Tại sao chúng ta cần lo lắng về thú cưng thừa cân và béo phì?

*:not(:last-child)]:dt-mb-6">

Cũng giống như con người, tình trạng thừa cân và béo phì ở thú cưng có liên quan đến nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường, tim mạch, bệnh ngoài da và ung thư cao hơn.

Cân nặng dư thừa làm trầm trọng thêm các bệnh như viêm khớp, đồng thời làm tăng nguy cơ say nắng. Tuổi thọ của chó và mèo béo phì cũng bị rút ngắn.

Việc mang theo lượng mỡ thừa có thể khiến vật nuôi khó tham gia các hoạt động như vận động, vui chơi và tương tác với con người hoặc các động vật khác. Hiệp hội Thú y Động vật nhỏ Thế giới thậm chí mô tả béo phì là vấn đề phúc lợi động vật toàn cầu nghiêm trọng nhất hiện nay.

Tuy nhiên, các kế hoạch giảm cân cho thú cưng thường không đạt hiệu quả như kỳ vọng, với tỷ lệ bỏ cuộc cao. Trong một nghiên cứu, hơn một nửa số chó tham gia thậm chí còn tăng cân.

Theo một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Animals, các nhà khoa học cho rằng việc kiểm soát cân nặng ở vật nuôi thường thất bại vì con người nhìn nhận vấn đề quá đơn giản, chỉ xem đây là vấn đề dinh dưỡng và cho rằng có thể giải quyết bằng cách cho thú cưng ăn ít hơn.

Tuy nhiên, nhiều bằng chứng cho thấy việc kiểm soát cân nặng ở vật nuôi còn liên quan đến hành vi của chúng, cũng như mối tương tác giữa thú cưng và chủ nuôi.

Làm thế nào để biết thú cưng bị thừa cân hay béo phì?

Chấm điểm tình trạng cơ thể là phương pháp phổ biến nhất mà bác sĩ thú y sử dụng để đánh giá vật nuôi thiếu cân, có cân nặng lý tưởng hay thừa cân.

Global Pet Obesity Initiative sử dụng thang điểm từ 1 đến 9, trong đó điểm 5 đại diện cho cân nặng lý tưởng.

Mỗi mức điểm chênh lệch tương ứng khoảng 10% cân nặng. Ví dụ, vật nuôi đạt điểm 6/9 được xem là thừa cân khoảng 10%, còn mức 7/9 tương ứng thừa cân khoảng 20%.

Béo phì được xác định khi vật nuôi đạt từ 8/9 điểm trở lên, tương đương thừa cân từ 30%.

Trên toàn cầu, khoảng một nửa số chó và mèo nuôi bị thừa cân hoặc béo phì, trong đó nhóm vật nuôi trung niên chịu ảnh hưởng nhiều nhất.

Nghiên cứu lớn nhất từng được thực hiện tại Hoa Kỳ, với gần 5 triệu con chó và hơn 1 triệu con mèo, cho thấy tỷ lệ thừa cân và béo phì ở chó trưởng thành lần lượt là 50% và 13%, trong khi ở mèo là 45% và 22%.

Tỷ lệ cao tương tự cũng được ghi nhận tại Úc, New Zealand, châu Âu và Trung Quốc.

Tình trạng thừa cân phổ biến hơn ở những vật nuôi có xu hướng ăn uống mạnh, ít vận động - bao gồm mèo nuôi trong nhà - và trong một số nghiên cứu là các động vật đã triệt sản. Một số giống chó như Labrador Retriever cũng có yếu tố di truyền khiến chúng dễ béo phì hơn.

Mức độ vận động, lối sống và cách chủ nuôi tương tác với vật nuôi cũng ảnh hưởng đến nguy cơ béo phì. Nhiều người thậm chí mắc tình trạng “mù quáng về cân nặng”, không nhận ra thú cưng của mình đang thừa cân.

Vì sao các phương pháp giảm cân truyền thống thường thất bại?

