Ba bộ bị nêu tên vì gây khó khi “điện tử hóa” thủ tục hành chính

Cơ chế một cửa giúp cải thiện thời gian thực hiện thủ tục hành chính, tuy nhiên sự thay đổi ở các bộ ngành không đồng đều. Trong 5 bộ được khảo sát, 3 bộ được nêu tên vì thủ tục hành chính khi “điện tử hóa” vẫn còn gây khó.


Công nghệ thông tin (CNTT) đang được ứng dụng ngày một phổ biến trong giải quyết thủ tục hành chính ở Việt Nam, đặc biệt là các thủ tục về thương mại và vận tải quốc tế. Việc xây dựng và vận hành Cơ chế Một cửa quốc gia (MCQG) có thể xem là một ví dụ điển hình. 


Đây là hạ tầng cho phép các bên liên quan đến thương mại và vận tải đệ trình hoặc tiếp nhận các thông tin cũng như tài liệu chuẩn hóa qua một điểm duy nhất khi thực hiện thủ tục hành chính. 


Ba bộ bị nêu tên vì gây khó khi “điện tử hóa” thủ tục hành chính
Cổng thông tin một cửa quốc gia tại địa chỉ vnsw.gov.vn. Ảnh: Trọng Đạt

Kể từ khi chính thức vận hành vào tháng 11/2014 cho tới thời điểm tháng 1/2020, hệ thống Cơ chế Một cửa Quốc gia đã số hoá được 198 thủ tục hành chính của 13 bộ ngành, xử lý được 3 triệu hồ sơ của 39.000 doanh nghiệp. Nhờ hệ thống này, thời gian thực hiện thủ tục thông quan đã giảm từ 7 – 8 ngày, doanh nghiệp tiết kiệm được 2.000 USD tiền lưu kho cho mỗi lô hàng hoá theo ngày. Tổng số tiền tiết kiệm được ước tính khoảng 4,55 tỷ USD, tương ứng 106,9 nghìn tỷ đồng.


Theo Báo cáo “Đánh giá mức độ hài lòng của doanh nghiệp và thời gian thực hiện thủ tục hành chính qua Cơ chế một cửa quốc gia” của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đa số các chức năng cơ bản trên Cổng thông tin MCQG hiện hoạt động tốt.


Cuộc khảo sát này được tiến hành với 12 thủ tục hành chính có tần suất thực hiện nhiều nhất trên Cổng MCQG thuộc phạm vi quản lý Nhà nước của Công Thương, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Y tế.


Ba bộ bị nêu tên vì gây khó khi “điện tử hóa” thủ tục hành chính
Kết quả khảo sát của VCCI về một số tính năng trên Cổng thông tin một cửa quốc gia dưới góc nhìn của các doanh nghiệp.

Theo đó, những nhóm tính năng cơ bản như “tạo tài khoản và đăng nhập”, “xem và in hồ sơ”, “quản lý hồ sơ”, và “xem và in giấy phép/chứng nhận” khá dễ thực hiện với đại đa số doanh nghiệp đã trải nghiệm (hơn 90%). 


8 thủ tục hành chính ghi nhận chi phí giảm đi trên một nửa so với trước kia. Cao nhất là thủ tục “cấp giấy xác nhận khai báo hóa chất” (giảm 93% chi phí), “đăng ký kiểm tra xác nhận chất lượng thức ăn chăn nuôi nhập khẩu” (giảm 82%) hay “cấp giấy phép xuất/nhập khẩu tiền chất công nghiệp” (giảm 73%). Trong khi đó, “cấp giấy phép nhập khẩu trang thiết bị y tế” của Bộ Y tế là thủ tục hành chính duy nhất đi ngược lại xu hướng chung khi chi phí trung bình lại tăng 19% so với chi phí tiến hành theo phương thức truyền thống. 


