Việc dịch vụ Internet vệ tinh Starlink dự kiến triển khai tại Việt Nam đang thu hút nhiều sự chú ý trong ngành viễn thông.
Một nguồn tin cho VietNamNet hay mức giá dự kiến dịch vụ Internet vệ tinh Starlink khoảng 85 USD/tháng (tương đương khoảng 2,2 triệu đồng) cùng chi phí thiết bị ban đầu khoảng 350 USD đặt ra câu hỏi lớn về khả năng cạnh tranh của dịch vụ này so với Internet cáp quang và mạng di động vốn đang có chi phí khá thấp tại Việt Nam.
Dù chi phí cao hơn nhiều so với các dịch vụ Internet truyền thống, Starlink vẫn có những lợi thế riêng. Ưu điểm lớn nhất của Internet vệ tinh là không cần hạ tầng cáp quang mặt đất. Người dùng chỉ cần lắp đặt thiết bị thu tín hiệu là có thể truy cập Internet. Chi phí Starlink ban đầu hơn 30 triệu đồng trong năm đầu
Starlink là hệ thống Internet vệ tinh do SpaceX phát triển, hoạt động dựa trên mạng lưới hàng nghìn vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO).
Khác với các dịch vụ Internet truyền thống sử dụng cáp quang hoặc hạ tầng mạng mặt đất, Starlink truyền tín hiệu trực tiếp từ vệ tinh xuống thiết bị thu của người dùng.
Để sử dụng dịch vụ, người dùng cần mua bộ thiết bị đầu cuối gồm chảo thu vệ tinh, router Wi-Fi và bộ nguồn. Theo các thông tin dự kiến cho thị trường Việt Nam, bộ thiết bị này có giá khoảng 350 USD, tương đương khoảng 9 triệu đồng.
Ngoài chi phí thiết bị ban đầu, người dùng phải trả 85 USD mỗi tháng, tương đương khoảng 2,2 triệu đồng, để duy trì dịch vụ.
Nếu tính tổng chi phí trong năm đầu tiên gồm thiết bị đầu cuối: 350 USD và phí thuê bao là 1.020 USD/năm. Như vậy, tổng chi phí năm đầu sẽ vào khoảng 1.370 USD, tương đương khoảng 34-35 triệu đồng/năm.
Từ năm thứ hai trở đi, người dùng chỉ cần trả phí thuê bao khoảng 1.020 USD mỗi năm (khoảng 26 triệu đồng). Mức chi phí này cho thấy Internet vệ tinh vẫn là một dịch vụ tương đối đắt so với mặt bằng thu nhập và chi phí viễn thông tại Việt Nam.
So với cáp quang và 4G, 5G: Starlink đắt hơn nhiều lần
Trong nhiều năm qua, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có chi phí Internet thấp trên thế giới. Hạ tầng cáp quang đã được triển khai rộng khắp nhờ các doanh nghiệp viễn thông lớn như Viettel, VNPT và FPT Telecom.
Hiện nay, các gói Internet cáp quang phổ biến có giá khoảng 180.000 – 220.000 đồng/tháng cho gói cơ bản, khoảng 230.000 – 300.000 đồng/tháng cho gói trung bình và khoảng 350.000 – 500.000 đồng/tháng cho gói tốc độ cao
Với mức giá này, người dùng có thể sử dụng Internet tốc độ từ 150 Mbps đến 1 Gbps, đáp ứng tốt nhu cầu làm việc, học tập và giải trí.
Nếu so sánh trực tiếp, phí dịch vụ 2,2 triệu đồng/tháng của Starlink cao gấp khoảng 7–10 lần so với cáp quang.
Không chỉ Internet cố định, hạ tầng di động tại Việt Nam cũng đã phát triển mạnh trong những năm gần đây. Mạng 4G hiện đã phủ sóng gần như toàn quốc, trong khi 5G đang được triển khai tại các đô thị lớn.
Các gói dữ liệu di động hiện có giá khá thấp, giúp người dùng dễ dàng truy cập Internet mọi lúc, mọi nơi. Điều này khiến Starlink khó có thể cạnh tranh trực tiếp ở các khu vực đô thị, nơi người dùng đã có nhiều lựa chọn kết nối với chi phí hợp lý.
“Vùng đất” của Internet vệ tinh
Dù chi phí cao hơn nhiều so với các dịch vụ Internet truyền thống, Starlink vẫn có những lợi thế riêng. Ưu điểm lớn nhất của Internet vệ tinh là không cần hạ tầng cáp quang mặt đất. Người dùng chỉ cần lắp đặt thiết bị thu tín hiệu là có thể truy cập Internet.
Điều này đặc biệt hữu ích tại những khu vực mà việc kéo cáp quang gặp nhiều khó khăn hoặc chi phí quá cao, chẳng hạn như vùng núi hoặc khu vực dân cư thưa thớt, hải đảo xa đất liền, các công trình xây dựng hoặc khai khoáng ở địa điểm hẻo lánh hay tàu biển hoặc hoạt động ngoài khơi
Trong những trường hợp này, Internet vệ tinh có thể triển khai nhanh hơn nhiều so với việc xây dựng hạ tầng viễn thông truyền thống.
Ngoài ra, Starlink cũng có thể được sử dụng như kết nối Internet dự phòng cho doanh nghiệp. Khi các tuyến cáp quang biển quốc tế gặp sự cố, tốc độ Internet tại Việt Nam có thể bị ảnh hưởng đáng kể.
Trong quá khứ, một số tuyến cáp quang biển lớn như Asia-America Gateway submarine cable hay Asia Pacific Gateway submarine cable từng nhiều lần bị gián đoạn, gây ảnh hưởng đến kết nối quốc tế. Trong những tình huống như vậy, Internet vệ tinh có thể đóng vai trò bổ sung để duy trì kết nối.
Thị trường ngách trong giai đoạn đầu
Với mức giá khoảng 2,2 triệu đồng mỗi tháng, Starlink khó có thể trở thành dịch vụ phổ biến cho hộ gia đình tại các thành phố lớn của Việt Nam trong giai đoạn đầu.
Thay vào đó, dịch vụ này nhiều khả năng sẽ tập trung vào các phân khúc thị trường đặc thù, nơi hạ tầng viễn thông truyền thống chưa phủ tới hoặc chi phí triển khai quá cao.
Về dài hạn, sự xuất hiện của Internet vệ tinh vẫn có thể tạo ra những thay đổi nhất định trong thị trường viễn thông. Nếu chi phí thiết bị giảm xuống và giá thuê bao được điều chỉnh phù hợp hơn với thu nhập tại các quốc gia đang phát triển, Starlink có thể trở thành một lựa chọn phổ biến hơn.
Trong bức tranh tổng thể của ngành viễn thông, Internet vệ tinh nhiều khả năng sẽ đóng vai trò bổ sung cho cáp quang và mạng di động, thay vì thay thế hoàn toàn các hạ tầng kết nối hiện có.
Điều này cho thấy tương lai của Internet có thể sẽ là sự kết hợp của nhiều công nghệ khác nhau, từ cáp quang, 4G, 5G cho đến vệ tinh quỹ đạo thấp, nhằm đảm bảo kết nối ở mọi khu vực và trong mọi điều kiện.