Phương pháp phổ biến nhất để giúp thú cưng giảm cân là giảm lượng calo, tăng vận động và theo dõi cân nặng thường xuyên. Dù nghe có vẻ đơn giản, cách làm này lại thường không hiệu quả.

Khi bị giảm khẩu phần ăn, vật nuôi thường có biểu hiện đói và tăng hành vi tìm kiếm thức ăn, khiến chủ nuôi cảm thấy áy náy. Chúng ăn nhanh hơn, sau đó tiếp tục đòi ăn hoặc đi tìm thức ăn.

Những con vật vốn quen được cho ăn vặt hoặc ăn đồ thừa từ bữa cơm gia đình cũng dễ phản ứng khi thói quen này bị cắt bỏ. Nhiều chủ nuôi cuối cùng lại mềm lòng và tiếp tục cho ăn.

Việc cắt giảm calo còn làm thay đổi quá trình trao đổi chất, khiến cân nặng có thể chưa giảm ngay trong giai đoạn đầu, dễ gây nản lòng. Ngoài ra, một số chó mèo sợ đến phòng khám thú y, còn chủ nuôi lại thấy việc cân đo thường xuyên gây căng thẳng.

Cách giúp thú cưng giảm cân hiệu quả

- Sử dụng thông tin chính xác để xây dựng kế hoạch giảm cân

Thú cưng cần được cân và đánh giá tình trạng cơ thể định kỳ. Chủ nuôi có thể sử dụng bảng đánh giá tình trạng cơ thể dành cho chó và mèo để theo dõi tại nhà.

Với những vật nuôi nhút nhát, việc cân tại nhà có thể giúp giảm căng thẳng hơn so với đưa đến phòng khám thú y.

Điều quan trọng là ghi chép đầy đủ những gì thú cưng ăn mỗi ngày, bao gồm cả đồ ăn vặt hoặc thức ăn nhặt được, rồi chia sẻ với bác sĩ thú y. Thông tin này sẽ giúp xây dựng chế độ ăn phù hợp hơn, chẳng hạn thay thế thức ăn giàu calo bằng lựa chọn ít calo hơn.

- Chế độ ăn ít calo nhưng vẫn tạo cảm giác no

Chế độ ăn giảm cân vẫn cần đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng. Mục tiêu là giảm lượng calo nhưng vẫn giúp thú cưng cảm thấy no sau bữa ăn.

Có thể bổ sung các món ăn vặt ít calo trong khẩu phần hằng ngày để tránh thiếu hụt dinh dưỡng.

- Tạo cơ hội săn tìm và vận động

Chia khẩu phần thành nhiều bữa nhỏ trong ngày có thể giúp vật nuôi tiêu hao thêm năng lượng và kéo dài thời gian ăn uống.

Chủ nuôi cũng có thể khuyến khích hành vi “săn mồi” tự nhiên bằng cách dùng đồ chơi đựng thức ăn, rải thức ăn hoặc tạo trò chơi tìm kiếm thức ăn.

Những loại thức ăn cần nhai lâu cũng giúp vật nuôi tiêu hao nhiều năng lượng hơn và giảm thời gian “xin” thức ăn từ chủ.

- Chuẩn bị tinh thần trước việc thú cưng đòi ăn

Những vật nuôi quen được cho ăn thừa thường sẽ tăng cường các hành vi gây chú ý khi bị cắt khẩu phần. Nếu chủ nuôi tiếp tục cho ăn, hành vi này sẽ càng được củng cố.

Thay vì đáp ứng bằng thức ăn, có thể chuyển hướng sự chú ý của chúng sang hoạt động khác, như cho chó gặm đồ chơi trong lúc cả nhà ăn cơm.

Các hoạt động không liên quan đến thức ăn như khu vui chơi cảm giác, hố đào, nơi leo trèo hoặc đồ chơi tương tác cũng có thể giúp thú cưng bớt tập trung vào việc đòi ăn.

Giảm cân cho thú cưng không chỉ nhằm cải thiện ngoại hình, mà còn giúp chúng có thêm nhiều năm sống khỏe mạnh và chất lượng hơn.

Theo www.sciencealert.com