Ba bộ bị nêu tên vì gây khó khi “điện tử hóa” thủ tục hành chính
Sự vận hành của Cổng thông tin một cửa quốc gia giúp cải thiện đáng kể chi phí cho doanh nghiệp. 
Ba bộ bị nêu tên vì gây khó khi “điện tử hóa” thủ tục hành chính
Ngoại trừ hai thủ tục hành chính của Bộ Y tế, Cơ chế một cửa quốc gia cũng giúp giảm đáng kể số ngày làm việc so với phương thức truyền thống. 

Nhận xét về lợi ích của cơ chế MCQG, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, các doanh nghiệp đã tiết giảm được đáng kể thời gian và chi phí trong quá trình xử lý thủ tục hành chính qua Cổng thông tin MCQG. Đây là những lợi ích rất quan trọng mà cơ chế này đã mang lại cho cộng đồng doanh nghiệp. 


Gặp khó với thủ tục của Bộ Y tế, Bộ GTVT và Bộ KHCN


Trong số các thủ tục được khảo sát, thủ tục thuộc Bộ Công Thương cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn được đánh giá là dễ thực hiện hơn so với các thủ tục thuộc 3 Bộ còn lại (Bộ Y tế, Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Khoa học và Công nghệ). 


Hai thủ tục phổ biến nhất với doanh nghiệp là “cấp chứng nhận xuất xứ ưu đãi C/O” và “cấp giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật nhập khẩu, quá cảnh và vận chuyển nội địa”. Đây cũng là 2 thủ tục dễ tiến hành nhất với chỉ khoảng 15% doanh nghiệp cho biết gặp phải khó khăn.


Tỷ lệ này thấp đi đáng kể khi đánh giá thủ tục “cấp giấy phép nhập khẩu trang thiết bị y tế” (34%). Đây cũng là thủ tục duy nhất có chi phí không giảm đi khi được đưa lên hệ thống Một cửa quốc gia.


Ba bộ bị nêu tên vì gây khó khi “điện tử hóa” thủ tục hành chính
Ngoại trừ thủ tục cấp phép nhập khẩu trang thiết bị y tế, các thủ tục hành chính còn lại đều có chi phí doanh nghiệp bỏ ra giảm đi rõ rệt.

Nếu lấy ngưỡng 25% doanh nghiệp gặp khó khăn làm giá trị tham chiếu, 2 thủ tục thuộc Bộ Giao thông Vận tải gồm “cấp giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu” và “cấp giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe máy chuyên dùng” hiện cũng có vấn đề với 28% doanh nghiệp gặp khó.  Tương tự, 26% doanh nghiệp gặp trở ngại với thủ tục “kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu” của Bộ Khoa học và Công nghệ.


Nguyên nhân của những vướng mắc chủ yếu đến từ ba lý do. Thứ nhất, hệ thống xử lý thủ tục của Bộ quản lý chuyên ngành chưa “điện tử” hoàn toàn. Điều này xảy ra khi tồn tại song song việc doanh nghiệp vửa làm thủ tục trên Cổng MCQG, vừa phải nộp hồ sơ giấy tại Bộ ngành quản lý. 


Ba bộ bị nêu tên vì gây khó khi “điện tử hóa” thủ tục hành chính
Buổi chia sẻ Báo cáo “Đánh giá mức độ hài lòng của doanh nghiệp và thời gian thực hiện thủ tục hành chính qua Cơ chế một cửa quốc gia”. Ảnh: Trọng Đạt

Thứ hai, tình trạng xử lý hồ sơ không được thông báo rõ ràng. Ví dụ điển hình là việc doanh nghiệp bị trả hồ sơ lại mà không có những giải thích rõ ràng và không được tổng hợp một lần tất cả những lỗi trong hồ sơ cùng một lần. Hệ quả là doanh nghiệp phải rút và chỉnh sửa hồ sơ nhiều lần mới được chấp thuận. 


Cuối cùng, quá trình xử lý hồ sơ ở các Bộ ngành bị chậm trễ, nhiều lúc không xuất phát từ những lý do hợp lý khiến doanh nghiệp chịu tổn thất về thời gian và chi phí.


Điều này dẫn tới một kết luận đáng buồn rằng việc triển khai Cơ chế MCQG đem lại những thay đổi tích cực về thời gian thực hiện thủ tục hành chính, tuy nhiên sự thay đổi này không đồng đều giữa các thủ tục và các Bộ ngành.


Một cửa quốc gia và cơ hội với các FTA


Về những đề xuất để cải thiện, các chuyên gia cho rằng, cổng thông tin MCQG cần tích hợp chức năng thanh toán điện tử, hoàn thiện chức năng hỏi đáp vướng mắc cũng như xử lý các vấn đề có liên quan. Điều quan trọng nhất là phải bổ sung các dịch vụ giá trị gia tăng cho doanh nghiệp.


Theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, đóng góp của cơ chế MCQG về mặt thủ tục hành chính là rất đáng ghi nhận. Tuy vậy, Cổng thông tin MCQG cần đồng bộ hóa các phần mềm và trang thiết bị giữa các bộ, xây dựng hệ thống công nghệ thông tin tập trung thay vì phân tán như hiện tại thì mới có thể giúp sức được cho doanh nghiệp.


Chuyên gia này cho rằng cần phải đặt việc thực hiện kết nối một cửa là điểm mấu chốt trong mối quan hệ hội nhập kinh tế quốc tế, trong cuộc đua cạnh tranh toàn cầu. Ông Doanh khẳng định các doanh nghiệp trong nước dù có cơ hội với CPTPP, EVFTA, nhưng tình hình sẽ không quá lạc quan vì phải chịu sức ép rất lớn về giảm thiểu chi phí, đẩy nhanh tốc độ để có thể cạnh tranh được với thế giới.


Trọng Đạt









Ba bo bi neu ten vi gay kho khi “dien tu hoa” thu tuc hanh chinh


Co che mot cua giup cai thien thoi gian thuc hien thu tuc hanh chinh, tuy nhien su thay doi o cac bo nganh khong dong deu. Trong 5 bo duoc khao sat, 3 bo duoc neu ten vi thu tuc hanh chinh khi “dien tu hoa” van con gay kho.


Cong nghe thong tin (CNTT) dang duoc ung dung ngay mot pho bien trong giai quyet thu tuc hanh chinh o Viet Nam, dac biet la cac thu tuc ve thuong mai va van tai quoc te. Viec xay dung va van hanh Co che Mot cua quoc gia (MCQG) co the xem la mot vi du dien hinh. 


Day la ha tang cho phep cac ben lien quan den thuong mai va van tai de trinh hoac tiep nhan cac thong tin cung nhu tai lieu chuan hoa qua mot diem duy nhat khi thuc hien thu tuc hanh chinh. 


Ba bo bi neu ten vi gay kho khi “dien tu hoa” thu tuc hanh chinh
Cong thong tin mot cua quoc gia tai dia chi vnsw.gov.vn. Anh: Trong Dat

Ke tu khi chinh thuc van hanh vao thang 11/2014 cho toi thoi diem thang 1/2020, he thong Co che Mot cua Quoc gia da so hoa duoc 198 thu tuc hanh chinh cua 13 bo nganh, xu ly duoc 3 trieu ho so cua 39.000 doanh nghiep. Nho he thong nay, thoi gian thuc hien thu tuc thong quan da giam tu 7 – 8 ngay, doanh nghiep tiet kiem duoc 2.000 USD tien luu kho cho moi lo hang hoa theo ngay. Tong so tien tiet kiem duoc uoc tinh khoang 4,55 ty USD, tuong ung 106,9 nghin ty dong.


Theo Bao cao “Danh gia muc do hai long cua doanh nghiep va thoi gian thuc hien thu tuc hanh chinh qua Co che mot cua quoc gia” cua Phong Thuong mai va Cong nghiep Viet Nam (VCCI), da so cac chuc nang co ban tren Cong thong tin MCQG hien hoat dong tot.


Cuoc khao sat nay duoc tien hanh voi 12 thu tuc hanh chinh co tan suat thuc hien nhieu nhat tren Cong MCQG thuoc pham vi quan ly Nha nuoc cua Cong Thuong, Bo Giao thong Van tai, Bo Nong nghiep va Phat trien nong thon, Bo Khoa hoc va Cong nghe va Bo Y te.


Ba bo bi neu ten vi gay kho khi “dien tu hoa” thu tuc hanh chinh
Ket qua khao sat cua VCCI ve mot so tinh nang tren Cong thong tin mot cua quoc gia duoi goc nhin cua cac doanh nghiep.

Theo do, nhung nhom tinh nang co ban nhu “tao tai khoan va dang nhap”, “xem va in ho so”, “quan ly ho so”, va “xem va in giay phep/chung nhan” kha de thuc hien voi dai da so doanh nghiep da trai nghiem (hon 90%). 


8 thu tuc hanh chinh ghi nhan chi phi giam di tren mot nua so voi truoc kia. Cao nhat la thu tuc “cap giay xac nhan khai bao hoa chat” (giam 93% chi phi), “dang ky kiem tra xac nhan chat luong thuc an chan nuoi nhap khau” (giam 82%) hay “cap giay phep xuat/nhap khau tien chat cong nghiep” (giam 73%). Trong khi do, “cap giay phep nhap khau trang thiet bi y te” cua Bo Y te la thu tuc hanh chinh duy nhat di nguoc lai xu huong chung khi chi phi trung binh lai tang 19% so voi chi phi tien hanh theo phuong thuc truyen thong. 


Ba bo bi neu ten vi gay kho khi “dien tu hoa” thu tuc hanh chinh
Su van hanh cua Cong thong tin mot cua quoc gia giup cai thien dang ke chi phi cho doanh nghiep. 
Ba bo bi neu ten vi gay kho khi “dien tu hoa” thu tuc hanh chinh
Ngoai tru hai thu tuc hanh chinh cua Bo Y te, Co che mot cua quoc gia cung giup giam dang ke so ngay lam viec so voi phuong thuc truyen thong. 

Nhan xet ve loi ich cua co che MCQG, ong Hoang Quang Phong - Pho Chu tich Phong Thuong mai va Cong nghiep Viet Nam (VCCI) cho biet, cac doanh nghiep da tiet giam duoc dang ke thoi gian va chi phi trong qua trinh xu ly thu tuc hanh chinh qua Cong thong tin MCQG. Day la nhung loi ich rat quan trong ma co che nay da mang lai cho cong dong doanh nghiep. 


Gap kho voi thu tuc cua Bo Y te, Bo GTVT va Bo KHCN


Trong so cac thu tuc duoc khao sat, thu tuc thuoc Bo Cong Thuong cung Bo Nong nghiep va Phat trien Nong thon duoc danh gia la de thuc hien hon so voi cac thu tuc thuoc 3 Bo con lai (Bo Y te, Bo Giao thong Van tai va Bo Khoa hoc va Cong nghe). 


Hai thu tuc pho bien nhat voi doanh nghiep la “cap chung nhan xuat xu uu dai C/O” va “cap giay chung nhan kiem dich thuc vat nhap khau, qua canh va van chuyen noi dia”. Day cung la 2 thu tuc de tien hanh nhat voi chi khoang 15% doanh nghiep cho biet gap phai kho khan.


Ty le nay thap di dang ke khi danh gia thu tuc “cap giay phep nhap khau trang thiet bi y te” (34%). Day cung la thu tuc duy nhat co chi phi khong giam di khi duoc dua len he thong Mot cua quoc gia.


Ba bo bi neu ten vi gay kho khi “dien tu hoa” thu tuc hanh chinh
Ngoai tru thu tuc cap phep nhap khau trang thiet bi y te, cac thu tuc hanh chinh con lai deu co chi phi doanh nghiep bo ra giam di ro ret.

Neu lay nguong 25% doanh nghiep gap kho khan lam gia tri tham chieu, 2 thu tuc thuoc Bo Giao thong Van tai gom “cap giay chung nhan chat luong an toan ky thuat va bao ve moi truong xe co gioi nhap khau” va “cap giay chung nhan chat luong an toan ky thuat va bao ve moi truong xe may chuyen dung” hien cung co van de voi 28% doanh nghiep gap kho.  Tuong tu, 26% doanh nghiep gap tro ngai voi thu tuc “kiem tra chat luong hang hoa nhap khau” cua Bo Khoa hoc va Cong nghe.


Nguyen nhan cua nhung vuong mac chu yeu den tu ba ly do. Thu nhat, he thong xu ly thu tuc cua Bo quan ly chuyen nganh chua “dien tu” hoan toan. Dieu nay xay ra khi ton tai song song viec doanh nghiep vua lam thu tuc tren Cong MCQG, vua phai nop ho so giay tai Bo nganh quan ly. 


Ba bo bi neu ten vi gay kho khi “dien tu hoa” thu tuc hanh chinh
Buoi chia se Bao cao “Danh gia muc do hai long cua doanh nghiep va thoi gian thuc hien thu tuc hanh chinh qua Co che mot cua quoc gia”. Anh: Trong Dat

Thu hai, tinh trang xu ly ho so khong duoc thong bao ro rang. Vi du dien hinh la viec doanh nghiep bi tra ho so lai ma khong co nhung giai thich ro rang va khong duoc tong hop mot lan tat ca nhung loi trong ho so cung mot lan. He qua la doanh nghiep phai rut va chinh sua ho so nhieu lan moi duoc chap thuan. 


Cuoi cung, qua trinh xu ly ho so o cac Bo nganh bi cham tre, nhieu luc khong xuat phat tu nhung ly do hop ly khien doanh nghiep chiu ton that ve thoi gian va chi phi.


Dieu nay dan toi mot ket luan dang buon rang viec trien khai Co che MCQG dem lai nhung thay doi tich cuc ve thoi gian thuc hien thu tuc hanh chinh, tuy nhien su thay doi nay khong dong deu giua cac thu tuc va cac Bo nganh.


Mot cua quoc gia va co hoi voi cac FTA


Ve nhung de xuat de cai thien, cac chuyen gia cho rang, cong thong tin MCQG can tich hop chuc nang thanh toan dien tu, hoan thien chuc nang hoi dap vuong mac cung nhu xu ly cac van de co lien quan. Dieu quan trong nhat la phai bo sung cac dich vu gia tri gia tang cho doanh nghiep.


Theo chuyen gia kinh te Le Dang Doanh, dong gop cua co che MCQG ve mat thu tuc hanh chinh la rat dang ghi nhan. Tuy vay, Cong thong tin MCQG can dong bo hoa cac phan mem va trang thiet bi giua cac bo, xay dung he thong cong nghe thong tin tap trung thay vi phan tan nhu hien tai thi moi co the giup suc duoc cho doanh nghiep.


Chuyen gia nay cho rang can phai dat viec thuc hien ket noi mot cua la diem mau chot trong moi quan he hoi nhap kinh te quoc te, trong cuoc dua canh tranh toan cau. Ong Doanh khang dinh cac doanh nghiep trong nuoc du co co hoi voi CPTPP, EVFTA, nhung tinh hinh se khong qua lac quan vi phai chiu suc ep rat lon ve giam thieu chi phi, day nhanh toc do de co the canh tranh duoc voi the gioi.


Trong Dat


Ba bộ bị nêu tên vì gây khó khi “điện tử hóa” thủ tục hành chính

Cơ chế một cửa giúp cải thiện thời gian thực hiện thủ tục hành chính, tuy nhiên sự thay đổi ở các bộ ngành không đồng đều. Trong 5 bộ được khảo sát, 3 bộ được nêu tên vì thủ tục hành chính khi “điện tử hóa” vẫn còn gây khó.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: