Jim "Clue" Less, phi công thử nghiệm của NASA, điều khiển X-59 cất cánh từ Căn cứ Không quân Edwards, California, lúc 11h08 ngày 5/6 (1h ngày 6/6 theo giờ Hà Nội) và quay về hạ cánh sau 81 phút.
Trong thử nghiệm, Less đưa máy bay lên độ cao tối đa khoảng 13.200 m, đạt tốc độ tối đa 1.147 km/h. Theo NASA, tốc độ này tương đương Mach 1.1, tức gấp 1,1 lần tốc độ âm thanh.
Space giải thích, tốc độ âm thanh thay đổi theo nhiệt độ, vì sóng âm di chuyển nhanh hơn trong không khí ấm. Do đó, ở mực nước biển, nơi không khí tương đối ấm, Mach 1 bằng khoảng 1.225 km/h. Tốc độ này sẽ giảm ở khu vực không khí lạnh hơn.
X-59 là mẫu máy bay mũi dài do bộ phận Skunk Works của tập đoàn Lockheed Martin chế tạo cho NASA, hoạt động tích cực trong vài tháng gần đây. "Kể từ chuyến bay đầu tiên ngày 28/10/2025, nhóm dự án tiến bộ đáng kể, thực hiện 16 chuyến bay trong 90 ngày qua và thiết lập được nhịp độ thử nghiệm ổn định. Tôi rất biết ơn đội ngũ NASA và Lockheed Martin Skunk Works đã giúp đạt được cột mốc này", Giám đốc NASA Jared Isaacman chia sẻ.
Theo Science Daily, thông tin thu thập trong đợt bay thử giúp kỹ sư đánh giá những hệ thống quan trọng, bao gồm cung cấp nhiên liệu, thủy lực, kiểm soát môi trường và tầm nhìn bên ngoài (eXternal Vision). Hệ thống camera độc đáo này thay thế kính chắn gió truyền thống bằng cách cung cấp cho phi công màn hình hiển thị trực tiếp phía trước máy bay. Đội ngũ kỹ sư cũng giám sát chặt chẽ cách X-59 hoạt động trong quá trình cất hạ cánh và vận hành. Cảm biến áp lực lắp đặt khắp máy bay giúp đo tải trọng cấu trúc và ghi nhận cách bộ khung của phương tiện phản ứng trước các lực khác nhau.
Nhóm X-59 không nghỉ ngơi lâu. Họ dự định cho phương tiện này thực hiện chuyến bay "trong điều kiện nhiệm vụ" đầu tiên khoảng vài ngày nữa, với tốc độ tối đa Mach 1.4 và độ cao khoảng 16.750 m.
"Tốc độ và độ cao này là điều kiện cơ bản với X-59 khi nó bay qua một số cộng đồng dân cư ở Mỹ, cho phép NASA thu thập dữ liệu về cách mọi người cảm nhận tiếng nổ nhẹ từ phương tiện", NASA viết. Cơ quan này cho biết thêm, họ sẽ chia sẻ dữ liệu với các cơ quan quản lý của Mỹ và quốc tế để giúp thiết lập tiêu chuẩn tiếng ồn mới, mở đường cho thị trường bay siêu thanh thương mại trên đất liền trong tương lai.
Năm 1973, Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cấm các chuyến bay như vậy nhằm bảo vệ người dân và tài sản khỏi tiếng nổ siêu thanh quá lớn. X-59 là sản phẩm trọng tâm trong chương trình Công nghệ Siêu thanh Yên tĩnh (Questt) của NASA, được thiết kế để tạo ra những tiếng nổ nhẹ hơn. Nếu mọi việc diễn ra đúng kế hoạch, phương tiện này có thể giúp chuyến bay siêu thanh phổ biến trở lại.
Thu Thảo