm qua, người tiêu dùng đã đổ xô sử dụng các chatbot và tác nhân AI, tận dụng sức mạnh của các mô hình trí tuệ nhân tạo mới để thay đổi cách sống và làm việc. Giờ đây, họ đang phải trả giá cho điều đó, nhưng theo một cách không ngờ tới.
Sự bùng nổ của AI đã dẫn đến nhu cầu không thể kiểm soát đối với bộ nhớ, tạo ra tình trạng khan hiếm trên toàn thế giới và đẩy giá thành lên cao. Vấn đề nghiêm trọng đến mức Apple cuối cùng đã phải thông báo cho người tiêu dùng chuẩn bị tâm lý.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ The Wall Street Journal được công bố tuần này, CEO Apple Tim Cook cho biết công ty có kế hoạch tăng giá các sản phẩm do tình trạng thiếu hụt bộ nhớ kéo dài. Ông gọi các đợt tăng giá này là "không thể tránh khỏi" và tình hình nguồn cung hiện tại là "không thể chống đỡ".
"Thế giới đang bị đảo lộn bởi AI. Ngay cả trước khi chúng ta bắt đầu tận hưởng những lợi ích của AI trên các thiết bị, chúng ta đã phải thanh toán hóa đơn cho nó", Francisco Jeronimo, nhà phân tích tại IDC, nhận định.
CEO Tim Cook cảnh báo Apple sẽ phải tăng giá thiết bị cho chi phí RAM lên cao. Ảnh: Bloomberg Các chip AI, phần lớn do Nvidia sản xuất, đang ngốn sạch toàn bộ lượng bộ nhớ và ổ lưu trữ mà một số ít nhà cung cấp có thể sản xuất. Các nhà sản xuất điện thoại thông minh, PC và các thiết bị khác phải xếp hàng chờ đợi, hoặc trả thêm tiền để được quyền tiếp cận nhanh hơn.
Tuy nhiên, tiết lộ đầy bất ngờ của Apple, diễn ra chưa đầy ba tháng trước khi Cook từ chức CEO, đã nhấn mạnh mức độ ảnh hưởng sâu rộng của cuộc khủng hoảng. Cho đến nay, nhà sản xuất iPhone vẫn được xem là đối tượng đặc biệt miễn nhiễm với các đợt tăng giá nhờ vào quyền lực chi phối thị trường của mình.
"Điều đó cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề", Ranjit Atwal, nhà phân tích tại Gartner, cho biết. "Ngay cả Apple cũng không thể an toàn, bất kể họ có tất cả chuyên môn, quy hoạch dài hạn và mọi thứ khác. Điều này đã vượt quá khả năng hạn chế tác động của họ".
Cook từ chối tiết lộ thời điểm cụ thể các đợt tăng giá có hiệu lực cũng như những thiết bị và mẫu mã nào sẽ bị ảnh hưởng.
Một khả năng là Apple sẽ chỉ áp dụng tăng giá cho các thiết bị cao cấp, chẳng hạn dòng Pro, vì nhóm khách hàng phân khúc cao có khả năng hấp thụ cú sốc chi phí tốt hơn. Jeronimo của IDC dự đoán Apple sẽ tăng giá thêm 100 USD đối với iPhone Pro (giá hiện tại 999 USD) và iPhone Pro Max (giá hiện tại 1.199 USD), đồng thời giữ nguyên giá các thiết bị phân khúc thấp hơn.
Các nhà phân tích tại Bộ phận nghiên cứu chứng khoán của Ngân hàng Mỹ trong một báo cáo cũng đồng tình với đánh giá đó và cho biết họ kỳ vọng giá sẽ tăng đối với hầu hết các mẫu Mac và iPad.
Nhưng vẫn có một hướng tiếp cận khác, liên quan đến việc tận dụng tình thế này để chiếm lĩnh thêm thị phần.
Trong những tháng gần đây, Apple đã nhắm mục tiêu vào nhóm người tiêu dùng có ngân sách eo hẹp với các đợt ra mắt dòng MacBook Neo giá 599 USD và iPhone 16e giá 599 USD. Một số nhà phân tích kỳ vọng Apple có thể hưởng lợi khi các nhà sản xuất thiết bị Android buộc phải cắt giảm thông số kỹ thuật hoặc tăng giá bán. Theo IDC, giá điện thoại thông minh trung bình dự kiến sẽ tăng 20% trong năm nay.
"Đây có thể là một cơ hội tuyệt vời để Apple chứng minh rằng Android sẽ đối mặt với thách thức thực sự từ việc tăng giá chip", Simon Bryant, nhà phân tích tại công ty nghiên cứu CCS Insight, cho biết. "Và có lẽ Apple thực sự có thể tận dụng điều này để vắt kiệt và giành lấy phần lớn thị phần từ Android".
Thông thường, một đợt tăng giá từ Apple sẽ đi kèm với các tính năng mới. Ví dụ, công ty đã nâng giá khởi điểm của máy tính để bàn Mac Mini từ 599 USD lên 799 USD vào tháng 5 vừa qua khi bổ sung thêm dung lượng lưu trữ.
Đối với các tính năng AI chạy trực tiếp trên thiết bị, Apple hiện đang tích hợp nhiều RAM hơn vào mỗi chiếc điện thoại. Các nâng cấp như giọng nói Siri tùy chỉnh mới và tính năng chính tả dự kiến ra mắt vào mùa thu này sẽ bị giới hạn trong một số lượng nhỏ các dòng iPhone, iPad và Mac đời mới, vì các thiết bị cũ hơn và giá rẻ hơn không đủ khả năng xử lý các tùy chọn ngốn bộ nhớ này.
Trong cuộc phỏng vấn với Journal, Cook đã nói về các loại bộ nhớ mà Apple cần, cụ thể là DRAM để lưu trữ dữ liệu ngắn hạn và NAND để lưu trữ dữ liệu dài hạn.
Các chip AI dành cho trung tâm dữ liệu sử dụng bộ nhớ băng thông cao HBM, loại bộ nhớ có tốc độ nhanh hơn và đòi hỏi nhiều năng lượng hơn so với bộ nhớ điện thoại thông minh. Một chip Nvidia Blackwell B200 sở hữu 192GB bộ nhớ HBM. 8 chip như vậy có thể tích hợp vào một máy chủ đơn lẻ và hơn 2.000 máy chủ có thể được sắp xếp thành một cụm duy nhất.
Ngược lại, một chiếc iPhone của Apple chỉ đi kèm với 8GB hoặc 12GB DRAM.
Vấn đề là tất cả các loại linh kiện này đều xuất phát từ ba nhà cung cấp chính: Micron, SK Hynix và Samsung. Khi một nhà cung cấp như Micron sản xuất một đơn vị bộ nhớ HBM, họ buộc phải từ bỏ việc sản xuất ba đơn vị bộ nhớ điện thoại thông minh thông thường khác.
Các nhà cung cấp bộ nhớ đang xây dựng các nhà máy mới nhưng phần lớn năng lực sản xuất bổ sung vẫn có thể được ưu tiên cho bộ nhớ HBM có lợi nhuận cao hơn và dự kiến phải mất nhiều năm mới có thể đi vào hoạt động ổn định.
Tim Cook chia sẻ với Journal rằng Apple có thể sử dụng nguồn tiền mặt dự trữ để hỗ trợ tăng nguồn cung. "Chúng tôi sẵn sàng sử dụng bảng cân đối kế toán của mình để góp phần vào giải pháp", ông nói.
(Theo CNBC)