Nhiệt độ cao do nắng nóng đe dọa hoạt động của nhiều nhà máy điện hạt nhân, thủy điện và nhiệt điện tại các nước châu Âu trong khi lưới điện quá tải vì nhu cầu làm mát.
Theo MIT Technology Review, châu Âu đang trải qua đợt nắng nóng kỷ lục, người dân sử dụng quạt và điều hòa nhiều đến mức lưới điện bị quá tải. Tuy nhiên, một số nhà máy điện không thể hoạt động để giảm tải.
Hôm 23/6, Pháp ghi nhận ngày nóng nhất từ năm 1947 với nhiệt độ vượt ngưỡng 44 độ C và nhiệt độ qua đêm cao bất thường. Thời tiết nắng nóng kéo dài này làm nước sông trên khắp đất nước ấm lên, gây rắc rối cho nhiều nhà máy điện hạt nhân sử dụng nguồn nước này để làm mát.
Tổ máy số 2 tại nhà máy điện hạt nhân Golfech ở miền nam Pháp ngừng hoạt động vào tối ngày 22/6 khi nước sông dùng để làm mát lò phản ứng trở nên quá nóng. Theo Brid Nelligan, phát ngôn viên của EDF, chủ sở hữu và điều hành Golfech, nhà máy điện lấy nước từ sông Garonne và xả phần lớn lượng nước đó trở lại sông với nhiệt độ cao hơn một chút sau khi làm mát thiết bị. Do quy định về giới hạn nhiệt độ của nước xả trở lại sông, nước ấm (28 độ C) buộc nhà vận hành phải ngừng hoạt động nhà máy. EDF cũng đang hạn chế sản lượng các lò phản ứng khác trên toàn quốc.
Nắng nóng cực hạn từng ảnh hưởng đến ngành công nghiệp hạt nhân của Pháp trước đây. Tổng công suất của các nhà máy phải ngừng hoạt động do đợt nắng nóng hồi tháng 7/2025 lên tới 7 gigawatt, lớn hơn toàn bộ lưới điện của Ireland. Theo RTE, đơn vị vận hành lưới điện quốc gia, việc dừng hoặc hạn chế hoạt động của nhà máy điện hạt nhân chưa ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện ở Pháp trong năm nay.
Các nguồn sản xuất điện khác cũng đối mặt với thách thức tương tự. Nhà máy thủy điện thường gặp khó khăn khi điều kiện khô hạn làm giảm lượng nước có sẵn để sản xuất năng lượng. Trong 5 tháng đầu năm 2025, nhiệt độ cao và mực nước thấp khiến nguồn cung cấp thủy điện ở châu Âu giảm 13% so với năm ngoái.
Ngay cả nhà máy nhiệt điện và khí tự nhiên cũng bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao. Thời tiết nóng có thể gây áp lực lên thiết bị và hạn chế hiệu quả của tháp làm mát, dẫn tới lượng điện sản xuất của 5 nhà máy khí đốt ở Anh giảm tổng cộng 2,5 gigawatt.
Jean-Paul Harreman, giám đốc công ty Montel chuyên cung cấp thông tin năng lượng, cho biết nhu cầu làm mát tăng cao là yếu tố chính gây áp lực cho lưới điện châu Âu. Số hộ sử dụng điều hòa tại Anh tăng gấp đôi từ năm 2022.
Trên toàn thế giới, những thách thức do nhiệt độ cao gây ra cho lưới điện sẽ trở nên ngày càng trầm trọng khi biến đổi khí hậu kéo theo nhiều đợt nắng nóng thường xuyên và gay gắt hơn. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, mức tiêu thụ điện để làm mát trên toàn cầu dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2050 so với năm 2023.
Theo CNN, châu Âu là lục địa ấm lên nhanh nhất hành tinh, nóng gấp khoảng 2-3 lần mức trung bình toàn cầu. Nhưng cơ sở hạ tầng ở châu lục này không được xây dựng để đối phó nắng nóng. Đây là đợt nắng nóng kỷ lục thứ hai trong hai tháng liên tiếp, nhiều khả năng các kỷ lục nhiệt độ quốc gia sẽ bị phá vỡ trước khi châu Âu bước sang tháng 7, vốn là tháng nóng nhất tại đây.
Nhiệt độ tăng cao do vòm nhiệt, khu vực áp suất cao không dịch chuyển và bao trùm các vùng của châu Âu như một chiếc nắp khổng lồ giữ nhiệt. Một đợt El Nino đang mạnh lên ở vùng biển nhiệt đới Thái Bình Dương sẽ làm tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của những đợt nắng nóng trên toàn thế giới. Theo nhiều nhà khoa học, ngay cả khi không có El Nino, biến đổi khí hậu là động lực chính dẫn tới nhiệt độ cực đoan.
An Khang tổng hợp