Tiến sĩ nghèo theo đuổi ước mơ điều trị bệnh mất trí nhớ

Từng có ý định bỏ học để gánh nợ cho gia đình Võ Văn Giàu trở thành tiến sĩ với những nghiên cứu bậc nhất về bệnh Alzheimer tại Hàn Quốc.


Hai tháng qua, TS Võ Văn Giàu (34 tuổi), nhận được lời mời tham dự nhiều diễn đàn khoa học nghiên cứu quốc tế về bệnh Azheimer với vai trò là diễn giả. Nghiên cứu căn bệnh mất trí nhớ tại Đại học Gachon, Hàn Quốc, đến nay TS Giàu có nhiều công trình ứng dụng rộng rãi trong hỗ trợ sàng lọc và chẩn đoán bệnh tại nhiều bệnh viện lớn Hàn Quốc."Tại hội nghị quốc tế của Hiệp hội Alzheimer tổ chức vào tháng 7 sắp tới, tôi sẽ trình bày kết quả nghiên cứu thiết kế bản đồ gene của mình với hy vọng công trình có thể được ứng dụng tại nhiều quốc gia", anh nói.  Sinh ra trong gia đình có 10 anh chị em ở vùng quê tỉnh Quảng Nam, bố mẹ anh chỉ có vài sào ruộng, rẫy khoai sắn để trang trải. Từ nhỏ đã bị ám ảnh những lần có người đến nhà siết nợ vì mùa màng thất thu. Thương bố mẹ làm lụng vất vả, vay mượn khắp nơi để có tiền cho 10 anh chị em ăn học, Giàu nhiều lần muốn nghỉ học để phụ giúp, gánh nợ cho gia đình. "Nhưng nghe tôi nói câu đó xong, bố mẹ đều giận và kiên quyết không để ai trong nhà phải nghỉ học, chỉ có học mới có thể thoát nghèo được", anh nhớ lại. Nghe lời bố mẹ, Giàu cố gắng thi đỗ vào trường THPT ở huyện. Không có điều kiện học thêm vì phải để giành tiền chữa bệnh cho bố, Giàu ở nhà vừa tự học, vừa phụ giúp ruộng nương. Những hôm được nghỉ, Giàu thường theo anh trai khi đó là sinh viên Đại học Y, đi tìm những cây cỏ, cây thuốc trong làng. Được anh trai giới thiệu những vị thuốc, Giàu không nghĩ chúng lại có công dụng "thần kỳ" trong điều trị bệnh đến vậy.Có sẵn niềm đam mê với Sinh học và Hóa học, tốt nghiệp cấp ba, năm 2005, chàng trai quê Quảng Nam chọn ngành Công nghệ Sinh học hướng Y Sinh, trường Đại học Tôn Đức Thắng với mong muốn tìm hiểu, đi sâu nghiên cứu vai trò các loại cây thảo dược trị bệnh. Từ đây, con đường nghiên cứu khoa học dần mở ra khi anh có ba công trình nghiên cứu trong nước về sản phẩm tự nhiên có hoạt tính sinh học."Đó là ba công trình tạo tiền đề phát triển các nghiên cứu của tôi theo hướng này cho đến hiện tại", anh nói. Sau đó, anh trở thành giảng viên Đại học Công nghệ Thực phẩm HCM để tiếp nối lửa đam mê nghiên cứu.Trở về quê trong một kỳ nghỉ, một người họ hàng xa hỏi anh về cách chữa trị và phục hồi bệnh mất trí nhớ bằng dược liệu. Nghiên cứu nhiều các loại thảo dược, lần đầu tiên anh bối rối trước câu hỏi chuyên môn này. Nhận thấy căn bệnh này tại Việt Nam phổ biến trong khi chưa có nhiều nghiên cứu về Alzheimer, chưa có phác đồ điều trị hiệu quả, dứt điểm, anh tìm hiểu kỹ hơn.Những ý tưởng nghiên cứu về bệnh mất trí nhớ bắt đầu hình thành, trao đổi với một giáo sư người Mỹ gốc Hàn, anh nhận được học bổng toàn phần cho chương trình tiến sĩ Y sinh học tại Đại học Gachon, Hàn Quốc năm 2014.Những ý tưởng nghiên cứu về bệnh mất trí nhớ bắt đầu hình thành, trao đổi với một giáo sư người Mỹ gốc Hàn, anh nhận được thư chấp nhận cấp học bổng toàn phần cho chương trình tiến sĩ Y sinh học tại Đại học Gachon, Hàn Quốc.Nhận được thông báo trúng học bổng, anh lo nhiều hơn mừng vì khi đó vừa lập gia đình, con trai mới 5 tháng tuổi và đi ở trọ. Nếu anh đi, vợ và con sẽ vất vả nhiều. Nhưng ở lại, những ý tưởng, dự án nghiên cứu mà anh tâm đắc nhất sẽ không có khả năng thực hiện. Anh Giàu vò đầu suy nghĩ."Nếu em muốn, anh sẽ ở lại Việt Nam với con và em, chỉ cần nghiên cứu trong nước", anh Giàu hỏi ý kiến vợ. "Anh cứ yên tâm hoàn thành chương trình, mọi việc ở nhà có em lo", vợ anh động viên và mong các dự án nghiên cứu của anh được thực hiện.Lời động viên của vợ như tiếp sức mạnh, năm 2014, anh Giàu đặt chân sang xứ Hàn nghiên cứu, quyết tâm đi tìm lời giải căn bệnh Alzheimer. Để hoàn thành chương trình Tiến sĩ, anh phải học hơn 12 môn với 42 đơn vị học trình trong suốt ba năm bên cạnh hoàn thành các dự án nghiên cứu. Thời gian gọi điện về nhà lấp kín bằng những cuộc họp với các bác sĩ, chuyên gia để đánh giá và lên kế hoạch cho dự án. Chìm vào công việc nghiên cứu, anh lỡ hẹn những lần về thăm gia đình, không thể dự đám cưới của anh trai vì phải ở lại làm cho kịp tiến độ dự án.Vào buổi chiều tháng 6/2014, anh đã thuyết phục được hội đồng chuyên môn Hàn Quốc về tính khả thi của dự án thiết kế bản đồ gene giúp chẩn đoán và phát hiện sớm bệnh Alzheimer. Sau hai năm, anh khoanh vùng được 100 kiểu gene có liên quan đến Alzheimer từ 20.000 gene trong nhiễm sắc thể người.Quá trình thiết kế bản đồ gene gặp khó khăn khi thu thập, phân tích và đối chiếu kiểu hình thực tế từng người bệnh. Vì đây là hướng nghiên cứu hệ thần kinh trung ương với cơ chế phức tạp, trực tiếp lên người bệnh, cần hợp tác với rất nhiều bệnh viện. "Bên cạnh tìm đủ được số lượng mẫu, việc dùng các thuật toán và chứng minh con đường gây bệnh của từng gene tương ứng trên từng kiểu hình của bệnh nhân, để mô tả các con đường sinh bệnh liên quan là công việc tốn khá nhiều thời gian và công sức", anh Giàu chia sẻ.Để khắc phục và tối ưu hóa bản đồ gene cho phù hợp với từng kiểu hình của bệnh nhân, TS Giàu sử dụng nền tảng giải trình tự gene thế hệ mới (NGS), kết hợp với số lượng mẫu đa dạng được thu thập, dành hết quỹ thời gian trong phòng thí nghiệm kể cả các ngày lễ tết. Một năm sau, TS Giàu hoàn thành dự án lập bản đồ 30 kiểu gene liên quan trực tiếp tới chẩn đoán bệnh Alzheimer.Kết quả này được cấp sáng chế tại Hàn Quốc và đang được ứng dụng phát triển thành bộ Kit trong phát hiện và sàng lọc ở một số bệnh viện Hàn Quốc. Với những thành quả nghiên cứu nổi bật, TS Giàu trở thành thành viên nhóm nghiên cứu bậc nhất về Alzheimer tại Hàn. Quỹ Nghiên cứu Quốc gia Hàn Quốc cũng cấp kinh phí hỗ trợ 100 triệu won (khoảng 2 tỷ đồng) trong ba năm, bắt đầu từ 2019, để nhóm phát triển các giải pháp chẩn đoán phân