Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý

Trong số nhiều khoáng sản được tìm thấy tại Úc, có một loại đá quý gọi là đá opal (một loại đá mắt mèo), được coi là báu vật vô giá trong thời Trung Cổ và được người Hy Lạp tôn sùng. Nhưng các nhà cổ sinh vật học đã phát hiện ra hóa thạch khủng long bằng một cách nào đó đã biến thành opal tại Úc.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 1.

Opal được cho rằng là cụm từ bắt nguồn từ tiếng La Mã – Opalus (có nghĩa là sắc màu). Viên đá này được coi là báu vật vô giá trong thời Trung Cổ và được người Hy Lạp tôn sùng. Họ tin rằng Opal là đá mắt mèo sẽ giúp cho người đeo tăng thị lực. Một vài người khác thì cho rằng đá mắt mèo sẽ giữ cho màu tóc vàng của các cô gái không bị bạc đi.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 2.

Nước Úc là nơi chứa nhiều đá Opal nhất trên thế giới và nổi tiếng về chất lượng. Lingtning Ridge là địa phương có đá Opal đen đẹp nhất. Đá Opal lửa có nguồn gốc từ núi lửa, sở hữu sự trong suốt như pha lê cùng màu sắc nổi bật như vàng hay đỏ tươi, được khai thác chủ yếu ở Mexico, hiếm khi khai thác được loại đá này với màu sặc sỡ. Opal lửa cũng được tìm thấy ở Oregon tại Mỹ.


Opal là một chất rắn hydrat hóa vô định hình có thành phần chính là silic. Loại đá này có thể khúc xạ rất nhiều màu sắc rực rỡ khác nhau dưới ánh sáng, và tạo ra các hiệu ứng thay đổi màu sắc khác nhau nên từ lâu loại đá mắt mèo này đã được xem như một loại ngọc quý. Trong số nhiều quốc gia khai thác và sản xuất đá opal, Úc được xem là nơi có nhiều trữ lượng đá opal có giá trị cao nhất, đá opal đen được sản xuất tại Lightning Ridge, New South Wales ở miền nam Australia, và đây cũng được xem là loại đá opal có giá trị cao nhất.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 3.

Vị trí của Lightning Ridge.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 4.Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 5.

Black Opal là một sản phẩm đặc biệt của Lightning Ridge.


Mặc dù nó được gọi là Lightning Ridge, nhưng thực sự đây là tên của một thị trấn khá nhỏ, nhưng vì nó sở hữu một trữ lượng đá quý rất lớn nên nhiều người đã tìm đến Lightning Ridge để tìm đá opal, và họ được gọi là những thợ săn đá quý.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 6.

Robert Foster và vợ.


Robert Foster là một thợ săn đá quý và đã đặt chân tới Lightning Ridge từ rất sớm. Năm 1986, Foster đã phát hiện ra một hóa thạch cổ sinh vật bị opal hóa trong một mỏ đá opal có tên là Wee Warra. Foster ban đầu nghĩ rằng mẫu hóa thạch đó chỉ là một cái móng ngựa, nhưng sau đó ông lại phát hiện thêm được nhiều mẫu hóa thạch tương tự như vậy.


Bởi vì thế, Foster đã tìm đến các nhà cổ sinh vật học địa phương và nói về phát hiện của mình. Sau khi thấy phát hiện này, các nhà cổ sinh vật học tin rằng đây là những mẫu hóa thạch của một loài hoàn toàn mới. Họ đã liên lạc với quân đội của Úc ở gần đó về cử người đến hỗ trợ các nhà cổ sinh vật học tiến hành những cuộc khai quật trên quy mô lớn và sau đó đã có hơn 100 mẫu hóa thạch như vậy được phát hiện.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 7.

Một số lượng lớn hóa thạch khủng long đã được phát hiện tại mỏ đá quý Wee Warra.


Hóa thạch được phát hiện bởi Foster và các nhà cổ sinh vật học sau đó đã được lưu trữ trong các bảo tàng và gần như bị con người lãng quên trong 15 năm.


Sau khoảng thời gian này, Foster biết được rằng có một vài mẫu hóa thạch đang được trưng bày trong một cửa hàng opal ở Sydney, và chúng có thể sẽ được bán, vì vậy ông ấy đã mua chúng về nhà và tặng lại cho Bảo tàng Opal Úc để nghiên cứu về chúng.


Vào năm 2019, các nhà cổ sinh vật học đã xuất bản một nghiên cứu trên Tạp chí Cổ sinh vật học Journal of Vertebrate Paleontology với tựa đề "Fostoria dhimbangunmal - loài khủng long mới đến từ Lightning Ridge, New South Wales, Úc".


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 8.

