Các phi hành gia gội đầu trên vũ trụ như thế nào?

*:not(:last-child)]:dt-mb-6">

Một khi đặt chân lên tàu vũ trụ để rời khỏi Trái Đất, các phi hành gia buộc phải thích nghi với những thay đổi đáng kể trong sinh hoạt hằng ngày. Môi trường vi trọng lực khiến các hoạt động vốn quen thuộc trở nên khó khăn và kém thuận tiện hơn.

Điều này đặt ra câu hỏi: các phi hành gia duy trì vệ sinh cá nhân, như tắm rửa hay gội đầu, bằng cách nào khi nước không thể chảy thành dòng mà tồn tại dưới dạng các giọt lơ lửng trong không gian?

Để lý giải vấn đề này, phi hành gia người Mỹ Karen Nyberg và phi hành gia người Ý Luca Parmitano đã công bố các đoạn video mô tả quy trình gội đầu trong môi trường vi trọng lực trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Mặc dù Karen Nyberg có mái tóc dài trong khi Luca Parmitano không có tóc, quy trình thực hiện về cơ bản là tương đồng. Do nước không thể chảy trực tiếp từ vòi trong điều kiện vi trọng lực, các phi hành gia sử dụng túi chứa nước kèm vòi dẫn để kiểm soát lượng nước khi làm ướt tóc hoặc da đầu.

Trong quá trình này, nước có xu hướng kết tụ thành các khối cầu nhỏ và trôi lơ lửng, đòi hỏi phi hành gia phải chủ động gom và dẫn nước tiếp xúc với vùng cần làm sạch. Loại dầu gội được sử dụng là sản phẩm chuyên dụng, cho phép làm sạch tóc và da đầu mà không cần xả lại bằng nước. Sau khi làm ướt, phi hành gia thoa dầu gội và dùng khăn để loại bỏ bụi bẩn.

Thực tế cho thấy, những phi hành gia có mái tóc dài thường mất nhiều thời gian và công sức hơn trong quá trình gội đầu. Ngược lại, với những người có tóc ngắn hoặc cạo trọc, việc vệ sinh cá nhân diễn ra nhanh chóng và đơn giản hơn.

Karen Nyberg và Luca Parmitano là ai?

Karen Nyberg, sinh năm 1969, là phi hành gia của NASA và là người phụ nữ thứ 50 trong lịch sử bay vào vũ trụ.

Karen Nyberg có bằng cử nhân Kỹ thuật cơ khí tại Đại học bang Bắc Dakota, trước khi nhận bằng tiến sĩ Kỹ thuật cơ khí tại Đại học bang Texas. Bà thực tập tại NASA từ năm 1991 trước khi trở thành kỹ sư hệ thống kiểm soát môi trường tại NASA từ năm 1998.

Karen Nyberg đã hai lần đặt chân lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 5/2008 và tháng 5/2013. Tổng thời gian bà sống trên ISS và làm việc ngoài không gian là 180 ngày. Hiện bà đã nghỉ hưu sau 30 năm làm việc tại NASA, trong đó có 20 năm với vai trò phi hành gia.

Trong khi đó, Luca Parmitano, sinh năm 1976, là phi hành gia người Ý thuộc Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA). Ông là đại tá và phi công thử nghiệm của không quân Ý.

Luca Parmitano được chọn làm phi hành gia của ESA từ tháng 5/2009 và lần đầu tiên bay lên ISS vào năm 2013, trong một chuyến đi kéo dài 166 ngày. Lần thứ 2 ông trở lại ISS vào năm 2019, với thời gian làm việc trong 201 ngày.

Tổng thời gian Luca Parmitano làm việc trên ISS là 366 ngày, trở thành phi hành gia châu Âu làm việc lâu nhất ngoài không gian cho đến nay.

Trong một chuyến đi bộ ra ngoài không gian vào năm 2013, bộ đồ phi hành gia của Luca Parmitano bị rò rỉ nước từ hệ thống làm mát khiến nước ngập đầy mũ bảo hiểm của ông. Luca Parmitano suýt trở thành người đầu tiên trong lịch sử “chết đuối” ngoài không gian theo đúng nghĩa đen.

Dù vậy, Luca Parmitano đã bình tĩnh xử lý tình huống và tuân thủ theo hướng dẫn từ trạm kiểm soát trên Trái Đất, giúp ông quay trở lại ISS an toàn. Sự cố này đã dẫn đến việc NASA buộc phải cải tiến lại những bộ đồ phi hành gia để tăng tiêu chuẩn an toàn cho người mặc.

Hiện tại Luca Parmitano vẫn đang làm việc tại ESA và tham gia tích cực trong việc huấn luyện cho các phi hành gia khác, bao gồm các phi hành gia vừa tham gia sứ mệnh Artemis II bay vòng quanh Mặt Trăng.