Theo hồ sơ SpaceX nộp lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC), công ty của Elon Musk đề xuất phóng một triệu vệ tinh hoạt động như các trung tâm dữ liệu, khai thác năng lượng Mặt Trời để vận hành và xử lý dữ liệu cho AI.
Đề xuất được công bố ngay sau khi rộ thông tin về việc hai công ty SpaceX và xAI của Musk thảo luận khả năng sáp nhập. Nếu được triển khai, mạng lưới trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo sẽ đóng vai trò hạ tầng cho các hệ thống AI vốn đòi hỏi năng lực tính toán và tiêu thụ điện năng rất lớn.
Trong hồ sơ gửi FCC, SpaceX cho biết việc đặt trung tâm dữ liệu ngoài không gian giúp tận dụng nguồn năng lượng Mặt Trời gần như liên tục, giảm chi phí vận hành và bảo trì so với các trung tâm dữ liệu trên mặt đất. Công ty cũng khẳng định mô hình này có thể giảm tác động môi trường, khi không cần sử dụng nước làm mát hay tiêu thụ điện từ lưới dân sinh.
Các vệ tinh trung tâm dữ liệu dự kiến hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, liên lạc với nhau bằng công nghệ laser. SpaceX mô tả đây là bước đi đầu tiên hướng tới khả năng khai thác năng lượng Mặt Trời ở quy mô lớn hơn cho các hoạt động công nghệ trong tương lai.
Theo SpaceX, trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo có thể trở thành giải pháp thay thế cho các trung tâm trên mặt đất, vốn đang đối mặt với nhiều phản đối tại địa phương do tiêu thụ nước, điện và tác động môi trường. Trong khi đó, các hệ thống ngoài không gian có thể tỏa nhiệt trực tiếp ra môi trường chân không và chủ yếu dựa vào năng lượng Mặt Trời.
Đề xuất mới cũng gắn liền với sự phát triển của Starship, tên lửa tái sử dụng thế hệ mới mà SpaceX đang thử nghiệm. Theo công ty, các phương tiện phóng tái sử dụng hoàn toàn như Starship có thể giúp đưa khối lượng lớn thiết bị lên quỹ đạo với chi phí thấp hơn, qua đó mở rộng nhanh năng lực xử lý dữ liệu ngoài không gian. Starship đã được phóng thử nghiệm 11 lần kể từ năm 2023, và dự kiến sẽ thực hiện các chuyến bay có tải trọng đầu tiên vào năm nay.
FCC hiện chưa đưa ra phản hồi về đề xuất của SpaceX. Việc được Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ chấp thuận hay không sẽ quyết định khả năng hiện thực hóa tham vọng triển khai trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn trên quỹ đạo Trái Đất của Elon Musks.
Dù vậy, khả năng SpaceX triển khai đủ 1 triệu vệ tinh được đánh giá là rất thấp. Các nhà khai thác vệ tinh thường xin phê duyệt cho số lượng lớn hơn kế hoạch thực tế, nhằm tạo dư địa linh hoạt về thiết kế và triển khai.
Trước đây, SpaceX từng xin phép phóng 42.000 vệ tinh Starlink trước khi bắt đầu triển khai mạng lưới này, nhưng thực tế hiện chỉ khoảng 9.500 vệ tinh đang hoạt động. Toàn bộ quỹ đạo Trái Đất hiện có khoảng 15.000 vệ tinh, trong đó phần lớn thuộc mạng Starlink của SpaceX.
Trọng Đạt (Theo Reuters, TheVerge)
- Trung Quốc muốn xây trung tâm dữ liệu AI ngoài vũ trụ
- Ảnh chụp vệ tinh Starlink đang rơi xuống Trái Đất
- Cuộc đua phát triển tên lửa tái sử dụng toàn cầu
- Trung Quốc muốn xây trung tâm dữ liệu AI ngoài vũ trụ
- Ảnh chụp vệ tinh Starlink đang rơi xuống Trái Đất
- Cuộc đua phát triển tên lửa tái sử dụng toàn cầu