Ngiên cứu mô tả và đặt tên cho các hóa thạch được phát hiện bởi Foster là Fostoria để kỷ niệm sự đóng góp của ông trong việc khám phá và bảo vệ hóa thạch và tên đầy đủ của loài khủng long mới này là Fostoria dhimbangunmal.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 9.

Thông qua các phân tích hóa thạch cho thấy loài khủng long mới này có chiều dài cơ thể khoảng 5 mét và nặng khoảng 200kg, chúng thuộc về nhóm khủng long Iguanodontia và là một loài khủng long ăn cỏ điển hình.


Fostoria có một cái đầu khá dài và sở hữu một cái mỏ sừng cứng ở phía trước. Chúng cũng sở hữu hai hàng răng trong miếng. Loài khủng long này sở hữu đôi mắt ở hai bên đầu, đi cùng với đó là thị lực cực kỳ nhanh nhạy, giúp cho chúng phát hiện ra sự nguy hiểm ngay từ xa.


Cổ của chúng không dài nhưng lại được uốn cong theo hình chữ S. Từ tổng thể ngoại hình có thể thấy chúng có một thân hình lớn và cái đuôi khá dài, xét về tương quan thì đây là một loài khủng long có thể chạy nhanh vì chân sau của chúng khá dài và khỏe.


Nói một cách chính xác thì hai chân sau của loài khủng long này dài hơn hai chân trước, với năm ngón chân trên bàn chân trước và bốn ngón chân trên hai chân sau, ba trong số đó tiếp xúc với mặt đất.


Trên thực tế, Fostoria có thể đi bằng cả bốn chân và đứng lên bằng hai chân sau. Khi gặp nguy hiểm, chúng sẽ dựa vào hai chân để chạy nhanh, và ở những hoàn cảnh thông thường thì chúng sẽ đi chậm trên bốn chân.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 10.

Hóa thạch xương ngón chân.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 11.

Iguanodontia là một nhóm khủng long ăn cỏ sống từ kỷ Jura giữa đến kỷ Phấn trắng muộn.


Hóa thạch của loài khủng long này được tìm thấy ở New South Wales, tây nam Australia tại hệ tầng Griman Creek Formation, có niên đại từ giai đoạn Albian Stage đến giai đoạn địa chất Cenomanian, khoảng 100 triệu năm trước ở kỷ Phấn trắng.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 12.

Trong một thời gian dài, các nhà cổ sinh vật học đã phát hiện ra một số lượng lớn hóa thạch cổ sinh vật trong các mỏ opal của Lightning Ridge, điều đó cho thấy rằng 100 triệu năm trước đây là một vùng bình nguyên rộng lớn.


Các hồ lớn và hà lưu tụ lại với nhau và tạo thành biển nội địa Eromanga sea và tạo môi trường cho rừng phát triển khiến cho nơi đây trở thành môi trường sống lý tưởng của khủng long. Ngoài Fostoria, nơi đây còn phát hiện rất nhiều loài khủng long khác như Fulgurotherium, Muttaburrasaurus, Walgettosuchus và Weewarrasaurus.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 13.

Fulgurotherium.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 14.

Muttaburrasaurus.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 15.

Walgettosuchus.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 16.

Trên thực tế các mẫu hóa thạch của loài khủng long Fostoria ở Úc không phải đến từ một các thể duy nhất. Sau khi phân tích các nhà cổ sinh vật học thấy rằng có 4 xương bả vai kích thước khác nhau. Có khoảng 60 chiếc xương opal hóa từ một con khủng long trưởng thành, bao gồm một phần hộp sọ. Các bộ phận thuộc 4 bộ xương Fostoria được tìm thấy, bao gồm những con non và con trưởng thành. Điều này khiến các nhà nghiên cứu tin rằng đây là một gia đình khủng long hoặc ít nhất là một đàn nhỏ.


Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý - Ảnh 17.

Nhà cổ sinh vật học Phil Bell ở New England, Armidale, nhận thấy hóa thạch thuộc về một loài khủng long chưa được biết tới trước đây. Nhưng khi Bell và đồng nghiệp xem xét kỹ hơn, họ xác định những chiếc xương thuộc về nhiều loài khủng long.


"Lúc đầu, chúng tôi cho rằng đó là một bộ xương, nhưng khi quan sát vài chiếc xương, tôi nhận ra chúng tôi có 4 xương bả vai kích thước khác nhau. Có khoảng 60 chiếc xương opal hóa từ một con khủng long trưởng thành, bao gồm một phần hộp sọ", Bell nói.


Tiến sĩ Bell và nhóm của ông hiện đang làm việc chăm chỉ để phác họa các hóa thạch bị opal hóa nhiều hơn. Tuy nhiên, đây là một việc khá khó khăn bởi vì chúng thường bị vỡ nát trong quá trình khai thác đá opal.





