NASA muốn nghe ý tưởng của bạn để chế tạo toilet dùng trên… Mặt trăng

Ai cũng phải giải quyết nhu cầu, các phi hành gia không phải ngoại lệ!


Khi NASA đưa các phi hành gia trở lại Mặt trăng, họ sẽ cần một nơi để…đi vệ sinh. Và nhằm chế tạo được hệ thống toilet Mặt trăng vừa dễ sử dụng, vừa đạt tiêu chuẩn tốt nhất Thái dương hệ, NASA muốn nghe ý kiến từ cộng đồng.


Theo đó, hôm nay, NASA vừa hợp tác với HeroX công bố cuộc thi "Lunar Loo Challenge", với mục tiêu tìm ra ý tưởng về một hệ thống toilet vũ trụ phục vụ cho các chuyến hạ cánh của loài người trong tương lai. Là một phần trong chương trình đưa người lên Mặt trăng vào năm 2024 mang tên Artemis của NASA, tàu vũ trụ sẽ đưa các phi hành gia (gồm một nam và một nữ) từ quỹ đạo xuống bề mặt Mặt trăng. Có nghĩa là nhà vệ sinh trên tàu phải đa năng: vừa hoạt động tốt trên quỹ đạo, khi các phi hành gia còn trong môi trường phi trọng lực, vừa hoạt động trên Mặt trăng nói trọng lực bằng 1/6 trọng lực Trái đất. Nếu bạn chưa biết thì với trọng lực khá thấp như vậy, mọi thứ có thể sẽ hơi bừa bộn đấy!


Sau hơn nửa thế kỷ đưa người lên vũ trụ, NASA đã khá sành sỏi trong việc chế tạo các toilet vũ trụ. Nhưng cơ quan này cần táo bạo hơn, đặc biệt khi công nghệ nhà vệ sinh trên Trái đất đang ngày một hiện đại hơn rất nhiều. NASA dự kiến giá trị giải thưởng tối đa sẽ là 35.000 USD, và có thể họ sẽ đưa ý tưởng thắng cuộc lên tàu hạ cánh Mặt trăng vào năm 2024.


Dù cho NASA và tất cả chúng ta đi đến ý tưởng gì, thì nó chắc chắn sẽ tốt hơn nhiều so với giải pháp mà các phi hành gia Apollo đã dùng. Tàu Apollo từng đưa con người lên Mặt trăng không hề có toilet nào. Để đi nhẹ, các phi hành gia phải đi vào một ống cao su (về cơ bản hoạt động như một bao cao su) có chức năng truyền chất lỏng ra ngoài tàu hoặc vào một buồng chứa. Đi nặng thậm chí còn khó hơn. Phi hành đoàn phải sử dụng các túi nhựa với vòng dính xung quanh vành và gắn chúng vào mông họ. Chẳng có cách nào để khử mùi, và phi hành đoàn cực ghét điều đó. Chưa hết, bạn sẽ chẳng thể khóa túi lại một cách dễ dàng nếu không có người giúp!


NASA muốn nghe ý tưởng của bạn để chế tạo toilet dùng trên… Mặt trăng - Ảnh 1.

Thiết bị dùng để đi tiểu trên tàu Apollo


Cơ sở vật chất của NASA đã hiện đại lên nhiều kể từ thời điểm đó. Trên ISS hiện có 2 toilet, cả hai đều dựa vào cơ chế hút. Với toilet 1, các phi hành gia sẽ đi nhẹ vào một chiếc cốc gắn với một cái vòi có hệ thống quạt bên trong, tạo ra lực hút kéo chất lỏng vào vòi. Với toilet 2, các phi hành gia phải ngồi xổm trên một chiếc ghế trắng có một lỗ gắn vào buồng chứa; cũng hệ thống quạt như trên sẽ được dùng để đảm bảo phân rơi vào bên trong lỗ. Nghe thì dễ dàng, nhưng thử mới biết cách đi vệ sinh này khá khó khăn. "Nó khá nhỏ, bạn phải nhắm thật tốt" – phi hành gia Suni William nói.


NASA còn dự định thử nghiệm một toilet mới trên trạm không gian vào cuối năm nay. Được gọi là Universal Waste Management System, toilet này sẽ được dùng trên tàu vũ trụ Orion trong tương lai – con tàu được giao trọng trách đưa các phi hành gia vào quỹ đạo Mặt trăng. Nhưng NASA muốn một thứ gì đó khác biệt đôi chút để dùng trên tàu hạ cánh. Theo Interbartolo, quản lý dự án Lunar Loo Challenge, thì "mọi toilet kia đều chủ yếu là toilet vi trọng lực, họ không phải lo lắng về vấn đề đi vào vùng trọng lực và bay ra khỏi vùng trọng lực trở lại, như khi tàu hạ cánh hoạt động".


NASA dự báo sẽ mất từ 20 – 24 giờ để tàu hạ cánh đi từ quỹ đạo Mặt trăng xuống bề mặt. "Do đó họ không thể nhịn hoặc sử dụng tã trong bộ đồ du hành được" – Interbartolo nói. Các phi hành gia sẽ ở trên Mặt trăng trong 6 ngày rưỡi, và một chiếc toilet sẽ là rất cần thiết. Interbartolo nói rằng toilet trên tàu hạ cánh Mặt trăng sẽ biến hình thành một tư thế hoặc chức năng khác khi trên bề mặt Mặt trăng, sau đó biến hình trở lại khi ở trong môi trường phi trọng lực.


Để thắng cuộc thi, người tham gia cần tuân thủ một loạt các quy chuẩn được đề ra bởi NASA. Toilet phải dùng được cho cả nam lẫn nữ, bởi đây sẽ là lần đầu tiên một nữ phi hành gia bước đi trên bề mặt Mặt trăng. Toilet phải đạt kích cỡ và khối lượng nhất định; không được tiêu tốn quá nhiều năng lượng, và không được quá ồn ào. Việc sử dụng nó cũng không được tiêu tốn quá nhiều thời gian.


Nhưng có lẽ những quy chuẩn nghiêm khắc nhất liên quan đến cách toilet thu thập chất thải. NASA đã thực hiện rất nhiều nghiên cứu để xác định một phi hành gia cần đi vệ sinh bao nhiêu lần trên Mặt trăng. Do đó cơ quan này muốn một toilet có thể thu thập tối đa "1 lít nước tiêu mỗi lần sử dụng" và "chứa được 500 gram phân mỗi lần đi nặng". Toilet phải chứa được đủ loại chất lỏng, bao gồm máu kinh, cũng như các sản phẩm nôn ói và tiêu chảy khi có một thành viên phi hành đoàn bị ốm. Trên hết, toilet phải có khả năng chống chịu. "Chúng tôi muốn đảm bảo nó không gian trống vừa đủ để nếu có vấn đề với toilet, nó sẽ không làm vung vãi chất thải hay nước tiểu ra khắp cabin và gây nhiễm độc mọi thứ" – Interbartolo nói.


Bên cạnh cuộc thi chính, còn có một cuộc thi nhí dành cho trẻ dưới 18 tuổi nộp thiết kế của mình. Một nhóm các kỹ sư NASA sẽ lựa chọn xem toilet nào tham gia cuộc thi chính có khả năng hoạt động tốt nhất. Ngoài tiền, những người thắng cuộc sẽ được thăm Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston, Texas, và toilet của họ sẽ có cơ hội được sử dụng bởi các phi hành gia thực thụ.


NASA muốn nghe ý tưởng của bạn để chế tạo toilet dùng trên… Mặt trăng - Ảnh 2.

Concept tàu hạ cánh Mặt trăng của Blue Origin


Hiện nay, NASA chưa biết chính xác sẽ dùng tàu hạ cánh Mặt trăng nào. Hồi tháng 4, NASA ký hợp đồng với 3 công ty – SpaceX, Blue Origin, và Dynetics – để phát triển các concept tàu hạ cánh. Nhưng dù thiết kế nào được chọn, thì NASA vẫn là người chịu trách nhiệm đối với toilet, vì toilet được xem là trang thiết bị của chính phủ. Tuy nhiên, nếu một trong những công ty tư nhân kia thực sự muốn chế tạo toilet của riêng họ, NASA sẽ làm việc để đưa ra quyết định. SpaceX gần đây đã phát triển một toilet cho tàu vũ trụ Crew Dragon, vốn là tàu đã đưa các phi hành gia lên ISS và quay về (tuy nhiên công ty không công bố chi tiết công khai về toilet).


Tất nhiên, trọng tâm chính của NASA vẫn là xây dựng được tàu hạ cánh để đưa con người lên Mặt trăng, điều mà cho đến nay vẫn còn khá mơ hồ. Nhưng trong khi các công ty tư nhân và NASA đang miệt mài nghiên cứu tàu vũ trụ, họ hi vọng mọi người có thể chung tay góp sức giải quyết vấn đề quan trọng nói trên. "Đi vệ sinh trên Mặt trăng không phải là ưu tiên hàng đầu, nhưng chúng tôi không muốn biến nó thành một trải nghiệm đau khổ cho phi hành đoàn. Chúng tôi muốn nó càng thoải mái và càng giống như ở nhà càng tốt" – Interbartolo nói.


Tham khảo: TheVerge


Lấy link







NASA muon nghe y tuong cua ban de che tao toilet dung tren… Mat trang


Ai cung phai giai quyet nhu cau, cac phi hanh gia khong phai ngoai le!


Khi NASA dua cac phi hanh gia tro lai Mat trang, ho se can mot noi de…di ve sinh. Va nham che tao duoc he thong toilet Mat trang vua de su dung, vua dat tieu chuan tot nhat Thai duong he, NASA muon nghe y kien tu cong dong.


Theo do, hom nay, NASA vua hop tac voi HeroX cong bo cuoc thi "Lunar Loo Challenge", voi muc tieu tim ra y tuong ve mot he thong toilet vu tru phuc vu cho cac chuyen ha canh cua loai nguoi trong tuong lai. La mot phan trong chuong trinh dua nguoi len Mat trang vao nam 2024 mang ten Artemis cua NASA, tau vu tru se dua cac phi hanh gia (gom mot nam va mot nu) tu quy dao xuong be mat Mat trang. Co nghia la nha ve sinh tren tau phai da nang: vua hoat dong tot tren quy dao, khi cac phi hanh gia con trong moi truong phi trong luc, vua hoat dong tren Mat trang noi trong luc bang 1/6 trong luc Trai dat. Neu ban chua biet thi voi trong luc kha thap nhu vay, moi thu co the se hoi bua bon day!


Sau hon nua the ky dua nguoi len vu tru, NASA da kha sanh soi trong viec che tao cac toilet vu tru. Nhung co quan nay can tao bao hon, dac biet khi cong nghe nha ve sinh tren Trai dat dang ngay mot hien dai hon rat nhieu. NASA du kien gia tri giai thuong toi da se la 35.000 USD, va co the ho se dua y tuong thang cuoc len tau ha canh Mat trang vao nam 2024.


Du cho NASA va tat ca chung ta di den y tuong gi, thi no chac chan se tot hon nhieu so voi giai phap ma cac phi hanh gia Apollo da dung. Tau Apollo tung dua con nguoi len Mat trang khong he co toilet nao. De di nhe, cac phi hanh gia phai di vao mot ong cao su (ve co ban hoat dong nhu mot bao cao su) co chuc nang truyen chat long ra ngoai tau hoac vao mot buong chua. Di nang tham chi con kho hon. Phi hanh doan phai su dung cac tui nhua voi vong dinh xung quanh vanh va gan chung vao mong ho. Chang co cach nao de khu mui, va phi hanh doan cuc ghet dieu do. Chua het, ban se chang the khoa tui lai mot cach de dang neu khong co nguoi giup!


NASA muon nghe y tuong cua ban de che tao toilet dung tren… Mat trang - Anh 1.

Thiet bi dung de di tieu tren tau Apollo


Co so vat chat cua NASA da hien dai len nhieu ke tu thoi diem do. Tren ISS hien co 2 toilet, ca hai deu dua vao co che hut. Voi toilet 1, cac phi hanh gia se di nhe vao mot chiec coc gan voi mot cai voi co he thong quat ben trong, tao ra luc hut keo chat long vao voi. Voi toilet 2, cac phi hanh gia phai ngoi xom tren mot chiec ghe trang co mot lo gan vao buong chua; cung he thong quat nhu tren se duoc dung de dam bao phan roi vao ben trong lo. Nghe thi de dang, nhung thu moi biet cach di ve sinh nay kha kho khan. "No kha nho, ban phai nham that tot" – phi hanh gia Suni William noi.


NASA con du dinh thu nghiem mot toilet moi tren tram khong gian vao cuoi nam nay. Duoc goi la Universal Waste Management System, toilet nay se duoc dung tren tau vu tru Orion trong tuong lai – con tau duoc giao trong trach dua cac phi hanh gia vao quy dao Mat trang. Nhung NASA muon mot thu gi do khac biet doi chut de dung tren tau ha canh. Theo Interbartolo, quan ly du an Lunar Loo Challenge, thi "moi toilet kia deu chu yeu la toilet vi trong luc, ho khong phai lo lang ve van de di vao vung trong luc va bay ra khoi vung trong luc tro lai, nhu khi tau ha canh hoat dong".


NASA du bao se mat tu 20 – 24 gio de tau ha canh di tu quy dao Mat trang xuong be mat. "Do do ho khong the nhin hoac su dung ta trong bo do du hanh duoc" – Interbartolo noi. Cac phi hanh gia se o tren Mat trang trong 6 ngay ruoi, va mot chiec toilet se la rat can thiet. Interbartolo noi rang toilet tren tau ha canh Mat trang se bien hinh thanh mot tu the hoac chuc nang khac khi tren be mat Mat trang, sau do bien hinh tro lai khi o trong moi truong phi trong luc.


De thang cuoc thi, nguoi tham gia can tuan thu mot loat cac quy chuan duoc de ra boi NASA. Toilet phai dung duoc cho ca nam lan nu, boi day se la lan dau tien mot nu phi hanh gia buoc di tren be mat Mat trang. Toilet phai dat kich co va khoi luong nhat dinh; khong duoc tieu ton qua nhieu nang luong, va khong duoc qua on ao. Viec su dung no cung khong duoc tieu ton qua nhieu thoi gian.


Nhung co le nhung quy chuan nghiem khac nhat lien quan den cach toilet thu thap chat thai. NASA da thuc hien rat nhieu nghien cuu de xac dinh mot phi hanh gia can di ve sinh bao nhieu lan tren Mat trang. Do do co quan nay muon mot toilet co the thu thap toi da "1 lit nuoc tieu moi lan su dung" va "chua duoc 500 gram phan moi lan di nang". Toilet phai chua duoc du loai chat long, bao gom mau kinh, cung nhu cac san pham non oi va tieu chay khi co mot thanh vien phi hanh doan bi om. Tren het, toilet phai co kha nang chong chiu. "Chung toi muon dam bao no khong gian trong vua du de neu co van de voi toilet, no se khong lam vung vai chat thai hay nuoc tieu ra khap cabin va gay nhiem doc moi thu" – Interbartolo noi.


Ben canh cuoc thi chinh, con co mot cuoc thi nhi danh cho tre duoi 18 tuoi nop thiet ke cua minh. Mot nhom cac ky su NASA se lua chon xem toilet nao tham gia cuoc thi chinh co kha nang hoat dong tot nhat. Ngoai tien, nhung nguoi thang cuoc se duoc tham Trung tam Vu tru Johnson cua NASA o Houston, Texas, va toilet cua ho se co co hoi duoc su dung boi cac phi hanh gia thuc thu.


NASA muon nghe y tuong cua ban de che tao toilet dung tren… Mat trang - Anh 2.

Concept tau ha canh Mat trang cua Blue Origin


Hien nay, NASA chua biet chinh xac se dung tau ha canh Mat trang nao. Hoi thang 4, NASA ky hop dong voi 3 cong ty – SpaceX, Blue Origin, va Dynetics – de phat trien cac concept tau ha canh. Nhung du thiet ke nao duoc chon, thi NASA van la nguoi chiu trach nhiem doi voi toilet, vi toilet duoc xem la trang thiet bi cua chinh phu. Tuy nhien, neu mot trong nhung cong ty tu nhan kia thuc su muon che tao toilet cua rieng ho, NASA se lam viec de dua ra quyet dinh. SpaceX gan day da phat trien mot toilet cho tau vu tru Crew Dragon, von la tau da dua cac phi hanh gia len ISS va quay ve (tuy nhien cong ty khong cong bo chi tiet cong khai ve toilet).


Tat nhien, trong tam chinh cua NASA van la xay dung duoc tau ha canh de dua con nguoi len Mat trang, dieu ma cho den nay van con kha mo ho. Nhung trong khi cac cong ty tu nhan va NASA dang miet mai nghien cuu tau vu tru, ho hi vong moi nguoi co the chung tay gop suc giai quyet van de quan trong noi tren. "Di ve sinh tren Mat trang khong phai la uu tien hang dau, nhung chung toi khong muon bien no thanh mot trai nghiem dau kho cho phi hanh doan. Chung toi muon no cang thoai mai va cang giong nhu o nha cang tot" – Interbartolo noi.


Tham khao: TheVerge


Lay link

NASA muốn nghe ý tưởng của bạn để chế tạo toilet dùng trên… Mặt trăng

Ai cũng phải giải quyết nhu cầu, các phi hành gia không phải ngoại lệ!
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: