"Truy dấu" ADN của Leonardo da Vinci trong bức họa hơn 500 năm tuổi

Các nhà khoa học thuộc Dự án DNA Leonardo da Vinci cho rằng họ có thể đã thu được một mẫu ADN tiềm năng của danh họa kiêm nhà phát minh Leonardo da Vinci.

Phát hiện này được công bố dưới dạng bản thảo tiền công bố và vẫn cần thêm các xét nghiệm để xác nhận liệu đây có thực sự là thông tin di truyền của Leonardo da Vinci từ hơn 500 năm trước hay không.

Lần theo dấu vết ADN từ các hiện vật gắn với Leonardo da Vinci

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh, công trình này mới chỉ cung cấp những manh mối chứ chưa phải kết luận, song cho thấy khả năng trích xuất các dữ liệu sinh học có giá trị từ những hiện vật lịch sử quý hiếm là điều hoàn toàn khả thi.

Kỹ thuật mang tính đột phá do các nhà khoa học phát triển có thể thu thập ADN của con người, thực vật, vi khuẩn, nấm, động vật, virus và ký sinh trùng từ lớp sáp niêm phong của các bức thư cổ, cũng như từ chính đặc tính thấm hút của giấy.

"Thực tế cho thấy, những hiện vật từng được coi là không mang dấu vết sinh học lại lưu giữ các 'dấu vân tay sống', phản ánh môi trường và con người từng tiếp xúc với chúng", thông cáo báo chí từ Dự án DNA Leonardo nêu rõ.

Nhóm nghiên cứu đã nhẹ nhàng lấy mẫu bằng tăm bông từ một bản vẽ phấn được cho là của Leonardo da Vinci, có tên Holy Child.

Nhờ các tiến bộ trong công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới, họ đã trích xuất được nhiều thông tin sinh học, bao gồm dấu vết của cây cam từng được trồng trong khu vườn Medici ở vùng Tuscany và một lượng ADN người có chất lượng thấp.

Chủ nhân của mẫu ADN này hiện vẫn chưa được xác định. Đó có thể là của chính nghệ sĩ thời Phục hưng Leonardo da Vinci, hoặc của những người từng chạm vào bản vẽ trong các giai đoạn sau.

Điều chắc chắn là một phần ADN thu được mang các dấu ấn của nhiễm sắc thể Y, cho thấy nguồn gen này thuộc về một cá thể nam giới.

Cá thể này dường như thuộc về một nhánh di truyền phổ biến ở khu vực Địa Trung Hải, đặc biệt là miền Trung và miền Nam Italy, trong đó có Tuscany (quê hương của Leonardo).

Nhóm nghiên cứu hiện có kế hoạch lấy mẫu từ nhiều tác phẩm và đồ vật khác từng thuộc sở hữu của Leonardo để so sánh.

Các kết quả sau đó sẽ được đối chiếu với ADN của những hậu duệ còn sống đã được xác nhận của danh họa thời Phục hưng này.

Tìm ADN Leonardo da Vinci sau hơn 500 năm

Mục tiêu cuối cùng của Dự án DNA Leonardo là xác định chính xác nơi an nghỉ cuối cùng của Leonardo da Vinci và tái dựng bộ gen của ông sau nhiều thế kỷ.

Trong gần 10 năm, dự án đã lần theo dòng dõi huyết thống của Leonardo da Vinci qua các thế hệ trước và sau. Gần đây, họ đã xác định được một số hậu duệ còn sống và một phả hệ gia đình có thể truy ngược về tận năm 1331.

Hiện nay, các nhà nghiên cứu đang khai quật một ngôi mộ gia đình của dòng họ da Vinci tại Italy để thu thập thông tin di truyền từ những người thân của ông.

Những tri thức và kỹ thuật mang tính cột mốc do dự án tiên phong này có thể được ứng dụng để khai thác thêm hiểu biết về nhiều nhân vật lịch sử lớn khác.