FIFA cho biết công nghệ đã giúp trọng tài xác định chính xác lỗi việt vị trong bàn gỡ 2-2 của Croatia trước Bồ Đào Nha ở vòng 1/16 World Cup 2026.
Tình huống gỡ hòa ở phút bù 13 trên sân BMO Field ở Toronto là tranh cãi lớn nhất tại vòng 1/16 đến lúc này. Từ quả tạt ở biên trái của Ivan Perisic vào vòng cấm, bóng bay qua bốn cầu thủ, lần lượt là Igor Matanovic, Renato Veiga, Mario Pasalic trước khi Ruben Neves phản lưới nhà.
Mấu chốt của tình huống là xác định Matanovic chạm bóng hay chưa. Nếu chưa, bàn thắng hợp lệ. Ngược lại, Pasalic việt vị và bàn thắng bị hủy.
Thông qua cảm biến tích hợp trong quả bóng Trionda, trọng tài xác định cầu thủ Croatia đã chạm bóng. Ở phỏng vấn sau trận, Matanovic cũng nghĩ "bóng sượt nhẹ qua tóc".
Sau đó, FIFA đã có báo cáo về tình huống, xác nhận quyết định của trọng tài chính xác. Bên cạnh đó, Liên đoàn Bóng đá thế giới cũng giải thích cách thức hoạt động của cảm biến trong quả bóng.
"Dữ liệu được cung cấp bởi công nghệ Connected Ball Technology tích hợp trong bóng Trionda đã xác nhận cầu thủ Croatia Igor Matanovic chạm bóng bằng đầu", báo cáo có đoạn. "Điều này cho phép trọng tài xác định chính xác tình huống việt vị và không công nhận bàn thắng".
FIFA cho biết cảm biến có khả năng ghi nhận bất kỳ va chạm nhỏ nào với bóng, sau đó gửi thông tin đến hệ thống VAR theo thời gian thực. Một dạng "đồ họa nhịp tim", tức xung động trực quan đánh dấu thời điểm tiếp xúc với bóng, sẽ được hiển thị cho khán giả xem truyền hình.
Trước đó, cảm biến đã phát huy tác dụng trong bàn thắng thứ tư của Thụy Điển, ở trận thắng Tunisia 5-1 từ lượt đầu bảng F. Ban đầu, trọng tài xác định việt vị với cầu thủ ghi bàn Svanberg. Tuy nhiên, cảm biến cho thấy bóng đã chạm nhẹ qua cầu thủ trung gian Alexander Isak, do đó Svanberg không còn việt vị và được công nhận bàn thắng.
Công nghệ này bắt nguồn từ cricket, với tên gọi snicko (viết tắt của snickometer), để hỗ trợ trọng tài xác định liệu bóng có chạm nhẹ vào gậy của tay đánh hay không. Hệ thống phân tích tín hiệu và hiển thị dưới dạng đồ thị. Khi có va chạm, dù cực nhỏ, đồ thị sẽ xuất hiện một đỉnh nhọn, cho thấy thời điểm tiếp xúc xảy ra.
Phiên bản được FIFA áp dụng tại World Cup 2026 hoạt động theo nguyên lý tương tự. Bên trong bóng gắn vi mạch cảm biến chuyển động, ghi nhận dữ liệu chạm bóng tới 500 lần mỗi giây. Dữ liệu được truyền trực tiếp về phòng VAR, nhằm xác định các tình huống chạm tay, phạm lỗi hoặc xác định cầu thủ cuối chạm bóng trước khi bàn thắng được ghi.
Hệ thống này đã xuất hiện tại World Cup 2022, nhưng chỉ là cảm biến do nhà tài trợ bóng Adidas thực hiện, không nằm trong quy trình của FIFA. Khi đó, cảm biến từng xác nhận Cristiano Ronaldo không chạm bóng trong bàn thắng của Bồ Đào Nha vào lưới Uruguay, dù anh nhận đã chạm.
Trung Thu tổng hợp