Vấn đề bảo mật “dậy sóng” toàn cầu
Đầu tháng 5 vừa qua, Meta gây bất ngờ khi thông báo ngừng hỗ trợ mã hóa đầu cuối (End-to-End Encryption - E2EE) trên tính năng nhắn tin trực tiếp của Instagram.
Trên thực tế, mã hóa đầu cuối là cơ chế giúp nội dung cuộc trò chuyện chỉ có thể được đọc bởi người gửi và người nhận, hạn chế khả năng truy cập từ bên thứ ba.
Theo CyberSafe, việc gỡ bỏ E2EE có thể khiến người dùng đối mặt với các nguy cơ như rò rỉ dữ liệu, bị đánh cắp thông tin hoặc gia tăng rủi ro lừa đảo trực tuyến.
Song song với đó, WhatsApp cũng đối diện với vụ kiện tập thể liên quan tới nghi vấn thu thập và lưu trữ nội dung tin nhắn người dùng dù quảng cáo là duy trì E2EE.
Trên mạng xã hội X, tỷ phú Elon Musk đặt câu hỏi về việc WhatsApp có thu thập dữ liệu hành vi người dùng không, với tuyên bố “Không thể tin Whatsapp”.
CEO Telegram Pavel Durov trong một bài đăng cũng gọi tuyên bố mã hóa của WhatsApp là “lời nói dối thế kỷ”.
Instagram bỏ mã hóa đầu cuối đối với tính năng nhắn tin từ tháng 5/2026. Ảnh: The Hacker News Mạng xã hội toàn cầu “dậy sóng” sau bài đăng của Elon Musk và Pavel Durov với hàng triệu lượt đăng lại và tương tác, cùng các từ khóa như #WhatsAppPrivacy, #DeleteWhatsApp.
Theo WIRED và TechCrunch, một bộ phận lớn người dùng tại Mỹ và châu Âu đã chuyển sang sử dụng các ứng dụng nhắn tin khác ưu tiên tính riêng tư, hạn chế quảng cáo và minh bạch trong xử lý dữ liệu.
Tại Việt Nam, đầu năm 2026, Zalo gây ra làn sóng tranh luận dữ dội khi liên tục cập nhật các điều khoản thỏa thuận mới, buộc người dùng phải đồng ý cho nền tảng thu thập, xử lý và chia sẻ dữ liệu cá nhân, nếu không tài khoản sẽ bị hạn chế hoặc khóa.
Việc đặt ra "tối hậu thư" này khiến hàng triệu người dùng bức xúc, đồng loạt thả đánh giá 1 sao trên các kho ứng dụng vì cảm giác bị tước đi quyền riêng tư.
Người dùng Việt Nam cần bảo vệ mình như thế nào trên không gian mạng?
Với phần lớn người dùng Việt Nam, ứng dụng chat không chỉ là nơi nhắn tin mà còn là nơi lưu trữ ảnh gia đình, giấy tờ tùy thân, thông tin tài khoản ngân hàng, tài liệu công việc và những cuộc trao đổi riêng tư.
Tuy nhiên theo các chuyên gia, người dùng thường chỉ quan tâm đến nội dung tin nhắn mà quên mất các “dữ liệu hành vi ẩn” đi kèm, như việc bạn dùng điện thoại gì, thường lên mạng vào khung thời gian nào, hay tần suất sử dụng mạng xã hội của bạn.
Trong bối cảnh các ứng dụng thúc đẩy tính năng sao lưu đám mây (cloud backup), câu chuyện quyền riêng tư không còn dừng ở việc “ai đọc được tin nhắn của bạn”, mà mở rộng sang việc dữ liệu đang bị khai thác như thế nào và người dùng kiểm soát được thông tin của mình tới đâu.