Đau đầu vì SIM rác gọi mời chào, người dùng kỳ vọng xác thực sinh trắc học

Nỗi ám ảnh mang tên "cuộc gọi mời chào"

"Một ngày tôi nhận rất nhiều cuộc gọi lạ. Khi thì mời chào đầu tư chứng khoán, lúc lại tư vấn bảo hiểm sức khỏe, thậm chí có cả những cuộc gọi giả mạo shipper (người giao hàng) sau đó yêu cầu kết bạn Zalo để mạo danh cơ quan chức năng thực hiện hành vi lừa đảo", anh Đức Duy (Cầu Giấy, Hà Nội) ngán ngẩm chia sẻ.

Anh Duy cho biết, dù sau mỗi cuộc gọi như vậy anh đã đưa vào danh sách chặn để tránh bị làm phiền, nhưng điện thoại vẫn đổ chuông từ những đầu số lạ.

Không chỉ anh Duy, chị Ánh Hồng (Long Biên, Hà Nội) cũng thường xuyên rơi vào tình trạng dở khóc dở cười vì SIM rác.

"Do công việc của tôi phần lớn là giao dịch với khách hàng, nhiều khi đang họp hoặc đang nghỉ trưa, thấy số điện thoại di động gọi đến, tôi tưởng khách hàng nên bắt máy ngay. Nhưng đầu dây bên kia là giọng máy tự động mời mua đất nền hoặc thông báo trúng thưởng. Cảm giác rất phiền phức và khó chịu.

Thậm chí, khi sử dụng mạng xã hội, tôi vô tình nhấn vào quảng cáo bán hàng thì những ngày sau đó điện thoại tôi liên tục nhận được cuộc gọi tư vấn mua hàng”, chị Ánh Hồng bức xúc chia sẻ.

Khảo sát thực tế của phóng viên cho thấy, thị trường SIM rác vẫn hoạt động khá công khai. Chỉ cần dạo quanh một vòng các hội nhóm trên mạng xã hội hoặc các đại lý SIM thẻ nhỏ lẻ, người dùng có thể dễ dàng tìm mua các loại SIM đã kích hoạt sẵn.

Những loại SIM này thường đi kèm gói cước "khủng", tặng nhiều phút gọi và dung lượng data lớn mà không cần bất kỳ giấy tờ tùy thân nào. Đây chính là công cụ đắc lực để các đối tượng thực hiện hành vi phát tán tin nhắn rác, cuộc gọi rác và đặc biệt là lừa đảo công nghệ cao.

"Hàng rào" sinh trắc học

Trước thực trạng nhức nhối này, Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao đối với số điện thoại di động mặt đất.

Trong đó điểm đáng chú ý nhất là yêu cầu xác thực sinh trắc học đối với thuê bao di động. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong việc quản lý tài nguyên viễn thông và bảo vệ người tiêu dùng.

Theo nội dung từ dự thảo, người dùng sẽ phải thực hiện xác thực sinh trắc học trùng khớp với dữ liệu tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư khi thực hiện các giao dịch như: Đăng ký thuê bao mới, thay đổi thông tin chủ thuê bao hoặc thay đổi thiết bị đầu cuối (đổi điện thoại).

Việc quản lý SIM bằng sinh trắc học được kỳ vọng tạo ra một "hàng rào kỹ thuật" vững chắc.

Khi mỗi số điện thoại được gắn chặt với một định danh cá nhân xác thực bằng sinh trắc học, việc sở hữu hàng loạt SIM ảo, SIM không chính chủ để đi lừa đảo sẽ trở nên cực kỳ khó khăn. Điều này giúp các cơ quan chức năng dễ dàng truy vết và xử lý khi có vi phạm xảy ra.

Đặc biệt, quy định yêu cầu xác thực lại khi đổi điện thoại là một điểm mới rất quan trọng.

Điều này giúp ngăn chặn tình trạng "chiếm quyền điều khiển SIM" (SIM swap) - một thủ đoạn lừa đảo phổ biến để chiếm đoạt tài khoản ngân hàng và các tài sản số khác của người dùng.

Cần sự quyết liệt từ nhà mạng

Đánh giá về quy định mới, các chuyên gia công nghệ cho rằng đây là xu hướng tất yếu trong kỷ nguyên số.

Việc xác thực sinh trắc học không chỉ giúp quản lý SIM rác mà còn là nền tảng để phát triển các dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không tiền mặt an toàn.

Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ và Hợp tác Quốc tế (Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia) nhận định: "Xác thực sinh trắc học là biện pháp mạnh nhất hiện nay để định danh chính xác người dùng di động. Với sinh trắc học, dữ liệu được đối soát trực tiếp với kho dữ liệu dân cư của Bộ Công an, độ chính xác gần như tuyệt đối. Đây chính là cách chặn đứng lừa đảo từ gốc".

Trước đây, việc kiểm tra CMND/CCCD bản giấy hoặc ảnh chụp rất dễ bị làm giả hoặc sử dụng thông tin của người khác.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý rằng để quy định này thực sự đi vào đời sống, vai trò của các nhà mạng là cực kỳ quan trọng.

Các doanh nghiệp viễn thông cần đầu tư hạ tầng công nghệ, quy trình đối soát mượt mà để không gây phiền hà cho người dân khi thực hiện xác thực. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ các đại lý, điểm bán lẻ để đảm bảo không còn tình trạng "lách luật" để bán SIM kích hoạt sẵn.