'Canh bạc' lá chắn nhiệt của Artemis II: rủi ro vẫn còn là dấu hỏi

Sứ mệnh Artemis II của NASA đã khép lại bằng một màn trở về ngoạn mục, đánh dấu một trong những cột mốc ấn tượng nhất trong lịch sử bay vũ trụ có người lái.

Khi con tàu Orion lao vào khí quyển Trái Đất, phi hành đoàn đạt tốc độ lên tới 40.000 km/h, nhanh hơn bất kỳ chuyến bay có người nào trước đây.

Đó là một kỷ lục. Nhưng nghịch lý ở chỗ, chính màn tái nhập “tốc độ cao” này lại được lựa chọn như một biện pháp an toàn.

Để giảm thiểu rủi ro liên quan đến lá chắn nhiệt của tàu Orion, NASA đã quyết định cho tàu quay về theo một góc dốc hơn bình thường.

Mục tiêu là rút ngắn thời gian tàu phải chịu nhiệt độ cực cao, yếu tố có thể gây nứt vỡ lớp bảo vệ sống còn này.

Giờ đây khi phi hành đoàn đã trở về an toàn, NASA chuẩn bị phân tích dữ liệu và hướng tới các mục tiêu lớn hơn như xây dựng căn cứ Mặt Trăng hay thậm chí là hành trình tới sao Hỏa.

Tuy nhiên, một thực tế đã rõ ràng từ trước khi Artemis II cất cánh: lá chắn nhiệt của Orion cần một giải pháp thay thế.

“Canh bạc” ở 100km cuối cùng

Người đứng đầu NASA, Jared Isaacman, hiểu rất rõ rằng giai đoạn nguy hiểm nhất của sứ mệnh chính là đoạn cuối cùng, khoảng 100km trước khi trở về Trái Đất.

Ba ngày trước khi tàu hạ cánh xuống Thái Bình Dương, ông thừa nhận áp lực khổng lồ: ông chỉ có thể “thở phào” khi phi hành đoàn đã bung dù và tiếp nước an toàn ngoài khơi bờ Tây nước Mỹ. Không có “kế hoạch B”. Tất cả phụ thuộc vào hệ thống bảo vệ nhiệt.

Phát biểu này không phải là cường điệu. Trong sứ mệnh Artemis I trước đó, lá chắn nhiệt của Orion đã xuất hiện các vết nứt nghiêm trọng khi quay về từ quỹ đạo Mặt Trăng.

Dù đã tiến hành đánh giá kỹ lưỡng trước Artemis II, NASA vẫn quyết định bay với cùng thiết kế. Giải pháp tạm thời là thay đổi quỹ đạo tái nhập để “né” khoảng thời gian nhiệt độ cao kéo dài, một cách tiếp cận mang tính tình thế hơn là triệt để.

Isaacman thừa nhận rằng nhóm kỹ sư đã thực hiện các phân tích hợp lý. Nhưng ông cũng nhấn mạnh: đó không phải là cách làm bền vững về lâu dài.