Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Năm 2026 phải là năm tăng tốc thực hiện Đề án 06

Chiều 5/1, Ban chỉ đạo Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 (BCĐ) của Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức Hội nghị Triển khai công tác năm 2026. Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung, Trưởng BCĐ chủ trì hội nghị. Ông Nguyễn Huy Dũng - Ủy viên chuyên trách Ban Chỉ đạo Trung ương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Đại tá Trần Hồng Phú - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về Trật tự xã hội, Bộ Công an cùng dự.

Bước chuyển mình căn bản từ nhận thức đến dữ liệu

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh cuộc họp được tổ chức vào ngày làm việc đầu tiên của năm mới với mục tiêu rà soát, đánh giá đầy đủ, chính xác tình hình triển khai thời gian qua, từ những kết quả đạt được, những nhiệm vụ chưa hoàn thành đến các khó khăn, thách thức đặt ra.

Theo Bộ trưởng, chuyển biến rõ nét nhất là sự thay đổi về nhận thức và trách nhiệm của các đơn vị trong toàn Bộ đối với nhiệm vụ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Từ chỗ xem chuyển đổi số là nhiệm vụ của một số đơn vị chuyên trách, đến nay, hầu hết các vụ, đơn vị đã có chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động. Công tác chỉ đạo, điều hành được thực hiện quyết liệt hơn, phân công rõ trách nhiệm, gắn với vai trò người đứng đầu. Nhiều tồn tại kéo dài trước đây liên quan đến cơ sở dữ liệu phân tán, không dùng chung, dữ liệu chưa bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống” từng bước được khắc phục.

Từ góc độ theo dõi của Ban Chỉ đạo Trung ương, ông Nguyễn Huy Dũng đánh giá ngành dân tộc và tôn giáo đã có sự chuyển biến mạnh mẽ, đặc biệt trong Quý 4/2025, thể hiện cả trong triển khai nhiệm vụ thường xuyên, xây dựng thể chế, phát triển nguồn lực và giải ngân kinh phí.

Trong triển khai Đề án 06, công tác phối hợp với Bộ Công an được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin. Đại tá Trần Hồng Phú cho biết Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã chủ động chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu đầu vào; từng bước khai thác dữ liệu dân cư phục vụ cắt giảm thủ tục hành chính, giấy tờ công dân; nhiều thủ tục trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo đã đủ điều kiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình và tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, qua đó góp phần giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết, tạo thuận lợi cho người dân và tổ chức.

Về xây dựng cơ sở dữ liệu, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã ban hành Quyết định phê duyệt đơn vị thử nghiệm xây dựng CSDL tôn giáo; hoàn thiện đầy đủ 9/9 quy trình nghiệp vụ và 21/21 chức năng của hệ thống, bảo đảm yêu cầu quản lý, báo cáo, phân quyền và tích hợp với VNeID, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Bốn cơ sở dữ liệu còn lại theo Nghị quyết số 71/NQ-CP đang được phối hợp triển khai, bảo đảm lộ trình hoàn thành trong năm 2026.

Từ phía doanh nghiệp đồng hành, ông Thân Minh Ngọc, Giám đốc Vận hành FPT IS, cho biết khi mới bắt tay vào công việc cách đây 5 tháng, công ty nhận thấy đây là vấn đề thách thức do mức độ chuyển đổi số của Bộ còn hạn chế. Song, với sự chỉ đạo sâu sát, quyết liệt từ lãnh đạo và phối hợp với các cơ quan, đơn vị khác, Bộ đã đạt được những kết quả nhất định.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, hội nghị cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế cần khắc phục ngay trong năm 2026. Các Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung và Y Vinh Tơr đã cùng bày tỏ lo ngại về những phần việc đang dang dở, đặc biệt là dữ liệu về dân tộc vốn phức tạp hơn nhiều so với tôn giáo do tính chất đa dạng của các trường thông tin. Việc triển khai hệ thống xuống cấp cơ sở, nhất là tại các xã, phường, đặc khu vẫn còn nhiều thách thức khi dữ liệu chưa được đồng bộ từ dưới lên trên, đòi hỏi sự chỉ đạo quyết liệt và giải pháp đồng bộ hơn nữa trong thời gian tới.

Ba trụ cột chiến lược cho giai đoạn tăng tốc 2026

Trên cơ sở đánh giá kết quả và những tồn tại, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung gọi năm 2025 là năm khởi động; năm 2026 là giai đoạn tăng tốc, phấn đấu về đích tất cả chỉ tiêu vào cuối năm 2026, đầu năm 2027.

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh: "Năm 2026 với Bộ Dân tộc và Tôn giáo phải thực sự là một năm tăng tốc, chuyển từ cách làm kế hoạch sang theo mục tiêu và sản phẩm, từ báo cáo tiến độ sang hiệu quả, từ có làm sang làm đến nơi đến chốn, tinh thần 4 thật 6 rõ: nói thật, làm thật, sản phẩm thật, người dân thụ hưởng thật". Ông chỉ đạo rõ, việc triển khai không thể chung chung mà phải làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng đơn vị: việc gì, ai chịu trách nhiệm, tiến độ đến đâu, thời hạn thế nào.

Từ báo cáo của các đơn vị thuộc bộ, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung, Phó trưởng Ban chỉ đạo nêu những bài học kinh nghiệm để triển khai Đề án 06 hiệu quả: khen thưởng xử lý lãnh đạo, đặc biệt là người đứng đầu; bài học nhận thức về tầm quan trọng, ý nghĩa của vấn đề chuyển đổi số; chương trình kế hoạch cụ thể, đảm bảo đúng yêu cầu 6 rõ và thường xuyên được kiểm đếm để tăng cường đôn đốc chấn chỉnh; có sự phối hợp, đồng hành của cơ quan quản lý cấp trên, chuyên ngành, doanh nghiệp; vai trò tích cực khẩn trương, quyết liệt của cơ quan thường trực.

Về định hướng chiến lược, ông Nguyễn Huy Dũng đề nghị từ năm 2026, ngành cần triển khai đồng đều và thực chất cả ba trụ cột gồm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thay vì chỉ tập trung chủ yếu vào chuyển đổi số như giai đoạn trước.

Đối với trụ cột khoa học công nghệ, cần tập trung nghiên cứu ứng dụng phù hợp với đặc thù lĩnh vực, ví dụ như nghiên cứu ứng dụng AI để dịch tự động ngôn ngữ của 54 dân tộc.

Chia sẻ thêm, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung đặc biệt nhấn mạnh chỉ có công nghệ mới giải quyết được bài toán bảo tồn văn hóa một cách phổ cập và hiệu quả nhất, thay vì các phương pháp truyền thống.

Đối với trụ cột đổi mới sáng tạo, ông Nguyễn Huy Dũng gợi mở cần hướng tới các mô hình kinh tế hiệu quả cho đồng bào vùng sâu, vùng xa như du lịch cộng đồng hay nông nghiệp chất lượng cao, với sự tham gia của "ba nhà": Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp.

Về an sinh xã hội, cần thúc đẩy các mô hình đổi mới sáng tạo phục vụ phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn, như ứng dụng drone vận chuyển thuốc, lương thực đến vùng bị cô lập. Cần chủ động diễn tập trước, không để bị động khi thiên tai xảy ra.

Về chuyển đổi số, tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp đồng hành, tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu dân tộc và tôn giáo, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính thống nhất của Bộ, đặc biệt là 25 dịch vụ công thiết yếu được nhiều người sử dụng.

Trong khi đó, Đại tá Trần Hồng Phú kiến nghị cần xác định cơ sở dữ liệu về tôn giáo và dân tộc là dữ liệu nền tảng, có yếu tố nhạy cảm nên cần quản lý theo chế độ đặc thù, thực hiện nghiêm nguyên tắc dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung".

Về thủ tục hành chính, tiếp tục rà soát, tái cấu trúc quy trình, đẩy mạnh số hóa hồ sơ và khai thác hiệu quả dữ liệu dân cư để cắt giảm giấy tờ cho công dân, đồng thời làm tốt công tác tham mưu để đảm bảo sự bình đẳng và ổn định chính trị - xã hội.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị ngay tại hội nghị. Ban Tôn giáo Chính phủ và Học viện Dân tộc tập trung hoàn thiện cơ sở dữ liệu, bảo đảm đúng, đủ, kịp thời và hiệu quả.

Đối với Vụ Pháp chế, Bộ trưởng yêu cầu phối hợp với Vụ Chính sách rà soát toàn bộ thể chế, làm sao gọn nhất, hiệu quả nhất, giảm bớt văn bản nhất, tích hợp văn bản với nhau. Đối với Vụ Kế hoạch Tài chính, ông chỉ đạo giải quyết dứt điểm vướng mắc, "tinh thần không để vì tiền làm chậm trễ công việc".

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng giao Trung tâm Chuyển đổi số đóng vai trò "nhạc trưởng", năng động kết nối trong và ngoài cơ quan. Ông yêu cầu đơn vị này lập bảng tổng hợp nhiệm vụ chi tiết, gắn với trách nhiệm cá nhân và tiến độ cụ thể để trình Ban Thường vụ Đảng ủy; Phối hợp với Văn phòng Bộ tổ chức tập huấn đồng bộ cho toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức, triển khai xuống các địa phương.