tử và ứng dụng liệu pháp gene điều trị bệnh mất trí nhớ.Song song với việc nghiên cứu ở nước ngoài, TS Giàu đã sáng lập, vận hành giữ vai trò Trưởng nhóm nghiên cứu công nghệ nano sinh học thuộc Trường Đại học Tôn Đức Thắng, kết nối những chương trình hợp tác của sinh viên với các chuyên gia nước ngoài. Nghiên cứu bước đầu xác định hợp chất quý trong cây thanh trà Việt Nam có tiềm năng làm thuốc điều trị bệnh Alzheimer là một trong những kết quả cho sự hợp tác này.Năm 2019 anh giành giải thưởng Quả cầu vàng cho thanh niên nghiên cứu khoa học công nghệ. Đến bây giờ, ký ức về cái nghèo, bữa đói, bữa no vẫn ám ảnh. Anh bảo, trong nhà cả 10 anh chị em, ai cũng sợ cảnh nghèo khó. Vì vậy điều mà bố mẹ răn dạy là chỉ có cách học mới thoát ra được luôn được ghi nhớ mỗi khi gặp khó khăn. Có lẽ cũng vì vậy cả anh và các anh em trong nhà ai cũng học rất giỏi. Có người tốt nghiệp tiến sĩ Y khoa, nay đã là Giám đốc một bệnh viện lớn tại Hà Nội, người thì làm làm Luật sư, Kỹ sư...Cho rằng mình vẫn còn "xanh" để đứng nghiên cứu độc lập khi về nước, TS Giàu muốn tiếp tục theo các kiến thức chuyên sâu, sau đó mang những kết quả nghiên cứu và công nghệ học hỏi được để có thể ứng dụng ở quê hương, đặc biệt là những nghiên cứu về bệnh Alzheimer", TS Giàu nói và luôn tâm niệm "được ra đi, để được trở về". Nguyễn Xuân







Tien si ngheo theo duoi uoc mo dieu tri benh mat tri nho


Tung co y dinh bo hoc de ganh no cho gia dinh Vo Van Giau tro thanh tien si voi nhung nghien cuu bac nhat ve benh Alzheimer tai Han Quoc.


Hai thang qua, TS Vo Van Giau (34 tuoi), nhan duoc loi moi tham du nhieu dien dan khoa hoc nghien cuu quoc te ve benh Azheimer voi vai tro la dien gia. Nghien cuu can benh mat tri nho tai Dai hoc Gachon, Han Quoc, den nay TS Giau co nhieu cong trinh ung dung rong rai trong ho tro sang loc va chan doan benh tai nhieu benh vien lon Han Quoc."Tai hoi nghi quoc te cua Hiep hoi Alzheimer to chuc vao thang 7 sap toi, toi se trinh bay ket qua nghien cuu thiet ke ban do gene cua minh voi hy vong cong trinh co the duoc ung dung tai nhieu quoc gia", anh noi.  Sinh ra trong gia dinh co 10 anh chi em o vung que tinh Quang Nam, bo me anh chi co vai sao ruong, ray khoai san de trang trai. Tu nho da bi am anh nhung lan co nguoi den nha siet no vi mua mang that thu. Thuong bo me lam lung vat va, vay muon khap noi de co tien cho 10 anh chi em an hoc, Giau nhieu lan muon nghi hoc de phu giup, ganh no cho gia dinh. "Nhung nghe toi noi cau do xong, bo me deu gian va kien quyet khong de ai trong nha phai nghi hoc, chi co hoc moi co the thoat ngheo duoc", anh nho lai. Nghe loi bo me, Giau co gang thi do vao truong THPT o huyen. Khong co dieu kien hoc them vi phai de gianh tien chua benh cho bo, Giau o nha vua tu hoc, vua phu giup ruong nuong. Nhung hom duoc nghi, Giau thuong theo anh trai khi do la sinh vien Dai hoc Y, di tim nhung cay co, cay thuoc trong lang. Duoc anh trai gioi thieu nhung vi thuoc, Giau khong nghi chung lai co cong dung "than ky" trong dieu tri benh den vay.Co san niem dam me voi Sinh hoc va Hoa hoc, tot nghiep cap ba, nam 2005, chang trai que Quang Nam chon nganh Cong nghe Sinh hoc huong Y Sinh, truong Dai hoc Ton Duc Thang voi mong muon tim hieu, di sau nghien cuu vai tro cac loai cay thao duoc tri benh. Tu day, con duong nghien cuu khoa hoc dan mo ra khi anh co ba cong trinh nghien cuu trong nuoc ve san pham tu nhien co hoat tinh sinh hoc."Do la ba cong trinh tao tien de phat trien cac nghien cuu cua toi theo huong nay cho den hien tai", anh noi. Sau do, anh tro thanh giang vien Dai hoc Cong nghe Thuc pham HCM de tiep noi lua dam me nghien cuu.Tro ve que trong mot ky nghi, mot nguoi ho hang xa hoi anh ve cach chua tri va phuc hoi benh mat tri nho bang duoc lieu. Nghien cuu nhieu cac loai thao duoc, lan dau tien anh boi roi truoc cau hoi chuyen mon nay. Nhan thay can benh nay tai Viet Nam pho bien trong khi chua co nhieu nghien cuu ve Alzheimer, chua co phac do dieu tri hieu qua, dut diem, anh tim hieu ky hon.Nhung y tuong nghien cuu ve benh mat tri nho bat dau hinh thanh, trao doi voi mot giao su nguoi My goc Han, anh nhan duoc hoc bong toan phan cho chuong trinh tien si Y sinh hoc tai Dai hoc Gachon, Han Quoc nam 2014.Nhung y tuong nghien cuu ve benh mat tri nho bat dau hinh thanh, trao doi voi mot giao su nguoi My goc Han, anh nhan duoc thu chap nhan cap hoc bong toan phan cho chuong trinh tien si Y sinh hoc tai Dai hoc Gachon, Han Quoc.Nhan duoc thong bao trung hoc bong, anh lo nhieu hon mung vi khi do vua lap gia dinh, con trai moi 5 thang tuoi va di o tro. Neu anh di, vo va con se vat va nhieu. Nhung o lai, nhung y tuong, du an nghien cuu ma anh tam dac nhat se khong co kha nang thuc hien. Anh Giau vo dau suy nghi."Neu em muon, anh se o lai Viet Nam voi con va em, chi can nghien cuu trong nuoc", anh Giau hoi y kien vo. "Anh cu yen tam hoan thanh chuong trinh, moi viec o nha co em lo", vo anh dong vien va mong cac du an nghien cuu cua anh duoc thuc hien.Loi dong vien cua vo nhu tiep suc manh, nam 2014, anh Giau dat chan sang xu Han nghien cuu, quyet tam di tim loi giai can benh Alzheimer. De hoan thanh chuong trinh Tien si, anh phai hoc hon 12 mon voi 42 don vi hoc trinh trong suot ba nam ben canh hoan thanh cac du an nghien cuu. Thoi gian goi dien ve nha lap kin bang nhung cuoc hop voi cac bac si, chuyen gia de danh gia va len ke hoach cho du an. Chim vao cong viec nghien cuu, anh lo hen nhung lan ve tham gia dinh, khong the du dam cuoi cua anh trai vi phai o lai lam cho kip tien do du an.Vao buoi chieu thang 6/2014, anh da thuyet phuc duoc hoi dong chuyen mon Han Quoc ve tinh kha thi cua du an thiet ke ban do gene giup chan doan va phat hien som benh Alzheimer. Sau hai nam, anh khoanh vung duoc 100 kieu gene co lien quan den Alzheimer tu 20.000 gene trong nhiem sac the nguoi.Qua trinh thiet ke ban do gene gap kho khan khi thu thap, phan tich va doi chieu kieu hinh thuc te tung nguoi benh. Vi day la huong nghien cuu he than kinh trung uong voi co che phuc tap, truc tiep len nguoi benh, can hop tac voi rat nhieu benh vien. "Ben canh tim du duoc so luong mau, viec dung cac thuat toan va chung minh con duong gay benh cua tung gene tuong ung tren tung kieu hinh cua benh nhan, de mo ta cac con duong sinh benh lien quan la cong viec ton kha nhieu thoi gian va cong suc", anh Giau chia se.De khac phuc va toi uu hoa ban do gene cho phu hop voi tung kieu hinh cua benh nhan, TS Giau su dung nen tang giai trinh tu gene the he moi (NGS), ket hop voi so luong mau da dang duoc thu thap, danh het quy thoi gian trong phong thi nghiem ke ca cac ngay le tet. Mot nam sau, TS Giau hoan thanh du an lap ban do 30 kieu gene lien quan truc tiep toi chan doan benh Alzheimer.Ket qua nay duoc cap sang che tai Han Quoc va dang duoc ung dung phat trien thanh bo Kit trong phat hien va sang loc o mot so benh vien Han Quoc. Voi nhung thanh qua nghien cuu noi bat, TS Giau tro thanh thanh vien nhom nghien cuu bac nhat ve Alzheimer tai Han. Quy Nghien cuu Quoc gia Han Quoc cung cap kinh phi ho tro 100 trieu won (khoang 2 ty dong) trong ba nam, bat dau tu 2019, de nhom phat trien cac giai phap chan doan phan tu va ung dung lieu phap gene dieu tri benh mat tri nho.Song song voi viec nghien cuu o nuoc ngoai, TS Giau da sang lap, van hanh giu vai tro Truong nhom nghien cuu cong nghe nano sinh hoc thuoc Truong Dai hoc Ton Duc Thang, ket noi nhung chuong trinh hop tac cua sinh vien voi cac chuyen gia nuoc ngoai. Nghien cuu buoc dau xac dinh hop chat quy trong cay thanh tra Viet Nam co tiem nang lam thuoc dieu tri benh Alzheimer la mot trong nhung ket qua cho su hop tac nay.Nam 2019 anh gianh giai thuong Qua cau vang cho thanh nien nghien cuu khoa hoc cong nghe. Den bay gio, ky uc ve cai ngheo, bua doi, bua no van am anh. Anh bao, trong nha ca 10 anh chi em, ai cung so canh ngheo kho. Vi vay dieu ma bo me ran day la chi co cach hoc moi thoat ra duoc luon duoc ghi nho moi khi gap kho khan. Co le cung vi vay ca anh va cac anh em trong nha ai cung hoc rat gioi. Co nguoi tot nghiep tien si Y khoa, nay da la Giam doc mot benh vien lon tai Ha Noi, nguoi thi lam lam Luat su, Ky su...Cho rang minh van con "xanh" de dung nghien cuu doc lap khi ve nuoc, TS Giau muon tiep tuc theo cac kien thuc chuyen sau, sau do mang nhung ket qua nghien cuu va cong nghe hoc hoi duoc de co the ung dung o que huong, dac biet la nhung nghien cuu ve benh Alzheimer", TS Giau noi va luon tam niem "duoc ra di, de duoc tro ve". Nguyen Xuan

Tiến sĩ nghèo theo đuổi ước mơ điều trị bệnh mất trí nhớ

Từng có ý định bỏ học để gánh nợ cho gia đình Võ Văn Giàu trở thành tiến sĩ với những nghiên cứu bậc nhất về bệnh Alzheimer tại Hàn Quốc.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: