TCL, doanh nghiệp Trung Quốc đang đạt nhiều thành tựu nổi bật trên thị trường quốc tế, chưa bao giờ quên cái giá đắt mà họ phải trả khi mua lại mảng kinh doanh TV của Thomson (Pháp) cách đây 22 năm. Thương vụ đó từng đẩy TCL vào cuộc khủng hoảng lớn nhất trong lịch sử và suýt khiến tập đoàn sụp đổ.
Tuy nhiên, mọi câu chuyện đều có hai mặt. Chính nhờ thương vụ này, TCL đã mở ra con đường toàn cầu hóa. Như cách ông Lý Đông Sinh, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch TCL, từng ví von: thương vụ khiến TCL “sặc nước” nhưng cũng dạy họ cách bơi.
22 năm sau, đứng trước một điểm xuất phát mới với tham vọng xây dựng thêm “năm TCL” ở nước ngoài, ông Lý Đông Sinh lại một lần nữa dẫn dắt TCL thực hiện một thương vụ mang tính bước ngoặt, lần này là với một “ông lớn” công nghệ số toàn cầu.
Một mẫu TV TCL RGB tại CES 2026. Ảnh: Cnet Ngày 20/1, TCL Electronics - công ty con của TCL - và Sony đồng loạt công bố đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm thúc đẩy việc thành lập liên doanh trong lĩnh vực giải trí gia đình. Theo đó, TCL nắm 51% cổ phần, Sony nắm 49%.
Liên doanh này sẽ tiếp quản toàn bộ mảng kinh doanh giải trí gia đình của Sony, bao gồm nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, bán hàng, logistics và dịch vụ khách hàng đối với các sản phẩm như TV và hệ thống âm thanh gia đình.
Đồng thời, liên doanh vẫn tiếp tục sử dụng hai thương hiệu TV cốt lõi là “Sony” và “BRAVIA”. Điều này đồng nghĩa TCL sẽ nắm quyền kiểm soát và vận hành mảng TV của Sony.
Theo kế hoạch, hai bên sẽ ký thỏa thuận chính thức vào cuối tháng 3/2026 và công ty mới dự kiến bắt đầu hoạt động từ tháng 4/2027.
Đây không chỉ là một bước mở rộng mới trong bản đồ toàn cầu hóa của TCL, mà còn là sự kiện mang tính cột mốc trong lịch sử ngành TV thế giới, đánh dấu sự kết thúc hoàn toàn của kỷ nguyên do các hãng TV Nhật Bản như Sony, Sharp hay Panasonic thống trị.
Theo Sigmaintell Consulting, nếu liên doanh được triển khai suôn sẻ và TCL Electronics nắm quyền kiểm soát mảng TV của Sony, đây sẽ là một trong số rất ít các thương vụ sáp nhập giữa những thương hiệu TV hàng đầu toàn cầu trong hai thập kỷ qua, với tác động sâu rộng và toàn diện đến thị trường TV thế giới.
Đằng sau thương vụ gây chấn động này là những toan tính chiến lược của cả hai “gã khổng lồ” trong bối cảnh ngành đang bước vào giai đoạn chuyển mình.
Mẫu Sony Trinitron TV đầu tiên - KV-1310 - ra đời thập niên 80. Ảnh: Cnet Trong bối cảnh thị trường tiêu dùng thiết bị đầu cuối tái cấu trúc, người dùng ngày càng theo đuổi trải nghiệm nghe nhìn chất lượng cao hơn. Điều này dẫn đến hai xu hướng tăng trưởng mang tính cấu trúc trong một thị trường TV đang chững lại: kích thước lớn hơn và cao cấp hóa.
Theo báo cáo của Industrial Securities, từ năm 2020, doanh số thị trường TV trong nước và quốc tế đều tăng trưởng chậm lại. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ việc tăng giá bán, với các sản phẩm cao cấp trở thành hướng phát triển chủ đạo của ngành TV.
Trong thời gian dài, dù các thương hiệu Trung Quốc đã có quy mô lớn trên thị trường toàn cầu, họ vẫn yếu hơn về quyền định giá ở phân khúc cao cấp.
Trong khi đó, Sony được xem là biểu tượng của “công nghệ cao cấp” trên thị trường TV thế giới, với chip xử lý hình ảnh XR, công nghệ tinh chỉnh chất lượng hình ảnh và hệ sinh thái nghe nhìn tạo thành những rào cản cạnh tranh cốt lõi.
Vì vậy, việc tiếp quản mảng TV của Sony sẽ giúp TCL củng cố mạnh mẽ vị thế ở phân khúc TV cao cấp và gia tăng thị phần toàn cầu.
Dữ liệu của Sigmaintell Consulting cho thấy, lượng TV xuất xưởng toàn cầu năm 2025 dự kiến đạt 220,6 triệu chiếc, giảm nhẹ 0,7% so với cùng kỳ.
Samsung tiếp tục giữ vị trí số một với 35,3 triệu chiếc, nâng thị phần lên khoảng 16%. TCL bám sát phía sau với 30,4 triệu chiếc, tăng 5,4% so với năm trước, mức tăng nhanh nhất trong nhóm dẫn đầu, đưa thị phần lên 13,8%. Hisense (bao gồm Toshiba) xếp thứ ba với 29,3 triệu chiếc, chiếm 13,3% thị phần.
Sigmaintell Consulting ước tính, nếu liên doanh được thành lập và chính thức đi vào hoạt động vào năm 2027, tổng thị phần của TCL và Sony có thể đạt 16,7%, vượt Samsung để vươn lên vị trí số một toàn cầu.
Điều này sẽ tái định hình hoàn toàn cục diện cạnh tranh của ngành TV thế giới vốn đã duy trì suốt nhiều thập kỷ, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên một thương hiệu Trung Quốc thách thức ngôi vương toàn cầu.
Bên cạnh đó, TCL Huaxing (CSOT), doanh nghiệp sản xuất tấm nền hiển thị bán dẫn thuộc Tập đoàn TCL, hiện cũng là nhà cung cấp quan trọng cho TV Sony.
Sau thương vụ, chuỗi cung ứng tấm nền TV của Sony nhiều khả năng sẽ nghiêng mạnh về phía TCL Huaxing, qua đó hình thành sự tích hợp theo chiều dọc sâu hơn từ tấm nền đến sản phẩm hoàn chỉnh.
Các nhà phân tích của TrendForce cho rằng hai bên có thể bổ trợ cho nhau về thương hiệu, công nghệ và chuỗi cung ứng linh kiện then chốt.
Tận dụng lợi thế của TCL trong nguồn cung Mini LED, Sony có thể sẽ tập trung nhiều hơn vào các dòng TV Mini LED cao cấp trong ngắn và trung hạn. Về dài hạn, sự hợp tác này cũng có thể mở ra đầu ra cho năng lực sản xuất tấm nền OLED TV của TCL CSOT.
Với Sony, việc chuyển giao quyền kiểm soát mảng TV cho TCL được xem là lựa chọn tối ưu sau khi cân nhắc kỹ lưỡng.
Sony đã gắn bó với thị trường TV toàn cầu hơn 60 năm, từng đạt thị phần trên 20% vào năm 1990. Theo TrendForce, đỉnh cao về lượng TV xuất xưởng của Sony rơi vào năm 2010 với 21,5 triệu chiếc, chiếm 11,4% thị phần và đứng thứ ba thế giới thời điểm đó.
Tuy nhiên, trong hơn một thập kỷ qua, trước sự trỗi dậy nhanh chóng của các thương hiệu Trung Quốc cùng sự suy giảm về năng lực kiểm soát chi phí và tích hợp chuỗi cung ứng, lượng TV xuất xưởng của Sony liên tục đi xuống. Sigmaintell Consulting dự báo, năm 2025 Sony chỉ xuất xưởng khoảng 4,1 triệu TV, giảm 13,3% so với năm trước.
Bằng cách chuyển giao quyền kiểm soát, Sony có thể tận dụng lợi thế chuỗi cung ứng rộng và hiệu quả sản xuất của TCL để nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm, đồng thời rút dần khỏi mảng sản xuất phần cứng thâm dụng lao động, tập trung vào các lĩnh vực có biên lợi nhuận cao hơn như nền tảng OTT, nội dung video và hệ sinh thái game.
Sự thoái trào của mảng TV Sony cũng phản ánh xu thế rút lui chung của các thương hiệu TV Nhật Bản khỏi vị trí trung tâm.
Nhìn lại vài thập kỷ qua, thị trường TV toàn cầu đã chứng kiến sự chuyển dịch lớn từ “thời kỳ thống trị của Nhật Bản” sang “cạnh tranh Trung - Hàn”.
100.000 người tranh 200 suất thăm quan nhà máy xe điện Trung Quốc Trong thập niên 1980-1990, TV Nhật Bản, tiêu biểu là Sony, từng làm chủ thị trường thế giới. Sony, Sharp, Panasonic hay Toshiba không chỉ dẫn dắt xu hướng công nghệ mà còn là biểu tượng của chất lượng cao cấp.
Ở thời kỳ hoàng kim, công nghệ Trinitron của Sony gần như trở thành chuẩn mực chất lượng hình ảnh cho TV màu, với một chiếc TV Trinitron 29 inch có giá hơn 10.000 NDT tại thị trường Trung Quốc.
Ở đỉnh cao, các thương hiệu Nhật Bản chiếm gần 40% thị phần TV toàn cầu. Tuy nhiên, khi công nghệ hiển thị chuyển từ CRT sang LCD, các doanh nghiệp Nhật dần tụt lại do hạn chế về tích hợp chuỗi công nghiệp và kiểm soát chi phí.
Sau đó, các hãng Hàn Quốc như Samsung và LG vươn lên nhờ đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ tấm nền. Trong thập kỷ gần đây, các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục trỗi dậy nhanh chóng, dựa trên năng lực sản xuất nội địa và chuỗi cung ứng tấm nền vững mạnh như BOE hay TCL Huaxing.
Trước khi Sony chuyển giao quyền kiểm soát, Hisense đã mua lại mảng TV của Toshiba, Foxconn (Hon Hai) thâu tóm Sharp, còn CEO toàn cầu của Panasonic, ông Yukihiro Nanami, năm ngoái cũng thừa nhận tập đoàn đang cân nhắc bán mảng TV.
Sự thay đổi quyền kiểm soát đối với mảng TV của Sony vì thế được xem là dấu mốc chính thức khép lại kỷ nguyên TV màu Nhật Bản từng rực rỡ một thời.
(Theo futunn)