Những thước phim gây choáng ngợp này không chỉ hé lộ khoảnh khắc hủy diệt của một thiên thể, mà còn cho thấy vũ trụ là một nơi luôn vận động, nơi tàn tích của quá khứ vẫn đang viết tiếp câu chuyện của mình.
Được thể hiện trong một video mới đầy ấn tượng do Đài quan sát tia X Chandra của NASA công bố, chuỗi hình ảnh hé lộ từng khung hình “đống đổ nát vũ trụ” nằm cách Trái Đất khoảng 17.000 năm ánh sáng. Đây là một trong những bản ghi hình chi tiết và kéo dài nhất từng được thực hiện về hậu quả của một vụ nổ sao.
Những cảnh quay này theo dõi quá trình giãn nở dữ dội của tàn dư siêu tân tinh Kepler – phần còn sót lại phát sáng của một ngôi sao lần đầu tiên được ghi nhận vào năm 1604 bởi nhà thiên văn học người Đức Johannes Kepler. Vào thời điểm đó, ánh sáng từ vụ nổ đủ mạnh để con người có thể quan sát bằng mắt thường từ Trái Đất, khiến nó trở thành một trong những hiện tượng thiên văn nổi bật nhất của thời kỳ tiền kính thiên văn.
‘Sát nhân thầm lặng’ huỷ diệt một thiên hà bằng ‘nghìn vết cắt’ Trước khi phát nổ, ngôi sao này là một sao lùn trắng, lõi còn sót lại cực kỳ đặc của một ngôi sao đã cạn nhiên liệu. Nó tồn tại trong một hệ sao đôi và âm thầm hút vật chất từ ngôi sao đồng hành. Khi khối lượng tích tụ vượt quá giới hạn cho phép, phản ứng nhiệt hạch mất kiểm soát đã xảy ra, kích hoạt một siêu tân tinh loại Ia – một trong những vụ nổ sáng và mạnh nhất trong vũ trụ.
Bằng cách sử dụng dữ liệu thu thập trong các năm 2000, 2004, 2006, 2014 và 2025, các nhà khoa học đã ghép lại thành chuỗi phim tua nhanh dài nhất từng được thực hiện bởi kính thiên văn tia X Chandra.
Chuỗi hình ảnh cho thấy sóng xung kích từ vụ nổ vẫn đang tiếp tục lan rộng, xé toạc và nung nóng khí liên sao xung quanh, dù sự kiện ban đầu đã xảy ra hơn 400 năm trước theo thời gian Trái Đất.
Những quan sát này cho phép các nhà thiên văn theo dõi sự tiến triển của vụ nổ gần như “theo thời gian thực” trên thang đo vũ trụ, một điều hiếm có trong nghiên cứu các hiện tượng thiên văn thường kéo dài hàng nghìn đến hàng triệu năm.
Hình ảnh của ngôi sao được quan sát vào các năm 200, 2004, 2006, 2014, 2025. Ảnh: NASA
Phân tích dữ liệu cho thấy các sợi vật chất nhanh nhất từ vụ nổ đang lao xuyên không gian với vận tốc lên tới gần 14 triệu dặm mỗi giờ, tương đương khoảng 2% tốc độ ánh sáng. Trong khi đó, những khối vật chất chậm hơn, va chạm với các vùng khí dày đặc hơn, chỉ di chuyển với tốc độ khoảng 4 triệu dặm mỗi giờ.
Sự chênh lệch vận tốc này không phải là ngẫu nhiên. Nó cung cấp cho các nhà khoa học manh mối quan trọng để lập bản đồ cấu trúc của môi trường liên sao xung quanh nơi vụ nổ xảy ra, giúp họ hiểu rõ hơn cách vật chất được phân bố trong thiên hà và cách các siêu tân tinh tương tác với môi trường xung quanh.