Nghĩ xóa lịch sử là thoát tội, người phụ nữ bị lộ vì loạt tìm kiếm đáng ngờ

Trong kỷ nguyên số, điện thoại thông minh không chỉ là công cụ liên lạc hay giải trí mà còn trở thành "nhật ký số" ghi lại gần như toàn bộ hoạt động hàng ngày của người dùng. Điều này đang biến thiết bị cá nhân này thành nguồn dữ liệu quan trọng, thậm chí là bằng chứng then chốt trong các cuộc điều tra hình sự.

Theo ghi nhận của trang web công nghệ Ars Technica, ngày càng nhiều nghi phạm tự "tố cáo" bản thân thông qua chính thiết bị cá nhân của mình. Lịch sử tìm kiếm, tin nhắn, dữ liệu vị trí di chuyển hay ghi chú cá nhân đang xuất hiện ngày càng nhiều trong hồ sơ điều tra của cơ quan chức năng.

Điển hình là vụ án của Kouri Richins tại Mỹ. Người phụ nữ này bị cáo buộc đầu độc chồng và sau đó đã thực hiện nhiều truy vấn đáng ngờ trên công cụ tìm kiếm, bao gồm các câu hỏi liên quan đến chất độc và thời gian tồn tại của thuốc trong cơ thể. Những dữ liệu này sau đó đã trở thành bằng chứng quan trọng trong quá trình điều tra.

Ars Technica nhấn mạnh rằng điện thoại thông minh hiện lưu giữ lượng dữ liệu cá nhân lớn chưa từng có. Người dùng thường ghi chú suy nghĩ, lưu ảnh, tìm kiếm thông tin nhạy cảm hoặc trao đổi riêng tư ngay trên điện thoại mà không nhận ra các dữ liệu này có thể bị khôi phục hoặc trích xuất sau đó.

Không chỉ lịch sử tìm kiếm, các ứng dụng nhắn tin và họp trực tuyến cũng trở thành nguồn bằng chứng phổ biến. Trước đó, trang tin này từng đưa tin về vụ hai anh em sinh đôi tại Mỹ bị cáo buộc xóa 96 cơ sở dữ liệu của chính phủ sau khi bị sa thải. Điều đáng chú ý là cả hai được cho là đã quên tắt ghi âm cuộc họp Microsoft Teams, khiến toàn bộ cuộc trò chuyện liên quan đến hành vi phá hoại bị lưu lại.

Theo các chuyên gia an ninh mạng, sự phát triển của điện toán đám mây và các dịch vụ đồng bộ dữ liệu khiến điện thoại thông minh ngày nay lưu giữ thông tin lâu hơn và chi tiết hơn trước. Ngay cả khi người dùng xóa dữ liệu trên thiết bị, một phần thông tin vẫn có thể tồn tại trên máy chủ hoặc bản sao lưu.

Ngoài ra, điện thoại hiện còn ghi nhận nhiều dữ liệu nền như vị trí GPS, lịch sử kết nối mạng, thời gian sử dụng ứng dụng hoặc dữ liệu sức khỏe. Khi kết hợp lại, các thông tin này có thể tái hiện khá chi tiết hành trình và hoạt động của một người trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần.

Các chuyên gia nhận định nhiều người vẫn chưa nhận thức đầy đủ việc điện thoại đang lưu trữ lượng lớn “dấu vết số”. Trong không ít trường hợp, các dữ liệu này còn chính xác hơn lời khai hoặc trí nhớ của người dùng.

Giới chuyên gia cho rằng đây cũng là lý do các hãng công nghệ ngày càng nhấn mạnh đến quyền riêng tư và mã hóa dữ liệu. Tuy nhiên, trong nhiều cuộc điều tra hình sự, dữ liệu trên điện thoại vẫn đóng vai trò quan trọng để xác minh hành vi, thời gian và mối liên hệ giữa các cá nhân.

Không chỉ tội phạm công nghệ cao, nhiều vụ việc dân sự hoặc tranh chấp đời sống hiện cũng sử dụng dữ liệu điện thoại như một nguồn bằng chứng. Từ tin nhắn, lịch sử định vị đến ghi chú cá nhân đều có thể trở thành thông tin được trích xuất khi cần thiết.

Trong bối cảnh điện thoại thông minh ngày càng gắn liền với cuộc sống, Ars Technica cho rằng người dùng đang gần như giao phó mọi thông tin cá nhân cho điện thoại. Điều đó đồng nghĩa thiết bị này không chỉ là công cụ liên lạc, mà còn là “nhật ký số” phản ánh rất nhiều hành vi của mỗi người.