Diella, có nghĩa "Mặt Trời" trong tiếng Albania, có hình ảnh giống phụ nữ mặc trang phục truyền thống nước này. Trợ lý ảo Diella tư vấn cho người dân trên cổng thông tin điện tử e-Albania từ đầu năm ngoái. Đến tháng 9/2025, Thủ tướng Edi Rama tuyên bố Diella được giao nhiệm vụ quản lý mua sắm công nhằm giảm tham nhũng, trở thành bộ trưởng AI đầu tiên trên thế giới.
Tuy nhiên, nữ diễn viên Anila Bisha cho biết, bà chưa đồng ý cho phép sử dụng hình ảnh của mình theo cách này. Bisha nộp đơn lên tòa án hành chính đầu tuần này, yêu cầu đình chỉ việc sử dụng hình ảnh bản thân. "Đây là hành vi lợi dụng danh tính và dữ liệu cá nhân của tôi", nữ diễn viên 57 tuổi nói với AFP.
Theo Bisha, ban đầu bà ký hợp đồng cho phép sử dụng hình ảnh bản thân đến hết năm 2025 để đại diện cho một trợ lý ảo trên cổng dịch vụ công trực tuyến. Nhưng sau khi Thủ tướng Edi Rama tuyên bố Diella sẽ trở thành bộ trưởng, video với hình ảnh của bà tạo bằng máy tính đã xuất hiện trước quốc hội.
Bisha cũng phát hiện Cơ quan Xã hội Thông tin Quốc gia, đơn vị phát triển bộ trưởng AI, đăng ký bằng sáng chế dựa trên hình ảnh và giọng nói của bà mà không thông báo. Nữ diễn viên cho rằng hành động này ảnh hưởng đến khả năng làm việc của mình. Bà liên lạc với các nhà chức trách để đàm phán tìm giải pháp nhưng không nhận được phản hồi và quyết định khởi kiện.
Guardian cho biết, trước đó, truyền thông Albania ca ngợi động thái bổ nhiệm bộ trưởng AI là bước chuyển đổi lớn trong cách chính phủ nhận thức và thực thi quyền lực hành chính, sử dụng công nghệ không chỉ như một công cụ mà còn là yếu tố tham gia tích cực vào quản trị. Tuy nhiên, không phải ai cũng tin tưởng bộ trưởng AI. Theo AFP, nhiều chuyên gia đặt nghi vấn về trách nhiệm giải trình và tính minh bạch của hệ thống.
Thu Thảo (Theo AFP, Guardian)