Thời tiết ban đêm trên sao Kim lần đầu được tiết lộ

Sử dụng tàu thăm dò Akatsuki của Nhật Bản, các nhà khoa học cuối cùng đã có cái nhìn bước đầu về thời tiết ban đêm của sao Kim.


Là hành tinh thứ hai trong hệ Mặt Trời, sao Kim tương đối gần Trái Đất. Mặc dù đã được nghiên cứu trong một thời gian dài, với tàu thăm dò đầu tiên của NASA phóng lên vào năm 1978, hiểu biết về thời tiết của sao Kim đến nay vẫn còn rất hạn chế.


Trong một nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Nature hôm 21/7, các nhà thiên văn học do Giáo sư Takeshi Imamura từ Đại học Tokyo dẫn đầu báo cáo rằng họ đã lần đầu tiên nhìn thấy những đám mây và một số kiểu lưu thông gió kỳ lạ vào ban đêm trên hành tinh này. Khám phá được thực hiện bởi tàu thăm dò Akatsuki của Nhật Bản (đến quỹ đạo sao Kim vào năm 2015).


Giống như Trái Đất, sao Kim nằm trong "vùng ở được" của hệ Mặt Trời, khi có bề mặt rắn và một bầu khí quyển có thời tiết. Để hiểu thời tiết của một hành tinh, các khoa học cần nghiên cứu chuyển động của mây trong ánh sáng hồng ngoại.


Tuy nhiên, sao Kim là một trường hợp đặc biệt. Trong khi bản thân hành tinh này có tốc độ quay quanh trục chậm nhất so với bất kỳ hành tinh lớn nào trong hệ Mặt Trời, khiến ngày và đêm kéo dài rất lâu (một ngày sao Kim tương đương 120 ngày Trái Đất), bầu khí quyển của nó lại quay rất nhanh, có nghĩa là toàn bộ hệ thống thời tiết cũng quay rất nhanh. Ngay cả ánh sáng hồng ngoại cũng khó có thể nhìn rõ phía ban đêm của hành tinh.


Để khám phá khía cạnh bí ẩn này, camera trên tàu Akatsuki được trang bị một cảm biến đặc biệt có thể "nhìn" mà không cần ánh sáng mặt trời. Thực tế, nó vẫn chưa có khả năng ghi lại những quan sát chi tiết, nhưng thông qua phương pháp phân tích dữ liệu mới, thiết bị gián tiếp hé lộ thời tiết ban đêm khó nắm bắt của sao Kim.


"Các đám mây quy mô nhỏ trong ảnh chụp trực tiếp rất mờ nhạt và thường không thể phân biệt được với nhiễu xung quanh. Để xem chi tiết, chúng ta cần loại bỏ nhiễu. Điều này có thể được thực hiện bằng cách kết hợp nhiều hình ảnh với nhau, vì các đặc điểm thực trong một chồng hình ảnh tương tự có thể giúp xử lý nhiễu", Imamura giải thích.


Ngoài các đám mây, phương pháp phân tích mới còn cho phép nhóm nghiên cứu quan sát một số cơn gió bắc nam của sao Kim vào ban đêm.


"Điều đáng ngạc nhiên là những cơn gió này thổi ngược chiều với những cơn gió vào ban ngày. Một sự thay đổi mạnh mẽ như vậy không thể xảy ra mà không có hậu quả đáng kể. Phát hiện đó có thể giúp chúng ta xây dựng các mô hình chính xác hơn về hệ thống thời tiết của hành tinh", Imamura nói thêm.


Với ba sứ mệnh thám hiểm sao Kim được công bố gần đây, bao gồm hai tàu thăm dò DAVINCI+, VERITAS của NASA và tàu EnVision của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (dự kiến phóng vào cuối thập kỷ này hoặc đầu những năm 2030), các nhà thiên văn học hy vọng có thể giải đáp những câu hỏi bấy lâu nay về sao Kim và khí hậu của nó.


Đoàn Dương (Theo Space)









Thoi tiet ban dem tren sao Kim lan dau duoc tiet lo


Su dung tau tham do Akatsuki cua Nhat Ban, cac nha khoa hoc cuoi cung da co cai nhin buoc dau ve thoi tiet ban dem cua sao Kim.


La hanh tinh thu hai trong he Mat Troi, sao Kim tuong doi gan Trai Dat. Mac du da duoc nghien cuu trong mot thoi gian dai, voi tau tham do dau tien cua NASA phong len vao nam 1978, hieu biet ve thoi tiet cua sao Kim den nay van con rat han che.


Trong mot nghien cuu moi xuat ban tren tap chi Nature hom 21/7, cac nha thien van hoc do Giao su Takeshi Imamura tu Dai hoc Tokyo dan dau bao cao rang ho da lan dau tien nhin thay nhung dam may va mot so kieu luu thong gio ky la vao ban dem tren hanh tinh nay. Kham pha duoc thuc hien boi tau tham do Akatsuki cua Nhat Ban (den quy dao sao Kim vao nam 2015).


Giong nhu Trai Dat, sao Kim nam trong "vung o duoc" cua he Mat Troi, khi co be mat ran va mot bau khi quyen co thoi tiet. De hieu thoi tiet cua mot hanh tinh, cac khoa hoc can nghien cuu chuyen dong cua may trong anh sang hong ngoai.


Tuy nhien, sao Kim la mot truong hop dac biet. Trong khi ban than hanh tinh nay co toc do quay quanh truc cham nhat so voi bat ky hanh tinh lon nao trong he Mat Troi, khien ngay va dem keo dai rat lau (mot ngay sao Kim tuong duong 120 ngay Trai Dat), bau khi quyen cua no lai quay rat nhanh, co nghia la toan bo he thong thoi tiet cung quay rat nhanh. Ngay ca anh sang hong ngoai cung kho co the nhin ro phia ban dem cua hanh tinh.


De kham pha khia canh bi an nay, camera tren tau Akatsuki duoc trang bi mot cam bien dac biet co the "nhin" ma khong can anh sang mat troi. Thuc te, no van chua co kha nang ghi lai nhung quan sat chi tiet, nhung thong qua phuong phap phan tich du lieu moi, thiet bi gian tiep he lo thoi tiet ban dem kho nam bat cua sao Kim.


"Cac dam may quy mo nho trong anh chup truc tiep rat mo nhat va thuong khong the phan biet duoc voi nhieu xung quanh. De xem chi tiet, chung ta can loai bo nhieu. Dieu nay co the duoc thuc hien bang cach ket hop nhieu hinh anh voi nhau, vi cac dac diem thuc trong mot chong hinh anh tuong tu co the giup xu ly nhieu", Imamura giai thich.


Ngoai cac dam may, phuong phap phan tich moi con cho phep nhom nghien cuu quan sat mot so con gio bac nam cua sao Kim vao ban dem.


"Dieu dang ngac nhien la nhung con gio nay thoi nguoc chieu voi nhung con gio vao ban ngay. Mot su thay doi manh me nhu vay khong the xay ra ma khong co hau qua dang ke. Phat hien do co the giup chung ta xay dung cac mo hinh chinh xac hon ve he thong thoi tiet cua hanh tinh", Imamura noi them.


Voi ba su menh tham hiem sao Kim duoc cong bo gan day, bao gom hai tau tham do DAVINCI+, VERITAS cua NASA va tau EnVision cua Co quan Vu tru chau Au (du kien phong vao cuoi thap ky nay hoac dau nhung nam 2030), cac nha thien van hoc hy vong co the giai dap nhung cau hoi bay lau nay ve sao Kim va khi hau cua no.


Doan Duong (Theo Space)


Thời tiết ban đêm trên sao Kim lần đầu được tiết lộ

Sử dụng tàu thăm dò Akatsuki của Nhật Bản, các nhà khoa học cuối cùng đã có cái nhìn bước đầu về thời tiết ban đêm của sao Kim.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: