Đến lúc thị trường sáng tạo nội dung cần bước ra khỏi vùng xám tự phát

Chia sẻ trên được ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam kiêm Trưởng Đại diện phía Nam (VECOM), đưa ra tại Diễn đàn toàn cảnh ngành kinh tế sáng tạo với chủ đề “Creator Economy 2026: Hiểu để sáng tạo”, được tổ chức tại TPHCM ngày 5/6 vừa qua.

Creator Economy ngày nay đã trở thành một ngành công nghiệp thực thụ, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế số Việt Nam, với hàng triệu người đang kiếm sống, xây dựng thương hiệu và kinh doanh thông qua các nền tảng nội dung số.

Theo “Báo cáo thực trạng nghề Creator” được đưa ra từ khảo sát độc quyền của KLIC (Chi hội Sáng tạo nội dung trên nền tảng số, trực thuộc VECOM) thực hiện với 400 người về bức tranh ngành sáng tạo nội dung, kết quả cho thấy có tới 77,1% người trẻ tham gia khảo sát cho biết họ đã từng chứng kiến KOL quảng cáo sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm.

Đây không còn là hiện tượng cá biệt, mà là trải nghiệm phổ biến của thế hệ trẻ khi tiếp nhận nội dung trên các nền tảng số. Và khi niềm tin bị xói mòn, kết quả: 58,9% người trẻ mất niềm tin và bỏ theo dõi ngay nếu KOL quảng cáo sai và chỉ 6,3% nói rằng họ không bị ảnh hưởng.

Điều này có nghĩa là thị trường niềm tin chung của toàn ngành đang bị bào mòn một cách nghiêm trọng. Mỗi một hành vi vi phạm, một nội dung thiếu minh bạch không chỉ làm tổn thương người tiêu dùng, mà còn kéo lùi uy tín thương mại của các doanh nghiệp, các nhãn hàng sòng phẳng.

Trước thực trạng trên và kể từ ngày 1/7/2026, khung pháp lý sẽ thay đổi toàn diện. Luật An ninh mạng và các quy định mới về thương mại điện tử, thuế chính thức có hiệu lực, đặt ra yêu cầu trách nhiệm cao hơn cho Creator, nhãn hàng và nền tảng. Câu hỏi đặt ra cho hàng triệu người làm nghề: Làm sao để làm nghề tự do nhưng vẫn an toàn và trách nhiệm?

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Chủ tịch Vecom cho biết: “Đứng trước giờ G, chúng ta không thể tiếp tục vận hành theo lối mòn cảm tính. Đã đến lúc thị trường sáng tạo nội dung cần bước ra khỏi vùng xám tự phát, để vận hành một cách chuyên nghiệp, minh bạch và an toàn. Thị trường đang khao khát sự minh bạch ấy. Đã đến lúc, "sáng tạo sạch" và "trách nhiệm số" phải trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi, thành điều kiện tiên quyết để định giá một nhà sáng tạo nội dung chân chính”.

Theo ông Nguyễn Tấn Phong, đến lúc tất cả các bên như nhãn hàng, MCN và đặc biệt là những người sáng tạo nội dung phải chủ động tham gia và soi quét lại mình để tạo ra một kỷ nguyên thương mại số văn minh, sòng phẳng và bền vững.

Cùng quan điểm, bà Đào Thị Nương, Chủ tịch Chi hội KLIC cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động chuẩn bị thay vì bị động trước chính sách. Theo bà, Creator Economy đã trở thành một ngành kinh tế thực thụ, cần kiến tạo một không gian chung để cộng đồng sáng tạo nội dung, nhãn hàng và MCN cùng thấu suốt bức tranh ngành, hướng tới sự sáng tạo sạch và bền vững.

Cũng tại sự kiện, thượng tá Hồ Thọ Hải, đại diện Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05 - Công an TPHCM), cho biết KOL/KOC ngày nay đã trở thành lực lượng có sức ảnh hưởng lớn đối với thị trường. Chỉ bằng một phiên livestream hoặc một nội dung giới thiệu sản phẩm, hàng hóa của người nông dân, doanh nghiệp có thể tiếp cận tới hàng triệu người tiêu dùng.

Theo ông, Luật Thương mại điện tử 2025 là bước tiến quan trọng trong việc xác lập rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các chủ thể tham gia môi trường số. Đồng thời, luật ra đời không nhằm làm khó hay bóp nghẹt sáng tạo, mà việc chuẩn hóa trách nhiệm của KOL, KOC, người livestream, sàn thương mại điện tử và tiếp thị liên kết chính là để bảo vệ những nhà sáng tạo nội dung và những người kinh doanh chân chính.

Đại diện PA05 cũng khẳng định, hành lang pháp lý mới áp dụng từ ngày 1/7 không nhằm kìm hãm sự phát triển, mà đóng vai trò như một "màng lọc an toàn" để bảo vệ không gian mạng lành mạnh, giúp các nhà sáng tạo làm nghề chân chính có cơ hội bứt phá mạnh mẽ hơn.

“Quản lý không phải để ‘kìm hãm’, mà là để ‘bảo vệ và khơi thông’. Các bạn KOL/KOC hãy an tâm sáng tạo, tự do cống hiến cho nền kinh tế. Chúng tôi sẽ luôn đồng hành và tạo điều kiện cho Creator, sẵn sàng làm cầu nối để bảo vệ các bạn trên không gian mạng hiện nay bởi một môi trường an toàn, lành mạnh không thể xây dựng từ một phía - là các Cơ quan Quản lý nhà nước mà cần sự chung tay của nhiều bên như các hiệp hội, sàn thương mại điện tử, đại diện nền tảng, nhãn hàng, KOL/KOC/Creators”, ông Hải nhấn mạnh.