NASA cho biết, A23a bắt đầu chuyển từ màu trắng tuyết sang xanh lam khi nước tan chảy tích tụ trong các hốc trên bề mặt cuối tháng trước. Đây là một trong những tảng băng trôi lớn và lâu đời nhất từng được giới khoa học theo dõi, hiện trôi dạt ở Nam Đại Tây Dương, ngoài khơi mũi phía đông của Nam Mỹ.
"Tôi chắc chắn không kỳ vọng A23a có thể tồn tại qua mùa hè Nam bán cầu", Chris Shuman, nhà khoa học Trái Đất tại Đại học Maryland Baltimore County, cho biết.
A23a tách khỏi thềm băng Filchner của châu Nam Cực năm 1986, sau đó mắc cạn ở biển Weddell và gần như không biến động suốt khoảng 30 năm. Năm 2023, tảng băng cuối cùng cũng thoát ra, nhưng lại bị kẹt trong một dòng xoáy vài tháng trước khi tiếp tục hành trình kỳ lạ. Năm ngoái, nó mắc cạn vào tháng 3, thoát ra vào tháng 6, sau đó kích thước bắt đầu giảm nhanh.
Sự sụp đổ của A23a được dự báo từ nhiều tháng trước, khi các nhà khoa học theo dõi từng mảng băng vỡ ra với tốc độ ngày càng tăng. Tháng 1/2025, với diện tích ước tính 3.640 km2, A23a là tảng băng trôi lớn nhất thế giới. Tháng 9 năm ngoái, diện tích của nó giảm xuống còn 1.700 km2 sau khi một số mảng vỡ ra. Tính đến ngày 9/1, diện tích tảng băng chỉ còn 1.182 km2.
Hiện tại, nước tan chảy tích tụ trên mặt băng, đè lên những vết nứt yếu và khiến chúng mở rộng nhanh hơn. Ảnh vệ tinh cho thấy mặt băng dường như có đường viền màu trắng. Đó là hiệu ứng "gờ - hào" do sự uốn cong ở các cạnh khi băng tan. Phần gờ cao giữ lại nước tan chảy, khiến nước không còn lối thoát nào khác ngoài thấm xuyên qua tảng băng.
A23a đang dạt đến khu vực được mệnh danh là "nghĩa địa băng trôi" gần đảo Nam Georgia, nơi nó sẽ tan chảy và hòa vào đại dương.
Shuman chia sẻ: "Tôi vô cùng biết ơn vì chúng ta có các vệ tinh giúp theo dõi và ghi lại chi tiết quá trình thay đổi của A23a. Nó cũng đối mặt với số phận tương tự những tảng băng trôi khác ở châu Nam Cực, nhưng hành trình của nó đặc biệt dài và nhiều biến cố. Thật khó tin là nó sẽ không còn tồn tại lâu nữa".
Thu Thảo (Theo Science Alert, CBS News)