Theo DigiTimes, tình trạng thiếu hụt chip nhớ do cơn sốt AI nghiêm trọng đến mức giá cả bắt đầu biến động theo từng giờ. Các nhà cung ứng trong ngành bán dẫn cho biết, những công ty nhỏ nếu không thể chốt đơn và thanh toán ngay sẽ đối mặt với báo giá cao hơn chỉ sau vài phút.
Thị trường RAM hiện bị chia cắt với một bên là khoảng 100 doanh nghiệp lớn có quyền lực đàm phán để đảm bảo nguồn cung, và bên còn lại là hơn 190.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ đang tranh giành những gì còn sót lại.
Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây, hãng xe lớn cùng những gã khổng lồ như Apple và Nvidia có đủ tiềm lực tài chính để chống chọi với đợt tăng giá, cũng như được ưu tiên phân bổ hàng. Các nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu Samsung, SK Hynix và Micron không thể mạo hiểm làm rạn nứt mối quan hệ với những khách hàng chiến lược, nên nhóm công ty lớn luôn được phục vụ trước, còn các công ty nhỏ ít khả năng thương lượng, thường bị yêu cầu thanh toán bằng tiền mặt hoặc trả trước hoàn toàn.
Theo dữ liệu của các công ty nghiên cứu thị trường, doanh nghiệp nhỏ bắt đầu hụt hơi trước tốc độ tăng chi phí bộ nhớ từ nửa cuối 2025. Hãng phân tích thị trường TrendForce nhận định giá hợp đồng DRAM quý I/2026 tăng 90-95% so với quý trước; bộ nhớ NAND flash tăng 55-60%. DigiTimes cho biết giá DRAM có thể tăng thêm 70% trong quý II/2026 còn IDC dự báo tình trạng thiếu hụt có thể kéo dài đến năm 2027.
Cơn bão giá bộ nhớ đang tác động trực tiếp đến giá đồ điện tử. Tháng trước, HP cho biết chi phí DRAM hiện chiếm tới 35% tổng giá trị sản xuất một chiếc PC, tăng vọt so với tỷ lệ 15-18% của quý trước. Công ty phân tích Gartner ước tính doanh số PC toàn cầu sẽ giảm hơn 10% trong năm 2026, còn smartphone giảm 8% do giá bộ nhớ quá cao. Nhóm chịu ảnh hưởng nặng nhất là các nhà sản xuất máy tính lắp ráp và phân khúc giá rẻ.
DigiTimes nhận định, nếu giá sản phẩm điện tử tăng, khiến người dùng cắt giảm nhu cầu và lựa chọn sử dụng máy cũ dài hơn, tình trạng khan hiếm nguồn cung hiện tại có thể trở thành dư thừa, làm lộ ra bản chất "ảo" của cuộc khủng hoảng chip nhớ hiện nay.
Huy Đức