Lấy link







Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy


Trong so nhieu khoang san duoc tim thay tai Uc, co mot loai da quy goi la da opal (mot loai da mat meo), duoc coi la bau vat vo gia trong thoi Trung Co va duoc nguoi Hy Lap ton sung. Nhung cac nha co sinh vat hoc da phat hien ra hoa thach khung long bang mot cach nao do da bien thanh opal tai Uc.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 1.

Opal duoc cho rang la cum tu bat nguon tu tieng La Ma – Opalus (co nghia la sac mau). Vien da nay duoc coi la bau vat vo gia trong thoi Trung Co va duoc nguoi Hy Lap ton sung. Ho tin rang Opal la da mat meo se giup cho nguoi deo tang thi luc. Mot vai nguoi khac thi cho rang da mat meo se giu cho mau toc vang cua cac co gai khong bi bac di.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 2.

Nuoc Uc la noi chua nhieu da Opal nhat tren the gioi va noi tieng ve chat luong. Lingtning Ridge la dia phuong co da Opal den dep nhat. Da Opal lua co nguon goc tu nui lua, so huu su trong suot nhu pha le cung mau sac noi bat nhu vang hay do tuoi, duoc khai thac chu yeu o Mexico, hiem khi khai thac duoc loai da nay voi mau sac so. Opal lua cung duoc tim thay o Oregon tai My.


Opal la mot chat ran hydrat hoa vo dinh hinh co thanh phan chinh la silic. Loai da nay co the khuc xa rat nhieu mau sac ruc ro khac nhau duoi anh sang, va tao ra cac hieu ung thay doi mau sac khac nhau nen tu lau loai da mat meo nay da duoc xem nhu mot loai ngoc quy. Trong so nhieu quoc gia khai thac va san xuat da opal, Uc duoc xem la noi co nhieu tru luong da opal co gia tri cao nhat, da opal den duoc san xuat tai Lightning Ridge, New South Wales o mien nam Australia, va day cung duoc xem la loai da opal co gia tri cao nhat.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 3.

Vi tri cua Lightning Ridge.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 4.Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 5.

Black Opal la mot san pham dac biet cua Lightning Ridge.


Mac du no duoc goi la Lightning Ridge, nhung thuc su day la ten cua mot thi tran kha nho, nhung vi no so huu mot tru luong da quy rat lon nen nhieu nguoi da tim den Lightning Ridge de tim da opal, va ho duoc goi la nhung tho san da quy.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 6.

Robert Foster va vo.


Robert Foster la mot tho san da quy va da dat chan toi Lightning Ridge tu rat som. Nam 1986, Foster da phat hien ra mot hoa thach co sinh vat bi opal hoa trong mot mo da opal co ten la Wee Warra. Foster ban dau nghi rang mau hoa thach do chi la mot cai mong ngua, nhung sau do ong lai phat hien them duoc nhieu mau hoa thach tuong tu nhu vay.


Boi vi the, Foster da tim den cac nha co sinh vat hoc dia phuong va noi ve phat hien cua minh. Sau khi thay phat hien nay, cac nha co sinh vat hoc tin rang day la nhung mau hoa thach cua mot loai hoan toan moi. Ho da lien lac voi quan doi cua Uc o gan do ve cu nguoi den ho tro cac nha co sinh vat hoc tien hanh nhung cuoc khai quat tren quy mo lon va sau do da co hon 100 mau hoa thach nhu vay duoc phat hien.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 7.

Mot so luong lon hoa thach khung long da duoc phat hien tai mo da quy Wee Warra.


Hoa thach duoc phat hien boi Foster va cac nha co sinh vat hoc sau do da duoc luu tru trong cac bao tang va gan nhu bi con nguoi lang quen trong 15 nam.


Sau khoang thoi gian nay, Foster biet duoc rang co mot vai mau hoa thach dang duoc trung bay trong mot cua hang opal o Sydney, va chung co the se duoc ban, vi vay ong ay da mua chung ve nha va tang lai cho Bao tang Opal Uc de nghien cuu ve chung.


Vao nam 2019, cac nha co sinh vat hoc da xuat ban mot nghien cuu tren Tap chi Co sinh vat hoc Journal of Vertebrate Paleontology voi tua de "Fostoria dhimbangunmal - loai khung long moi den tu Lightning Ridge, New South Wales, Uc".


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 8.

Ngien cuu mo ta va dat ten cho cac hoa thach duoc phat hien boi Foster la Fostoria de ky niem su dong gop cua ong trong viec kham pha va bao ve hoa thach va ten day du cua loai khung long moi nay la Fostoria dhimbangunmal.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 9.

Thong qua cac phan tich hoa thach cho thay loai khung long moi nay co chieu dai co the khoang 5 met va nang khoang 200kg, chung thuoc ve nhom khung long Iguanodontia va la mot loai khung long an co dien hinh.


Fostoria co mot cai dau kha dai va so huu mot cai mo sung cung o phia truoc. Chung cung so huu hai hang rang trong mieng. Loai khung long nay so huu doi mat o hai ben dau, di cung voi do la thi luc cuc ky nhanh nhay, giup cho chung phat hien ra su nguy hiem ngay tu xa.


Co cua chung khong dai nhung lai duoc uon cong theo hinh chu S. Tu tong the ngoai hinh co the thay chung co mot than hinh lon va cai duoi kha dai, xet ve tuong quan thi day la mot loai khung long co the chay nhanh vi chan sau cua chung kha dai va khoe.


Noi mot cach chinh xac thi hai chan sau cua loai khung long nay dai hon hai chan truoc, voi nam ngon chan tren ban chan truoc va bon ngon chan tren hai chan sau, ba trong so do tiep xuc voi mat dat.


Tren thuc te, Fostoria co the di bang ca bon chan va dung len bang hai chan sau. Khi gap nguy hiem, chung se dua vao hai chan de chay nhanh, va o nhung hoan canh thong thuong thi chung se di cham tren bon chan.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 10.

Hoa thach xuong ngon chan.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 11.

Iguanodontia la mot nhom khung long an co song tu ky Jura giua den ky Phan trang muon.


Hoa thach cua loai khung long nay duoc tim thay o New South Wales, tay nam Australia tai he tang Griman Creek Formation, co nien dai tu giai doan Albian Stage den giai doan dia chat Cenomanian, khoang 100 trieu nam truoc o ky Phan trang.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 12.

Trong mot thoi gian dai, cac nha co sinh vat hoc da phat hien ra mot so luong lon hoa thach co sinh vat trong cac mo opal cua Lightning Ridge, dieu do cho thay rang 100 trieu nam truoc day la mot vung binh nguyen rong lon.


Cac ho lon va ha luu tu lai voi nhau va tao thanh bien noi dia Eromanga sea va tao moi truong cho rung phat trien khien cho noi day tro thanh moi truong song ly tuong cua khung long. Ngoai Fostoria, noi day con phat hien rat nhieu loai khung long khac nhu Fulgurotherium, Muttaburrasaurus, Walgettosuchus va Weewarrasaurus.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 13.

Fulgurotherium.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 14.

Muttaburrasaurus.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 15.

Walgettosuchus.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 16.

Tren thuc te cac mau hoa thach cua loai khung long Fostoria o Uc khong phai den tu mot cac the duy nhat. Sau khi phan tich cac nha co sinh vat hoc thay rang co 4 xuong ba vai kich thuoc khac nhau. Co khoang 60 chiec xuong opal hoa tu mot con khung long truong thanh, bao gom mot phan hop so. Cac bo phan thuoc 4 bo xuong Fostoria duoc tim thay, bao gom nhung con non va con truong thanh. Dieu nay khien cac nha nghien cuu tin rang day la mot gia dinh khung long hoac it nhat la mot dan nho.


Uc phat hien ra hoa thach khung long bien thanh da quy - Anh 17.

Nha co sinh vat hoc Phil Bell o New England, Armidale, nhan thay hoa thach thuoc ve mot loai khung long chua duoc biet toi truoc day. Nhung khi Bell va dong nghiep xem xet ky hon, ho xac dinh nhung chiec xuong thuoc ve nhieu loai khung long.


"Luc dau, chung toi cho rang do la mot bo xuong, nhung khi quan sat vai chiec xuong, toi nhan ra chung toi co 4 xuong ba vai kich thuoc khac nhau. Co khoang 60 chiec xuong opal hoa tu mot con khung long truong thanh, bao gom mot phan hop so", Bell noi.


Tien si Bell va nhom cua ong hien dang lam viec cham chi de phac hoa cac hoa thach bi opal hoa nhieu hon. Tuy nhien, day la mot viec kha kho khan boi vi chung thuong bi vo nat trong qua trinh khai thac da opal.





Lay link

Úc phát hiện ra hóa thạch khủng long biến thành đá quý

Trong số nhiều khoáng sản được tìm thấy tại Úc, có một loại đá quý gọi là đá opal (một loại đá mắt mèo), được coi là báu vật vô giá trong thời Trung Cổ và được người Hy Lạp tôn sùng. Nhưng các nhà cổ sinh vật học đã phát hiện ra hóa thạch khủng long bằng một cách nào đó đã biến thành opal tại Úc.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: