Vì sao món ăn truyền thống ngày Tết khiến cơ thể dễ nạp thừa năng lượng?

Từ bánh chưng, thịt kho tới các loại mứt ngọt, các món ăn trong dịp Tết đều chứa nhiều carbohydrate, chất béo và đường, các thành phần dinh dưỡng cung cấp năng lượng cao.

Năng lượng nạp vào vượt xa mức thường ngày

Một phân tích tổng quan trên tạp chí Nutrients cho rằng, trong các kỳ nghỉ lễ kéo dài, người ta có xu hướng tiêu thụ lượng thực phẩm giàu năng lượng và dễ ăn hơn, trong khi hoạt động thể chất thường giảm đi đáng kể.

Một phân tích tổng quan khác của MDPI ghi nhận, trong các ngày lễ, con người thường tiêu thụ nhiều calo hơn so với mức khuyến nghị bình thường và có khuynh hướng duy trì các hành vi ăn uống này trong nhiều ngày liên tiếp.

Tại Việt Nam, mặc dù chưa có số liệu tương tự, các món ăn Tết truyền thống có cấu trúc dinh dưỡng rất giống với các món lễ hội ở nhiều nơi: nhiều chất béo, đường và tinh bột, vốn cung cấp năng lượng cao và tạo cảm giác no lâu.

Ví dụ, những món sử dụng gạo nếp, đậu xanh, thịt và mỡ lợn không chỉ cung cấp carbohydrate phức hợp mà còn cung cấp một lượng lớn chất béo bão hòa.

Đồng thời, các món ngọt như mứt, chè hoặc bánh trái ngày Tết cũng chứa đường đơn, nhanh chóng tăng tổng năng lượng tiêu thụ nếu ăn quá mức.

Thói quen ăn uống dịp lễ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe

Theo American Heart Association News, việc tiêu thụ thường xuyên các thực phẩm giàu năng lượng, đặc biệt khi không được kiểm soát khẩu phần và kéo dài thành thói quen ăn uống, có thể làm gia tăng nguy cơ thừa cân – béo phì, đái tháo đường cũng như các bệnh lý tim mạch.

Mặc dù việc tiêu thụ nhiều calo trong các ngày lễ là phổ biến, các nghiên cứu chỉ ra rằng trọng lượng cơ thể tăng lên trong thời gian ngắn có thể chỉ là tạm thời hoặc nhỏ.

Các nghiên cứu theo dõi biến động cân nặng trong mùa lễ hội tại nhiều quốc gia cho thấy, mặc dù mức tăng cân chung không đáng kể, lượng mỡ cơ thể vẫn có xu hướng tăng lên, cho thấy những thay đổi bất lợi về thành phần cơ thể không được phản ánh đầy đủ qua chỉ số cân nặng đơn thuần.

Đáng chú ý, mỡ tích tụ ở vùng bụng có xu hướng gia tăng đáng kể trong giai đoạn này. Nếu các thói quen ăn uống không được điều chỉnh trở lại sau lễ hội, sự tích lũy chất béo này có thể để lại tác động lâu dài đối với sức khỏe.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị rằng, ngay cả trong dịp lễ, người tiêu dùng vẫn cần chú ý đến khẩu phần ăn và sự cân đối dinh dưỡng tổng thể, đồng thời duy trì hoặc tăng cường hoạt động thể chất nhằm hạn chế nguy cơ tăng cân quá mức và các tác động bất lợi đối với sức khỏe.